Khả năng chuyển khoản đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) thành doanh thu và lợi nhuận đang trở thành phép thử quan trọng đối với định giá cổ phiếu Mỹ. Jeremy Siegel, nhà kinh tế tại WisdomTree, cảnh báo Nasdaq Composite có thể giảm tới 30% nếu các khoản chi vốn cho AI không mang lại mức sinh lời như doanh nghiệp kỳ vọng.
Cảnh báo được đưa ra khi thị trường đánh giá lại chu kỳ đầu tư AI. Nasdaq có tỷ trọng lớn ở các tập đoàn công nghệ và doanh nghiệp liên quan đến AI, nên biến động định giá của một số công ty lớn có thể khuếch đại dao động của chỉ số. Nhà đầu tư không chỉ quan tâm đến tiềm năng công nghệ, mà còn theo dõi liệu chi tiêu cho trung tâm dữ liệu, chip và hạ tầng điện toán đám mây có tạo ra nhu cầu bền vững, cải thiện dòng tiền và lợi nhuận hay không.
Khả năng sinh lời từ AI trở thành rủi ro trọng tâm của Nasdaq
Siegel từng nhiều lần lưu ý về áp lực có thể phát sinh từ chi tiêu vốn cho AI. Ông so sánh chu kỳ hiện nay với những làn sóng đầu tư công nghệ trước đây: nhu cầu có thể tăng nhanh, kéo theo doanh nghiệp mở rộng công suất trên diện rộng. Tuy nhiên, nếu nguồn cung vượt nhu cầu thực tế, tỷ suất sinh lời của ngành có thể suy giảm; những công ty đầu tư mạnh nhất cũng có thể phải chờ lâu hơn để thu về lợi nhuận.
Kinh nghiệm này khiến thị trường chú ý hơn đến cách các tập đoàn công nghệ lớn huy động vốn, quy mô chi tiêu vốn và hiệu quả đầu tư. Nếu doanh nghiệp phải liên tục phát hành trái phiếu hoặc vay vốn với chi phí cao hơn để xây dựng hạ tầng AI, lãi suất tăng và điều kiện tài chính thắt chặt có thể gây thêm sức ép lên định giá. Tuần trước, lo ngại về nguồn vốn cho AI cùng kế hoạch phát hành trái phiếu của các nhà cung cấp dịch vụ đám mây quy mô lớn đã gây áp lực lên cổ phiếu công nghệ và cả nhóm vốn hóa nhỏ.
Giá dầu, lợi suất trái phiếu và VIX gây thêm sức ép
Ngoài câu hỏi về hiệu quả đầu tư AI, giá dầu cao, lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ tăng và chỉ số biến động VIX đi lên cũng khiến cổ phiếu tăng trưởng chịu sức ép định giá. Lợi suất cao thường làm giảm giá trị hiện tại của dòng tiền dự kiến trong tương lai. Trong khi đó, dầu tăng giá có thể đẩy kỳ vọng lạm phát lên, khiến thị trường thận trọng hơn về đường đi của lãi suất.
Trong phiên trước đó, Nasdaq Composite đóng cửa ở 26.140 điểm, giảm 2,15%, ghi nhận tuần giao dịch tệ nhất kể từ tháng 6. Tính cả tuần, chỉ số mất khoảng 4,5%. Diễn biến này cho thấy các yếu tố kinh tế vĩ mô, bên cạnh chủ đề AI, cũng có thể ảnh hưởng đáng kể đến định giá cổ phiếu công nghệ có mức định giá cao.
Nasdaq phục hồi trong phiên nhưng kỳ vọng lợi nhuận vẫn là phép thử
Sang phiên kế tiếp, Nasdaq Composite có lúc tăng 1,8%, tiến gần mốc 26.600 điểm vào khoảng giữa ngày, với cổ phiếu bán dẫn và hạ tầng AI dẫn đầu đà đi lên. Mức tăng thu hẹp dần trong phiên, nhưng chỉ số vẫn đóng cửa cao hơn, tăng 1,11% lên 26.430,89 điểm.
S&P 500 cũng tăng, trong khi Dow Jones Industrial Average gần như đi ngang. Đà hồi phục tạm thời giảm bớt áp lực bán của tuần trước, nhưng chưa giải quyết được những nghi vấn về chu kỳ đầu tư AI. Báo cáo tài chính, kế hoạch chi vốn, chi phí huy động nợ và doanh thu thực tế từ các mảng AI sẽ tiếp tục là những yếu tố chi phối việc nhà đầu tư có duy trì mức định giá hiện tại hay không. Với Nasdaq, trọng tâm rủi ro đang chuyển từ kỳ vọng công nghệ sang khả năng biến quy mô đầu tư thành lợi nhuận thương mại bền vững.