Cuộc tranh giành quyền lãnh đạo FED làm dấy lên lo ngại về lạm phát
Tin đồn về việc Tổng thống Mỹ Trump cân nhắc thay thế Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Jerome Powell đã nhanh chóng khuấy động thị trường tài chính toàn cầu. Điều này không chỉ liên quan đến việc thay đổi một vị trí, mà còn ảnh hưởng đến niềm tin toàn cầu vào khả năng chống lạm phát của Mỹ. Cục Dự trữ Liên bang từ lâu đã đóng vai trò như "hệ thống phanh" của nền kinh tế, và tính độc lập của vị trí chủ tịch chính là then chốt để kiểm soát sự bùng nổ của thị trường.
Các nhà phân tích thị trường lo ngại rằng nếu sự can thiệp chính trị vào việc bổ nhiệm cấp cao của Cục Dự trữ Liên bang diễn ra thường xuyên, thì chính sách tiền tệ sẽ bị ràng buộc dưới các mệnh lệnh hành chính, khiến cho các chính sách chống lạm phát trở nên vô hiệu trước áp lực dân túy trong ngắn hạn.
Sự độc lập của chính sách lãi suất rơi vào "cuộc khủng hoảng thể chế"
Dù Nhà Trắng tuyên bố "vô cùng tôn trọng" tính độc lập của Cục Dự trữ Liên bang, nhưng nội bộ đội ngũ của Trump đã nhiều lần phát đi tín hiệu về việc muốn bãi nhiệm Powell. Hiện nay, tranh cãi này được gói gọn thành "sự không hài lòng về ngân sách tu sửa trụ sở Cục Dự trữ Liên bang quá cao", nhưng các nhà quan sát thị trường cho rằng đây chỉ là cái cớ cho cuộc thay thế chính trị.
Sáng kiến cốt lõi đằng sau động thái của Trump là định hướng trước cho các đợt giảm lãi suất có thể xảy ra trong tương lai. Nếu ông có thể bổ nhiệm một người kế nhiệm "thuận theo", chính sách tiền tệ trong tương lai có thể sẽ theo định hướng ưu tiên chính trị, hy sinh cam kết dài hạn với mục tiêu lạm phát.
Niềm tin của nhà đầu tư có thể bị "xói mòn một cách cơ cấu"
Những năm gần đây, dù Cục Dự trữ Liên bang phản ứng có phần chậm chạp trước lạm phát cao sau đại dịch, nhưng sau đó đã tăng lãi suất đáng kể, thành công đưa lạm phát từ đỉnh cao trở lại gần mục tiêu. Sự thành công này liên quan chặt chẽ đến niềm tin của công chúng vào hành động độc lập của ngân hàng trung ương.
Nếu các lựa chọn chủ tịch bị thay thế thường xuyên hoặc bị coi là "công cụ" của tổng thống, thị trường sẽ không còn tin rằng họ sẵn sàng tăng lãi suất để chống lại lạm phát khi cần thiết. Khi dự đoán bị phá vỡ, lạm phát có thể trở thành vấn đề cơ cấu tự cường hóa, làm suy yếu vị thế tín dụng của đồng đô la.
Có thể khó tránh khỏi tình trạng "cả hai cùng thua"
Một số nhà phân tích cho rằng nếu Trump buộc phải thay thế Powell nhưng không thể bổ nhiệm người kế nhiệm kịp thời, Cục Dự trữ Liên bang có thể rơi vào tình trạng "không có chỉ huy" trong ngắn hạn. Ngay cả khi cố bổ nhiệm thành công, thị trường cũng sẽ nghi ngờ cao về tính độc lập của tân chủ tịch, làm tăng cao thêm sự không chắc chắn của thị trường tài chính.
Trong khi đó, kỳ vọng lạm phát đang có dấu hiệu gia tăng. Dữ liệu từ JP Morgan cho thấy kỳ vọng lạm phát trong ba đến bốn năm gần đây đã tăng lên 2.36%, phản ánh sự nghi ngờ của nhà đầu tư về hoạt động tương lai của Cục Dự trữ Liên bang.
Niềm tin vào thể chế hơn là lợi nhuận ngắn hạn
Hiện nay, nền kinh tế Mỹ vẫn đang đối mặt với thách thức kép giữa lạm phát giảm và tăng trưởng chậm lại, không gian hoạt động của Cục Dự trữ Liên bang vốn dĩ đã hạn chế. Nếu tại thời điểm này tính độc lập thể chế bị phá hủy, không chỉ không giúp ích gì cho hiệu quả chính sách ngắn hạn, mà còn làm lung lay cơ chế niềm tin chống lạm phát đã được xây dựng trong vài chục năm qua.
Kinh nghiệm lịch sử cho thấy, một khi sự can thiệp chính trị trở thành phổ biến, uy tín của Cục Dự trữ Liên bang sẽ khó có thể phục hồi. Liệu Cục Dự trữ Liên bang có khả năng "kìm hãm" tại các điểm cao chu kỳ kinh tế trong tương lai, sẽ quyết định nền tảng ổn định của nền kinh tế Mỹ có thể tiếp tục tồn tại hay không.
