Binh sĩ thuộc Bộ Tư lệnh Đa miền châu Âu của Mỹ lần đầu phóng tên lửa hành trình tấn công mặt đất Tomahawk bằng hệ thống Typhon tại California vào cuối tháng 9. Cuộc thử nghiệm diễn ra tại Trạm Không quân Hải quân China Lake, đánh dấu lần thứ ba Typhon được khai hỏa trên lãnh thổ Mỹ và đưa hệ thống này vào chương trình huấn luyện của lực lượng châu Âu, sau các đợt triển khai chủ yếu tại Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Tiểu đoàn pháo binh châu Âu lần đầu bắn đạn thật
Đơn vị thực hiện là Tiểu đoàn 3, Trung đoàn Pháo binh dã chiến 12, trực thuộc Bộ Tư lệnh Đa miền châu Âu. Đây là lực lượng hỏa lực chính xác tầm xa, đồng thời vận hành một trong bốn đại đội Typhon của Lục quân Mỹ. Trước cuộc thử nghiệm, binh sĩ trải qua khóa huấn luyện vận hành và bảo dưỡng hệ thống kéo dài năm tuần.
Trung tá Derek Bartlett, chỉ huy tiểu đoàn, cho biết khóa huấn luyện giúp ông rất tin tưởng vào khả năng triển khai hệ thống ở tiền tuyến của đơn vị. Bộ Tư lệnh Đa miền châu Âu nói cuộc bắn thử nhằm kiểm tra năng lực chuyển đổi trang bị mới thành khả năng tác chiến.
Typhon là hệ thống phóng cơ động trên mặt đất, còn được gọi là hệ thống năng lực tầm trung của Lục quân. Hệ thống có thể sử dụng tên lửa hành trình Tomahawk và tên lửa Standard Missile-6 (SM-6), tạo thêm lựa chọn tấn công mục tiêu ở khoảng cách xa từ các bệ phóng đặt trên đất liền. Typhon do Lockheed Martin sản xuất, nhằm bổ sung cho năng lực tấn công tầm xa hiện có của Mỹ.
Typhon đã tham gia nhiều cuộc diễn tập ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương
Typhon bắt đầu được triển khai ở nước ngoài vào tháng 4/2024, trong cuộc tập trận chung giữa Mỹ và Philippines. Bộ Tư lệnh Lục quân Mỹ tại Thái Bình Dương khi đó gọi đây là một đợt triển khai mang tính cột mốc.
Trong cuộc tập trận Talisman Sabre tháng 7/2025, Mỹ lần đầu phóng Typhon ở phía tây đường đổi ngày quốc tế. Hệ thống khai hỏa tên lửa SM-6 nhằm vào mục tiêu trên biển và đánh chìm mục tiêu. Cuộc thử nghiệm tại California lần này sử dụng Tomahawk tấn công mặt đất, cho thấy hệ thống có thể vận hành với nhiều loại tên lửa cho các nhiệm vụ khác nhau.
Thiếu tướng Bernard Harrington, người đứng đầu lực lượng đa miền Thái Bình Dương thuộc Sư đoàn Bộ binh số 7, cho biết trong tuần này Typhon đã duy trì hiện diện tiền phương tại khu vực khoảng 30 tháng. Theo ông, việc triển khai kéo dài hỗ trợ huấn luyện, trao đổi kinh nghiệm, đồng thời giúp quân đội Mỹ và đối tác Philippines hiểu rõ hơn về công tác hậu cần, bảo vệ hệ thống và phối hợp giữa cảm biến với các đơn vị hỏa lực trong môi trường địa phương.
Năng lực tại châu Âu và bối cảnh hiệp ước
Các lãnh đạo Lục quân Mỹ cho rằng Typhon có thể bổ sung lựa chọn hỏa lực tầm xa cho hướng châu Âu. Chuẩn tướng Steven Carpenter, người đứng đầu Bộ Tư lệnh Đa miền châu Âu, nói cuộc bắn thử cho thấy lực lượng có thể vận hành trang bị mới. Theo ông, hệ thống cho phép các chỉ huy đe dọa những mục tiêu trọng yếu ở khoảng cách xa hơn và mở rộng lựa chọn hành động cho lực lượng liên quân.
Typhon được phát triển trong bối cảnh Mỹ rút khỏi Hiệp ước Các lực lượng hạt nhân tầm trung (INF). Mỹ rút khỏi hiệp ước kiểm soát vũ khí Mỹ - Liên Xô ký năm 1987 vào năm 2019, với lý do Nga vi phạm thỏa thuận. INF cấm tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình phóng từ mặt đất, mang đầu đạn hạt nhân hoặc thông thường, có tầm bắn từ 500 đến 5.000 km.
Việc triển khai Typhon tại Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương từng vấp phải phản đối của Bắc Kinh. Năm 2024, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm gọi động thái của Mỹ là “đi ngược lịch sử”, đồng thời nói việc này đe dọa an ninh các nước trong khu vực và làm gia tăng đối đầu địa chính trị. Lực lượng Tên lửa Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc sở hữu kho tên lửa quy mô lớn, trong đó có các hệ thống tầm trung và tầm trung xa có khả năng đe dọa tài sản, căn cứ của Mỹ cũng như các đồng minh và đối tác.
Cuộc thử nghiệm vừa qua diễn ra trên lãnh thổ Mỹ, do lực lượng thuộc hệ thống chỉ huy châu Âu thực hiện. Thông tin công bố cho thấy đơn vị đã hoàn tất huấn luyện vận hành và có kinh nghiệm bắn đạn thật; chưa có chi tiết về việc Typhon sẽ được triển khai tiền phương tại châu Âu hay thời điểm triển khai.