Người đứng đầu Bộ Tư lệnh Không gian Đức, Thiếu tướng Michael Traut, cảnh báo vệ tinh Nga có thể gây gián đoạn cho Starlink của SpaceX mà không cần tiến hành một cuộc đối đầu quân sự công khai. Trước đó, bốn vệ tinh quân sự Nga từng theo dõi một vệ tinh Phần Lan cung cấp ảnh chiến trường cho Ukraine. Traut cho rằng nếu hành động tương tự nhằm vào Starlink, tác động có thể vượt ra ngoài phạm vi chiến sự. Tuy nhiên, hiện chưa có báo cáo nào cho thấy Nga dùng mảnh vỡ không gian để tấn công Starlink.
Mối lo ngại này liên quan đến tính liên tục của dịch vụ Internet vệ tinh. Starlink dựa vào một mạng lưới lớn các vệ tinh trên quỹ đạo. Nếu vệ tinh phải liên tục đổi quỹ đạo để tránh va chạm, lượng nhiên liệu tiêu thụ có thể tăng và thời gian hoạt động bị rút ngắn, từ đó ảnh hưởng đến người dùng, kể cả ở những khu vực ngoài Ukraine.
Bốn vệ tinh Nga bám theo vệ tinh ICEYE của Phần Lan
Vụ việc xảy ra vào tháng 5. Vệ tinh bị theo dõi thuộc công ty Phần Lan ICEYE, đơn vị cung cấp ảnh chiến trường cho Ukraine. Traut mô tả các phương tiện không gian của Nga như đang “truy đuổi” vệ tinh này. ICEYE đã tìm cách điều chỉnh quỹ đạo để tránh các vệ tinh Nga, nhưng phía Nga vẫn tiếp tục bám theo.
Sự tiếp cận này khác với kịch bản giả định liên quan đến Starlink mà Đức nêu ra. Theo kịch bản đó, một vệ tinh Nga đi vào khu vực quỹ đạo của Starlink rồi vỡ ra, tạo mảnh vỡ buộc các vệ tinh khác phải đổi hướng để tránh va chạm. Mỗi lần điều chỉnh quỹ đạo đều tiêu tốn nhiên liệu; nếu phải lặp lại nhiều lần, hoạt động vận hành có thể trở nên tốn kém hơn và thời gian vệ tinh sẵn sàng phục vụ có thể giảm.
Đức chú ý đến nguy cơ gây nhiễu và an toàn quỹ đạo
Traut dùng thuật ngữ “vùng xám” để chỉ các biện pháp gây ảnh hưởng đến hệ thống vệ tinh mà không tiến hành hành động quân sự công khai. Các quan chức châu Âu cho biết hoạt động gây nhiễu vệ tinh của Nga đã gia tăng kể từ khi chiến tranh Ukraine bùng nổ năm 2022. Những biện pháp được nêu gồm theo dõi vệ tinh và gây nhiễu tín hiệu từ mặt đất.
Nga từng cảnh báo các vệ tinh thương mại hỗ trợ Ukraine có thể trở thành mục tiêu. Tuyên bố này, cùng vụ vệ tinh ICEYE bị theo dõi, khiến vấn đề an toàn của các tàu vũ trụ thương mại được chú ý hơn. Các vệ tinh thương mại không chỉ cung cấp dịch vụ liên lạc mà còn phục vụ quan sát Trái Đất và truyền dữ liệu tình báo. Rủi ro vì vậy có thể ảnh hưởng đến nhà khai thác, người dùng dịch vụ và các tổ chức phụ thuộc vào dữ liệu vệ tinh.
Đức đang chuẩn bị các biện pháp bảo vệ vệ tinh mới và phát triển vệ tinh phục vụ công tác kiểm tra. Thông tin hiện có chưa cho thấy kế hoạch này đã được triển khai cụ thể, cũng không có bằng chứng Starlink từng bị tấn công theo kịch bản mảnh vỡ nói trên. Bộ Quốc phòng Nga và SpaceX, đơn vị vận hành Starlink, chưa phản hồi về vấn đề này.