SpaceX và Nvidia đều hưởng lợi từ làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo, nhưng hồ sơ tài chính và mức định giá của hai công ty rất khác nhau. SpaceX hiện có vốn hóa khoảng 2.200 tỷ USD, trong khi Nvidia tiến gần 6.000 tỷ USD. Với khoản đầu tư 10.000 USD, điểm cần cân nhắc không chỉ là tiềm năng tăng trưởng mà còn là tốc độ chuyển hóa thành doanh thu, lợi nhuận và mức giá thị trường đang đặt lên mỗi doanh nghiệp.
SpaceX mở rộng từ tên lửa đến trung tâm dữ liệu ngoài không gian
Space Exploration Technologies (SpaceX) là một trong những doanh nghiệp được chú ý nhất trên thị trường Mỹ năm nay. Cổ phiếu tăng khoảng 4% so với giá đóng cửa ngày giao dịch đầu tiên, nhưng đã phục hồi 55% kể từ mức thấp hồi tháng 8. SpaceX hiện là công ty niêm yết lớn thứ sáu tại Mỹ.
Thành tích trước đây của Elon Musk trong các dự án công nghệ khiến nhà đầu tư khó bỏ qua tham vọng dài hạn của SpaceX. Kể từ khi niêm yết năm 2010, Tesla tăng tổng cộng 23.440%; Musk cũng tham gia sáng lập hoặc thúc đẩy các doanh nghiệp công nghệ như PayPal Holdings và OpenAI.
SpaceX gộp hoạt động phóng tên lửa, dịch vụ Internet vệ tinh Starlink và mảng trí tuệ nhân tạo SpaceXAI trong cùng một công ty. Kế hoạch dài hạn gồm các chuyến bay tới sao Hỏa, xây dựng cơ sở trên Mặt Trăng và đưa trung tâm dữ liệu lên không gian. Đây không chỉ là những dự án trên giấy: công ty đã có doanh thu từ dịch vụ phóng và Internet vệ tinh.
Báo cáo tài chính đầu tiên sau khi niêm yết cho thấy doanh thu SpaceX tăng 92% so với cùng kỳ. Khoản lỗ ròng giảm gần một nửa, còn 541 triệu USD. Starlink ghi nhận lợi nhuận hoạt động 1,7 tỷ USD, tăng 79%, trong khi số người dùng tăng gấp đôi lên 12 triệu. Mảng tên lửa vẫn là một trong những hoạt động phóng thương mại lớn nhất thế giới; hai mảng còn hỗ trợ trực tiếp cho nhau khi một số chuyến phóng của SpaceX đưa vệ tinh Starlink lên quỹ đạo.
Starlink hiện vận hành hơn 11.000 vệ tinh ở quỹ đạo thấp và dự định nâng con số này lên 100.000 để mở rộng vùng phủ sóng toàn cầu. SpaceX cũng có kế hoạch triển khai một triệu vệ tinh trí tuệ nhân tạo mang tên Starmind, hoạt động như những trung tâm dữ liệu cỡ nhỏ trên không gian.
Ban lãnh đạo xem AI là một trong những cơ hội tăng trưởng lớn nhất. Gần đây, SpaceX đạt thỏa thuận với Anthropic: công ty này sẽ thuê chip Nvidia tại các trung tâm dữ liệu SpaceXAI. Giá trị tiềm năng của thương vụ đến năm 2029 có thể lên tới 84,5 tỷ USD.
Dù vậy, định giá SpaceX đã hàm ý kỳ vọng tăng trưởng cao. Tỷ lệ giá trên doanh thu hiện ở khoảng 69 lần doanh thu 12 tháng gần nhất. Các quý tới sẽ cho thấy công ty có mở rộng đúng kế hoạch hay không, cũng như các mảng tên lửa, Internet vệ tinh và trung tâm dữ liệu ngoài không gian có đáp ứng được kỳ vọng hay không.
Nvidia hưởng lợi trực tiếp từ đầu tư hạ tầng AI
Động lực tăng trưởng chính của Nvidia đến từ AI tạo sinh và chi tiêu cho trung tâm dữ liệu. Bộ xử lý đồ họa (GPU) của công ty có khả năng tính toán song song quy mô lớn, phù hợp để huấn luyện và vận hành các mô hình AI. Nvidia cũng liên tục ra mắt chip và nền tảng máy tính mới.
