Giai đoạn đàm phán quan trọng, lập trường EU bị chia rẽ
Đàm phán thương mại giữa Mỹ và EU đang ở giai đoạn then chốt, nhưng các quốc gia thành viên EU lại có sự khác biệt rõ ràng về chiến lược đàm phán với Mỹ, cản trở tiến trình đàm phán. Các nền kinh tế xuất khẩu như Đức, Ý mong muốn đẩy nhanh đàm phán và đạt được thỏa thuận để đảm bảo sự ổn định cho ngành xuất khẩu, trong khi Pháp, Tây Ban Nha, Đan Mạch lo ngại những nhượng bộ có thể làm tổn hại lợi ích quốc gia, dẫn đến khó khăn trong việc hình thành lập trường thống nhất trong EU.
Trump đã tuyên bố rõ rằng sẽ quyết định trong thời gian ngắn liệu có áp thuế trừng phạt lên hàng hóa châu Âu hay không, nếu điều này xảy ra, sẽ đặt gánh nặng lớn lên doanh nghiệp và chi phí tiêu dùng, làm gia tăng lo ngại về tình hình căng thẳng thương mại toàn cầu.
Trump đe dọa thuế suất, EU có thể phản ứng mạnh mẽ
Trước đây Trump đã bày tỏ sự không hài lòng với thái độ của EU trong đàm phán và đe dọa tăng thuế lên 50% đối với một số mặt hàng xuất khẩu chủ chốt của Châu Âu như phô mai Pháp, sản phẩm điện tử Đức, sản phẩm da Ý và dược phẩm Tây Ban Nha, có khả năng đẩy cao giá các sản phẩm này ở Mỹ.
Để đáp lại, EU đã chuẩn bị tăng thuế lên sản phẩm của Mỹ để phản công, mục tiêu bao gồm thịt bò, bia, phụ tùng ô tô và máy bay Boeing, các nhà xuất khẩu Mỹ có thể đối mặt với áp lực chi phí tăng và mất thị phần.
Dữ liệu thống kê của EU cho thấy, tổng giá trị thương mại hàng hóa và dịch vụ giữa Mỹ và EU dự kiến đạt 1,7 nghìn tỷ euro vào năm 2024, với quy mô giao dịch hàng ngày vượt 46 tỷ euro, cho thấy mối liên kết kinh tế chặt chẽ giữa hai bên.
Doanh nghiệp và kinh tế đối mặt với cú sốc lớn
Về cấu trúc, các sản phẩm xuất khẩu chính của Mỹ sang châu Âu bao gồm dầu thô, dược phẩm và máy bay, trong khi xuất khẩu của châu Âu sang Mỹ chủ yếu tập trung vào dược phẩm, ô tô, hóa chất và rượu vang. Theo thống kê của Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ, thâm hụt thương mại hàng hóa của Mỹ với EU năm 2023 đạt 157 tỷ euro, mặc dù có thặng dư trong thương mại dịch vụ, nhưng tổng thâm hụt vẫn nổi bật.
Các nhà kinh tế chỉ ra rằng thuế suất cao sẽ trực tiếp đẩy giá các mặt hàng nhập khẩu vào Mỹ tăng, các nhà nhập khẩu cần lựa chọn giữa việc tự chíu thuế hoặc chuyển một phần chi phí cho người tiêu dùng, có thể dẫn đến tăng giá tiêu dùng nội địa Mỹ và thu hẹp lợi nhuận của doanh nghiệp.
Các đại lý của Mercedes-Benz tại Mỹ đã cho biết sẽ tạm ngừng bán các mẫu xe mới năm 2025 để quan sát tình hình, và dự đoán giá thị trường Mỹ có thể tăng đáng kể.
CEO Simon Hunt của tập đoàn Campari của Ý cũng cảnh báo giá rượu vang và đồ uống mạnh ở Mỹ có thể tăng, mức tăng cụ thể sẽ phụ thuộc vào cấu trúc cạnh tranh của thị trường và thay đổi chi phí chuỗi cung ứng.
Thuế cao có thể dẫn đến kinh tế thua lỗ đôi bên
Holger Schmieding, chuyên gia kinh tế trưởng của ngân hàng Berenberg Đức, chỉ ra rằng EU khó có thể dễ dàng nhượng bộ trong các vấn đề cốt lõi quản lý thị trường, sự hiểu biết của Mỹ về cơ chế quản lý nội bộ của EU còn thiếu sót, khiến cho bế tắc trong đàm phán khó có thể nhanh chóng giải quyết.
Báo cáo mô phỏng của viện nghiên cứu Bruegel cho thấy, nếu Trump áp thuế từ 10%-25% lên hàng hóa nhập khẩu châu Âu, sẽ khiến GDP của EU giảm 0.3%, trong khi GDP của Mỹ có thể giảm 0.7%, cho thấy chính sách thuế cao sẽ dẫn đến tình trạng thua lỗ đôi bên.
Kết quả đàm phán tác động đến thị trường toàn cầu
Trong bối cảnh tình hình thương mại Mỹ-EU có nhiều biến động, thời điểm áp dụng cuối cùng và mức điều chỉnh thuế sẽ ảnh hưởng đến tâm lý thị trường toàn cầu và quyết định đầu tư của doanh nghiệp. Nếu đàm phán đổ vỡ và dẫn đến leo thang chiến tranh thương mại, chuỗi cung ứng toàn cầu có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng, các nhà đầu tư cần chú ý đến thái độ đàm phán của EU, chính sách của Mỹ và tiến độ thực hiện thuế để ứng phó với biến động và rủi ro thị trường có thể xảy ra.
