Ukraine berkata Starlink mengenakan had kelajuan 100 batu sejam, atau kira-kira 160 kilometer sejam, pada sebahagian sambungan pada malam Selasa. Senjata yang bergerak melebihi had itu kehilangan sambungan rangkaian, sekali gus menjejaskan operasi di medan perang. Elon Musk kemudian berkata had kelajuan dan penggunaan bagi perkhidmatan ketenteraan Starshield ditentukan tentera Amerika Syarikat dan akhirnya diputuskan presiden. Kerajaan AS belum memberikan maklum balas. Pertikaian ini menonjolkan kebergantungan komunikasi medan perang Ukraine kepada rangkaian satelit komersial, selain menimbulkan persoalan tentang kawalan perkhidmatan dan sempadan penggunaannya untuk tujuan ketenteraan.
Had Starlink menjejaskan operasi Ukraine
Starlink dikendalikan oleh SpaceX, syarikat milik Musk. Ukraine menggunakan rangkaian itu untuk membantu operasi dron dan menyokong komunikasi pertahanan udara. Pegawai Ukraine pada malam Selasa berkata had kelajuan yang muncul secara tidak dijangka telah mengganggu operasi di medan perang. Berdasarkan had yang dilaporkan, senjata yang bergerak melebihi 100 batu sejam, atau sekitar 160 kilometer sejam, tidak dapat mengekalkan sambungan dengan rangkaian tersebut.
Presiden Ukraine Volodymyr Zelenskyy menggesa sambungan dipulihkan dan berkata beliau berharap kejadian itu hanya merupakan kesilapan atau masalah teknikal yang serius. Bekas menteri pertahanan Ukraine, Mykhailo Fedorov, berkata pada malam Rabu bahawa perkhidmatan itu telah dipulihkan sebahagiannya. Namun, beliau menegaskan bahawa penghapusan sepenuhnya had kelajuan Starshield masih penting bagi pertahanan Ukraine. Dalam catatan di platform X, Fedorov berterima kasih kepada Musk dan memintanya meneruskan sokongan.
Musk: Starshield berada di bawah kawalan kerajaan AS
Musk membalas catatan Fedorov di X dengan berkata sistem Starshield dimiliki dan dikawal oleh kerajaan AS. Menurutnya, sebarang had kelajuan atau penggunaan ditentukan oleh tentera AS dan keputusan muktamad dibuat oleh presiden. Beliau turut berkata Starlink bertujuan menyokong kegiatan awam atau pertahanan dan tidak sepatutnya digunakan untuk operasi ketenteraan ofensif, kerana penglibatan syarikat komersial dalam tindakan sedemikian tidak sesuai.
Walaupun kedua-dua Starlink dan Starshield disediakan oleh SpaceX, sasaran perkhidmatan itu berbeza. Starlink ialah perkhidmatan akses internet berasaskan satelit orbit bumi rendah, khususnya untuk kawasan terpencil, manakala Starshield menyasarkan kegunaan kerajaan dan ketenteraan. Kenyataan Musk meletakkan kuasa membuat keputusan mengenai had perkhidmatan di tangan kerajaan AS. Namun, pihak yang mencadangkan had khusus kali ini, sebab ia ditetapkan dan sejauh mana sambungan telah dipulihkan masih belum didedahkan kepada umum.
Had kelajuan berlaku ketika serangan baharu ke atas Ukraine
Had tersebut muncul ketika Rusia melancarkan serangan ke atas Ukraine yang mengorbankan beberapa nyawa. Pegawai Ukraine berkata terdapat korban di Kyiv, manakala kemudahan komunikasi ketenteraan dan tenaga turut diserang. Sekurang-kurangnya 600,000 orang di seluruh Ukraine terputus bekalan elektrik. Sebahagian penduduk juga berkata mereka tidak menerima amaran sebelum serangan dron berlaku.
Penasihat Zelenskyy, Serhii Beskrestnov, berkata di Telegram pada awal Rabu bahawa perubahan itu berkemungkinan kecil berlaku secara kebetulan dan mengaitkannya dengan keadaan politik semasa. Bagaimanapun, Ukraine belum mengemukakan bukti bahawa had kelajuan itu mempunyai kaitan langsung dengan perubahan hubungan antara Kyiv dan Washington. Kerajaan AS juga belum memberikan penjelasan mengenai perkara tersebut.
Hubungan AS-Ukraine masih menjadi persoalan
Presiden AS Donald Trump kebelakangan ini menyatakan rasa tidak puas hati terhadap tindakan Ukraine yang terus menyerang kemudahan tenaga Rusia. Zelenskyy sebelum ini berkata AS mengancam untuk mengehadkan perkongsian risikan bagi mendesak Ukraine menerima cadangan gencatan senjata tenaga yang dikemukakan Trump. Trump menafikan pada Selasa bahawa beliau pernah membuat ancaman sedemikian.
Ketika melawat London pada Rabu, Zelenskyy turut menyentuh perjanjian antara AS dan Rusia untuk mengimport 300,000 tan diesel Rusia. Beliau berkata dirinya memang berasa dikhianati, tetapi isu itu bukan sekadar soal emosi peribadi. Hubungan antara perjanjian tersebut, gencatan senjata tenaga dan perkongsian risikan dengan had komunikasi Starlink masih belum dapat dipastikan. Bagi Ukraine, kesinambungan sambungan Starlink serta pihak yang menetapkan had penggunaan ketenteraan kekal sebagai persoalan utama bagi komunikasi di medan perang.