- Konflik ketenteraan antara AS dan Iran meningkat untuk kali ketiga dalam seminggu, dengan tentera AS melancarkan serangan udara baru terhadap Iran untuk melemahkan keupayaannya menyerang kapal dagang, diikuti dengan serangan balas drone dan peluru berpandu oleh Iran terhadap lima negara Arab termasuk Kuwait, Jordan, dan Qatar.
- Mengenai status laluan Selat Hormuz, AS dan Iran mempunyai pandangan berbeza. Pengawal Revolusi Islam Iran secara sepihak mengumumkan penutupan selat tersebut sehingga diberitahu kelak, manakala Komando Pusat AS dan Presiden Trump menegaskan bahawa laluan air itu kekal terbuka untuk kapal awam.
- Peningkatan mendadak risiko geopolitik membayangi prospek rundingan isu nuklear Iran yang dijadualkan berlangsung akhir tahun ini. Agensi pemantauan maritim global memberi amaran bahawa ancaman keselamatan maritim kini sangat serius, dengan kira-kira satu perlima daripada pengangkutan minyak mentah dan gas asli cecair global berdepan risiko gangguan.
Konflik Ketenteraan Laut dan Udara Baru Antara AS dan Iran
Tentera AS baru-baru ini melancarkan serangan tepat ke atas bandar-bandar utama tenaga dan petrokimia di selatan pantai Iran seperti Bushehr dan Asaluyeh, bertujuan untuk memusnahkan kemudahan pertahanan yang mengancam laluan awam. Selepas itu, Iran melancarkan serangan balas udara terhadap sekutu AS di sekitarnya. Walaupun kedua-dua pihak menyatakan bahawa tindakan serangan udara utama telah berakhir secara berperingkat, kesan limpahan konflik geopolitik di barisan hadapan kini semakin merebak ke negara-negara sekitar Teluk Parsi, menyebabkan premium keselamatan serantau kembali ke paras tinggi.
Pertikaian Mengenai Hak Laluan Selat Hormuz
Tentera Iran mengisytiharkan larangan ke atas mana-mana kapal melalui Selat Hormuz sehingga campur tangan kuasa luar berakhir, manakala Komando Pusat AS dan Pusat Maklumat Maritim Bersama (JMIC) menyatakan bahawa laluan di sebelah selatan masih boleh dilalui. Ketidakseimbangan maklumat geopolitik ini secara langsung mencetuskan kebimbangan dalam pasaran perkapalan, dengan jumlah pergerakan kapal di selat tersebut pada hari Ahad mengalami penurunan mendadak, dan pengendali perkapalan mula menilai semula kos laluan kerana keperluan mengelak risiko.
Risiko Merentas Aset Merebak ke Penghantaran Tenaga
Sebagai hab utama yang menampung kira-kira 20% minyak mentah dan gas asli cecair (LNG) global, risiko sebenar gangguan di Selat Hormuz telah mencetuskan pembelian lindung nilai dalam rantaian bekalan komoditi global. Jika konflik seterusnya menyebabkan penutupan sepenuhnya selat tersebut, kemerosotan marginal dalam rantaian bekalan minyak akan secara langsung meningkatkan perjanjian kadar pengangkutan masa depan (FFA) dan premium insurans kapal tangki. Posisi pasaran yang panjang mula beralih ke sektor tenaga dan pertahanan untuk melindungi daripada tekanan kenaikan inflasi yang berpotensi.
Prospek Rundingan Diplomatik Nuklear Iran Terjejas Sepenuhnya
Konflik kali ini secara langsung memutuskan mekanisme dialog rapuh yang sebelum ini dibina melalui saluran pihak ketiga seperti Oman. Jabatan Pertahanan AS berpegang kepada pendirian hukuman yang tegas, manakala Iran menuntut agar AS terlebih dahulu melepaskan sekatan eksport minyak. Dalam keadaan kekurangan kepercayaan dan syarat hukuman marginal yang dikenakan oleh kedua-dua pihak, geseran geopolitik sukar diselesaikan melalui saluran diplomatik dalam jangka pendek, yang juga bermakna risiko ekor pasaran makro akan menjadi ciri biasa.
