Kể từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump nhậm chức vào tháng trước, ông đã liên tục áp dụng chính sách "gậy thuế", đe dọa nhiều quốc gia trên thế giới, đặc biệt là các biện pháp thuế nhập khẩu đối với năng lượng và hàng hóa, khiến thị trường toàn cầu bất ổn. Ngày 1 tháng 2, chính phủ Trump đã đưa ra một loạt sắc lệnh về thuế, bao gồm áp thuế 10% đối với hàng hóa năng lượng của Canada và 25% đối với tất cả hàng hoá từ Mexico.
Theo một báo cáo của các nhà phân tích tại Goldman Sachs, bao gồm Callum Bruce, các biện pháp thuế này sẽ tạo gánh nặng kinh tế lớn cho người tiêu dùng Mỹ. Cụ thể, người tiêu dùng Mỹ sẽ phải chi thêm khoảng 22 tỷ USD, tương đương chi phí sinh hoạt của mỗi hộ gia đình tăng thêm khoảng 170 USD, chủ yếu do giá các mặt hàng như dầu mỏ tăng lên.
Biện pháp thuế đối với sản xuất dầu mỏ trong nước gần như vô hiệu
Mặc dù Trump liên tục tuyên bố rằng thuế sẽ kích thích phát triển ngành công nghiệp nội địa của Mỹ, đặc biệt là tăng sản lượng dầu trong nước, nhưng các nhà phân tích của Goldman Sachs cho biết, các biện pháp thuế dầu mỏ này hầu như không có ảnh hưởng thực tế nào đối với sản xuất dầu thô của Mỹ. Bởi vì đa số nhà máy lọc dầu của Mỹ tập trung ở Vịnh Mexico và khu vực phía Đông, chủ yếu xử lý dầu thô nặng và trung bình nhập khẩu, trong khi dầu đá phiến sản xuất trong nước của Mỹ chủ yếu là dầu nhẹ và vẫn phải phụ thuộc vào dầu thô nặng để pha trộn. Do đó, ngay cả khi áp thuế nhập khẩu dầu mỏ, các nhà máy lọc dầu của Mỹ vẫn cần nhập khẩu dầu thô nặng, khiến các biện pháp thuế gần như không thể kích thích hiệu quả sản xuất dầu mỏ trong nước.
Báo cáo của Goldman Sachs cho biết: “Việc áp thuế 10% đối với dầu thô sẽ không đáng kể tăng sản lượng dầu thô nội địa, vì dầu nhẹ sản xuất tại Mỹ không phù hợp với nhu cầu dầu thô nặng của nhiều nhà máy lọc dầu của Mỹ.”
Thuế dầu mỏ có thể đẩy chi phí người tiêu dùng lên cao
Goldman Sachs còn dự báo rằng nếu Mỹ áp thuế 10% đối với nhập khẩu dầu mỏ, giá bán lẻ xăng dầu của Mỹ có thể tăng thêm 7 cent mỗi gallon, điều này sẽ trực tiếp tăng gánh nặng cho người tiêu dùng.
Theo dữ liệu từ Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), từ tháng 1 đến tháng 11 năm 2024, Mỹ nhập khẩu từ Canada 4,05 triệu thùng/ngày dầu thô, từ Mexico 470 nghìn thùng/ngày, chiếm 70% tổng lượng nhập khẩu dầu thô của Mỹ (6,59 triệu thùng/ngày). Ngoài ra, Mỹ còn nhập khẩu 570 nghìn thùng/ngày dầu thành phẩm từ Canada và 170 nghìn thùng/ngày từ Mexico, chiếm 40% tổng lượng nhập khẩu dầu thành phẩm của Mỹ (1,84 triệu thùng/ngày). Nếu áp thuế lần lượt 10% và 25% đối với dầu thô từ Canada và Mexico, chi phí xuất khẩu dầu thô từ hai nước này đến Mỹ dự kiến sẽ tăng thêm khoảng 8 USD/thùng và 20 USD/thùng.
Các nhà máy lọc dầu tìm kiếm nguồn tài nguyên thay thế
Đối mặt với áp lực chi phí tăng từ thuế, các nhà máy lọc dầu chính của Mỹ có thể sẽ tìm kiếm dầu thô thay thế từ các khu vực khác, bao gồm dầu thô từ Nam Mỹ, Trung Đông và Tây Phi, thay đổi cơ cấu nhập khẩu dầu mỏ của Mỹ, và có thể gây ảnh hưởng sâu rộng đến thị trường dầu mỏ toàn cầu.
Tổng quan, chính sách thuế của chính phủ Trump, đặc biệt là thuế nhập khẩu dầu mỏ, sẽ khiến người tiêu dùng Mỹ phải chịu mức chi phí năng lượng cao hơn, trong khi tác dụng kích thích sản xuất dầu mỏ trong nước lại hạn chế. Người tiêu dùng Mỹ sẽ phải đối mặt với chi phí sinh hoạt cao hơn, và các nhà máy lọc dầu của Mỹ cũng cần điều chỉnh chiến lược mua bán, tìm kiếm nguồn cung dầu thô mới.
