EU thống nhất mục tiêu khí hậu giai đoạn mới, làm rõ lộ trình giảm phát thải năm 2040
EU tiếp tục tiến bước quan trọng trong việc thúc đẩy chuyển đổi khí hậu. Sau nhiều vòng đàm phán, Ủy ban châu Âu, Nghị viện châu Âu và đại diện các quốc gia thành viên cuối cùng đã đạt được thỏa thuận ban đầu về khung cốt lõi của mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính năm 2040. Theo thỏa thuận mới, EU sẽ cắt giảm lượng phát thải xuống 90% so với mức năm 1990 trước năm 2040, nhằm đảm bảo thực hiện đạt mức trung hòa về kinh tế và xã hội vào năm 2050.
Mục tiêu này được coi là điểm nút quan trọng trong “lộ trình khí hậu” của EU, nhắm đến việc giúp quốc gia thành viên xác định rõ hướng đi trung hạn trước đó, thuận tiện cho các ngành có lượng phát thải cao như công nghiệp, năng lượng và giao thông lên kế hoạch chuyển đổi.
Các quốc gia thành viên đạt thỏa thuận thỏa hiệp tại Brussels, tăng cường sự linh hoạt
Vòng đàm phán này tiếp diễn suốt đêm tại Brussels, chỉ đến rạng sáng thứ Tư mới có bước đột phá. Đan Mạch, quốc gia chủ tịch luân phiên EU, đã tuyên bố ba bên đã đạt được đồng thuận về nội dung cốt lõi của văn bản pháp luật, dọn đường cho việc lập pháp chính thức.
Bộ trưởng Khí hậu Đan Mạch, Lars Aagaard, cho biết, mục tiêu giảm phát thải mới được xây dựng dựa trên cơ sở khoa học, đồng thời cân nhắc đến khả năng chịu đựng kinh tế của các quốc gia thành viên. “Thỏa thuận này cho thấy EU đang thống nhất đối mặt với thách thức khí hậu, đồng thời đảm bảo không làm suy yếu năng lực cạnh tranh.”
Vấn đề gây tranh cãi nhất trong đàm phán là tỷ lệ sử dụng tín dụng carbon quốc tế. Cuối cùng, các bên đã đồng ý tăng trần sự tham gia tín dụng carbon quốc tế vào giảm phát thải lên 5%, cao hơn mức 3% mà Ủy ban châu Âu đề xuất trước đó. Điều này có nghĩa là mục tiêu giảm phát thải nội địa thực sự của EU sẽ vào khoảng 85%, phần còn lại có thể được thực hiện thông qua việc mua các dự án giảm phát thải carbon ở nước ngoài.
Các bên cho rằng, cơ chế này sẽ cung cấp thêm không gian cho các quốc gia thành viên có nguồn lực hạn chế, tránh tình trạng suy giảm năng lực cạnh tranh ngắn hạn.
Mục tiêu năm 2050 và 2030 tiếp tục tạo áp lực, chuyển đổi ngành công nghiệp là cấp bách
EU đã thiết lập hai mục tiêu dài hạn bắt buộc:
- Tiêu thải ròng bằng 0 vào năm 2050
- Năm 2030 giảm phát thải 55% so với năm 1990
Mặc dù mục tiêu năm 2030 đang đi vào giai đoạn đếm ngược nhưng tiến độ khử carbon của một số ngành vẫn chưa đạt kỳ vọng. Để tránh có sự gián đoạn chính sách, EU hy vọng thông qua mục tiêu rõ ràng hơn năm 2040 để thúc đẩy các quốc gia thành viên sớm tiến hành hoạch định công nghiệp, đặc biệt là thúc đẩy cải cách cơ cấu trong lĩnh vực năng lượng, sản xuất và giao thông vận tải.
Các nhà quan sát chính sách khí hậu chỉ ra, thỏa thuận khung mới sẽ buộc EU trong thập niên tới đẩy nhanh việc triển khai năng lượng gió, năng lượng mặt trời, năng lượng hydrogen, công nghệ thu và lưu trữ carbon. Động thời, các ngành công nghiệp phát thải cao có thể đối mặt với quy định chặt chẽ hơn và áp lực chi phí carbon.
Phản ứng không đồng nhất từ thị trường và các nhóm bảo vệ môi trường, trọng tâm là cân bằng kinh tế và môi trường
Sau khi thỏa thuận được công bố, các tổ chức môi trường cho rằng EU vẫn có thể đặt ra mục tiêu tham vọng hơn, yêu cầu giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhanh chóng hơn. Trong khi đó, giới doanh nghiệp phổ biến lo ngại về tác động chi phí của mục tiêu giảm phát thải, đặc biệt là các quốc gia công nghiệp nặng lo ngại có thể ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh.
Các nhà phân tích cho rằng, việc cho phép tỷ lệ tín dụng carbon quốc tế cao hơn đã gửi một tín hiệu đệm nhất định đến cộng đồng doanh nghiệp, giúp ổn định kỳ vọng đầu tư.
Chính sách khí hậu EU bước vào “giai đoạn tăng tốc”
Với khuôn khổ mục tiêu năm 2040 được đặt nền móng, EU sẽ bước vào giai đoạn tăng tốc trong lập pháp và quản lý khí hậu. Trong những tháng tới, EU sẽ tiếp tục thúc đẩy cải cách thị trường carbon, kế hoạch ngành công nghiệp xanh và đánh giá lộ trình giảm phát thải của các quốc gia thành viên. Ngoài dự kiến, khi mục tiêu ròng 0 ngày một gần, EU sẽ đối mặt với sự điều phối và tranh đoạt chính sách thường xuyên hơn.
Thỏa thuận này không chỉ là tiến bộ kỹ thuật trong chính sách khí hậu mà còn đánh dấu sự xác nhận chiến lược khí hậu dài hạn của EU. Quản trị khí hậu toàn cầu có thể bước vào giai đoạn mới dưới sự dẫn dắt của EU.
