Cuộc tấn công công khai chưa từng có
Trong vài tuần qua, cựu Tổng thống Mỹ Trump liên tục gia tăng chỉ trích công khai đối với Cục Dự trữ Liên bang Mỹ và Chủ tịch Powell. Nhà báo Nick Timiraos của tờ Wall Street Journal, được mệnh danh là "truyền thông mới của Fed", chỉ ra rằng kiểu tấn công trực tiếp và thường xuyên này rất hiếm trong lịch sử của Fed, đã đặt Fed vào tình thế tiến thoái lưỡng nan — nếu cắt giảm lãi suất, có thể khuyến khích lạm phát; nếu không hành động, có thể chịu kiềm tỏa khi nền kinh tế chậm lại.
Trump công khai yêu cầu nhanh chóng hạ lãi suất quỹ liên bang từ mức khoảng 4,3% hiện tại xuống còn 1%-2% để giảm bớt chi phí nợ ngày càng tăng. Ông cáo buộc Fed "làm chậm tốc độ phục hồi kinh tế" và cho rằng lãi suất cao hiện tại là "rào cản nhân tạo" đối với nền kinh tế Mỹ.
Bất đồng bên trong: Quan điểm các quan chức bắt đầu chuyển hướng bồ câu
Dưới áp lực mạnh mẽ từ Trump, lập trường bên trong Fed cũng âm thầm thay đổi. Các nhà quản lý lâu nay được xem là diều hâu như Bowman và Waller gần đây đã bày tỏ ủng hộ quyết định cắt giảm lãi suất có thể vào cuối tháng 7, với lý do "rủi ro gia tăng trong thị trường lao động suy yếu" chứ không phải lạm phát quá nóng.
Đặc biệt, sự chuyển đổi lập trường của Phó Chủ tịch Bowman được coi là "tín hiệu quan trọng", cô đã chuyển từ tập trung vào lạm phát sang lo ngại tình hình việc làm. Sự chuyển đổi này củng cố quan điểm bên ngoài về khả năng Fed có thể nới lỏng chính sách tiền tệ trong cuộc họp chính sách tháng 7.
Lời chứng trước Quốc hội thành thời điểm then chốt
Powell dự kiến sẽ tham dự hai phiên điều trần trước Quốc hội, lời chứng của ông không chỉ là cửa sổ hướng dẫn chính sách tiền tệ mà còn trở thành thước đo sự độc lập của ngân hàng trung ương. Các thành viên Quốc hội sẽ theo dõi chặt chẽ liệu Powell có bị ảnh hưởng bởi Trump mà điều chỉnh chính sách hay không.
Các nhà phân tích chỉ ra rằng "độ rõ ràng" và "tuyên bố độc lập" của lời chứng Powell lần này sẽ tự nó thành tín hiệu giao dịch cho thị trường, nếu từ ngữ mơ hồ hoặc bị coi là chiều theo áp lực chính trị, có thể kích hoạt phản ứng mạnh mẽ từ thị trường.
Nhìn lại lịch sử: Can thiệp của tổng thống vào ngân hàng trung ương không phải là mới
Trump không phải là tổng thống đầu tiên cố gắng ảnh hưởng đến Fed. Vào những năm 1960, Johnson từng ép buộc Chủ tịch Martin lúc đó thoả hiệp tại một trang trại. Vào thập niên 70, chính phủ Nixon đã ép buộc Chủ tịch Burns hợp tác triển khai kiểm soát thông qua chiến dịch bôi nhọ. Nhưng trong những năm gần đây, Fed đã xây dựng được một cơ chế hoạt động độc lập mạnh mẽ hơn.
Nhà quản lý đầu tư Mark Spindel chỉ ra rằng, sự khác biệt của Trump là "thường xuyên hơn, công khai hơn và mang tính tấn công cao hơn", điều này có thể làm suy yếu hình ảnh trung lập của ngân hàng trung ương trong thời gian dài.
“Chủ tịch trong bóng tối” và rủi ro hệ thống
Điều đáng lo ngại nhất là Trump có thể làm suy yếu tầm ảnh hưởng của Powell theo cách như "chủ tịch trong bóng tối", tức là công bố trước người được đề cử trong tương lai của ông. Nếu điều này xảy ra, có thể tác động trực tiếp tới niềm tin của thị trường vào chính sách hiện tại của Fed.
Dẫu vậy, điều này cũng sẽ đặt người được chỉ định vào thế khó: hoặc trở thành "người phát ngôn của tổng thống", hoặc bị chỉ trích trước khi nhậm chức. Một khi chính sách của Fed bị coi là "chính trị hóa", uy tín của nó trên thị trường toàn cầu có thể bị tổn hại.