Năm nay, Nvidia giới thiệu dòng sản phẩm Vera Rubin. Công ty cho biết trong triển khai quy mô lớn, nền tảng này có thể tăng gấp 10 lần thông lượng xử lý AI tác nhân so với thế hệ Grace Blackwell. Dòng sản phẩm gồm GPU cùng nhiều loại chip khác, trong đó có bộ xử lý trung tâm (CPU) hỗ trợ vận hành AI tác nhân.
Khi các tập đoàn điện toán đám mây tiếp tục tăng đầu tư vào AI, tăng trưởng doanh thu của Nvidia tăng tốc trở lại. Trong quý II năm tài chính 2027, kết thúc ngày 26/7, doanh thu tăng hơn gấp đôi so với cùng kỳ, lên 96,2 tỷ USD. Biên lợi nhuận gộp tăng từ 72,4% lên 75%.
Giám đốc tài chính Colette Kress trước đó dự báo doanh thu năm tài chính 2028 tăng 70%. Bà cũng cho biết doanh thu có thể tăng gấp đôi nếu không bị hạn chế về nguồn cung.
Nvidia có quan hệ kinh doanh với nhiều công ty trong ngành điện toán đám mây và AI. Công ty sở hữu cổ phần trị giá khoảng 2 tỷ USD tại CoreWeave, một nhà cung cấp dịch vụ đám mây đồng thời mua chip Nvidia. SpaceX gần đây cũng công bố kế hoạch mua chip Nvidia trị giá 40 tỷ USD cho các trung tâm dữ liệu.
Quan hệ giữa Nvidia và Amazon cũng diễn ra theo hai chiều. Amazon cung cấp GPU Nvidia cho khách hàng điện toán đám mây thông qua AWS và gần đây đã mua khoảng 2 triệu chip liên quan; Nvidia sử dụng dịch vụ đám mây AWS.
Dự báo về chi tiêu AI tiếp tục được điều chỉnh tăng. Goldman Sachs ước tính tổng chi tiêu liên quan đến AI trên toàn cầu đạt 1.000 tỷ USD trong năm nay. Tính theo tỷ trọng trong GDP Mỹ, mức này vào khoảng 1,8% năm 2026, tăng lên 2,5% năm 2027 và 2,8% năm 2028.
So với SpaceX, áp lực định giá của Nvidia thấp hơn: cổ phiếu đang giao dịch ở mức khoảng 30 lần lợi nhuận 12 tháng gần nhất. Mức này phần nào phản ánh khả năng tăng trưởng chậm lại trong năm tới. Tuy nhiên, duy trì đà tăng đơn hàng vẫn phụ thuộc vào kế hoạch chi tiêu vốn của các nhà cung cấp dịch vụ đám mây và những khách hàng lớn khác.
Khác biệt nằm ở lợi nhuận hiện tại và kỳ vọng tương lai
SpaceX có nhiều hướng mở rộng tiềm năng, từ phóng tên lửa và Internet vệ tinh đến AI ngoài không gian. Nhưng công ty vẫn đang trong giai đoạn phát triển, còn khoản lỗ và tỷ lệ giá trên doanh thu cao khiến nhà đầu tư cần thêm dữ liệu hoạt động để đánh giá khả năng thực hiện các kế hoạch.
Nvidia đã xây dựng được mảng chip có quy mô lớn và khả năng sinh lời mạnh, đồng thời hưởng doanh thu trực tiếp từ đầu tư hạ tầng AI. Với dữ liệu tài chính đã công bố, hoạt động và định giá của Nvidia hiện dễ phân tích hơn; sức hấp dẫn của SpaceX phụ thuộc nhiều hơn vào việc các dự án dài hạn có chuyển thành dòng tiền ổn định hay không.
Kết quả của hai công ty sẽ phụ thuộc vào những yếu tố khác nhau: SpaceX cần chứng minh khả năng biến các kế hoạch mở rộng thành dòng tiền, còn Nvidia cần duy trì đơn hàng và biên lợi nhuận nếu tốc độ tăng chi tiêu cho AI chậm lại.