Đề xuất SIMD-0649 của Solana nhằm kiểm soát thứ tự giao dịch trong từng lô đã đóng vào ngày 25/9/2026 mà không được hợp nhất, nên các quy tắc này chưa có hiệu lực. Đề xuất yêu cầu validator kiểm tra giao dịch trong cùng một lô có được xếp theo mức ưu tiên phí hay không, nhưng vẫn để bên tạo block quyết định giao dịch nào được đưa vào block và ranh giới giữa các lô. Chưa có dữ liệu thực tế về quy mô lô hiện nay, nên chưa thể đánh giá liệu thay đổi này có giúp giao dịch được thực hiện dễ dự đoán hơn hay không.
SIMD-0649 kiểm tra thứ tự giao dịch trong từng lô
Sổ cái Solana tổ chức dữ liệu block thành nhiều lô. Theo thiết kế đề xuất, ngoại trừ các giao dịch được miễn trừ, giao dịch trong cùng một lô phải được xếp từ mức ưu tiên cao xuống thấp. Khi phát lại block, validator sẽ kiểm tra thứ tự đã ghi; nếu không đúng quy tắc, họ có thể xác định block là không hợp lệ thay vì tự sắp xếp lại giao dịch sau khi nhận block.
Các giao dịch có cùng mức ưu tiên vẫn có thể được xếp theo bất kỳ thứ tự nào. Giao dịch biểu quyết đơn giản cũng nằm ngoài quy tắc. Điểm ưu tiên trong đề xuất không chỉ dựa vào mức phí người dùng nhập: phép tính lấy phần thưởng mà bên tạo block nhận được khi đưa giao dịch vào block chia cho chi phí yêu cầu theo mô hình chi phí trước khi thực thi. Công thức sử dụng hệ số nhân và phần bảo vệ mẫu số trong phép tính số nguyên, nhằm bảo đảm các client cho ra kết quả nhất quán.
Theo cách tính phí được nêu trong đề xuất, phần thưởng gồm phí ưu tiên và phần phí cơ bản không bị đốt. Nếu được triển khai, quy tắc sẽ giúp người quan sát kiểm tra liệu các giao dịch không được miễn trừ trong cùng một lô có được xếp đúng theo tiêu chuẩn chung hay không. Tác giả đề xuất cho rằng cơ chế kiểm tra thống nhất có thể hỗ trợ đối chiếu thứ tự giao dịch giữa các client validator và bộ lập lịch. Tuy nhiên, cơ chế này không xác định liệu một giao dịch có đáng lẽ phải được đưa vào block ngay từ đầu hay không.
Bên tạo block vẫn chọn giao dịch và chia lô
Đề xuất không đặt ra một hàng đợi ưu tiên chung cho toàn bộ khoảng thời gian tạo block (slot). Bên tạo block vẫn có thể chọn giao dịch đưa vào block, hoãn giao dịch sang lô sau và quyết định ranh giới giữa các lô. Vì vậy, hai giao dịch cạnh tranh có thể không nằm trong cùng một lô để được so sánh thứ tự. Ngay cả khi một giao dịch có mức ưu tiên cao hơn, việc được xếp vào lô sau cũng không tự động đưa nó lên trước giao dịch trong lô trước.
Do đó, quy tắc chỉ áp dụng trong phạm vi một lô, hẹp hơn việc sắp xếp giao dịch trên toàn slot, và không bảo đảm giao dịch được thực hiện tối ưu. Đề xuất đặt ra quy mô tối thiểu cho các lô nhằm tránh tình huống bên tạo block chia lô quá nhỏ, khiến số giao dịch có thể so sánh bị giảm và việc kiểm tra thứ tự kém hiệu quả.
Ngoại trừ lô cuối cùng, mỗi lô phải bao phủ ít nhất hai tập sửa lỗi chuyển tiếp (FEC). Mỗi tập FEC gồm các mảnh dữ liệu (shreds) cấu thành block; theo quy tắc kích thước cố định trong đề xuất, hai tập tương đương ít nhất 64 mảnh dữ liệu. Lô cuối vẫn phải qua kiểm tra thứ tự, nhưng được miễn quy mô tối thiểu vì slot có thể kết thúc trước khi lô đạt đủ kích thước.
Thiếu dữ liệu về quy mô lô để đánh giá hiệu quả
Một ý kiến rà soát ngày 23/9 lưu ý rằng, ngay cả khi có quy mô tối thiểu, bên tạo block vẫn có thể kết thúc lô hiện tại vào thời điểm thuận lợi để tách các giao dịch xung đột. Người rà soát đề nghị cung cấp dữ liệu về quy mô lô hiện tại, phân tách theo bộ lập lịch, client và điều kiện thị trường, đồng thời thử nghiệm tác động của các mức tối thiểu khác nhau. Những ý kiến này đặt câu hỏi về phạm vi áp dụng của quy tắc trong vận hành thực tế, chứ không có nghĩa bên tạo block đã sử dụng cách làm đó trên mainnet.
Đề xuất cho biết Agave và Firedancer nhắm tới quy mô lô khoảng hai tập FEC. Tuy nhiên, cả đề xuất lẫn ý kiến rà soát đều không đưa ra phân bố quy mô lô thực tế của các bên tạo block hiện nay. Vì thế, chưa thể định lượng mức tối thiểu sẽ tác động ra sao đến hoạt động tạo block thường ngày, cũng như mức độ hạn chế khả năng điều chỉnh ranh giới lô.
Độ trễ và ưu tiên giao dịch vẫn là vấn đề
Trong một cuộc thảo luận hồi tháng 8, một số ý kiến lo ngại validator có thể phải chờ toàn bộ lô đến đủ mới kiểm tra, ảnh hưởng đến cách Firedancer phát lại dữ liệu khi chúng đến từng phần. Bản dự thảo sửa đổi cho phép validator so sánh và thực thi dần khi giao dịch đến; nếu sau đó phát hiện sai thứ tự, block vẫn có thể bị xác định là không hợp lệ. Dù vậy, khi lượng giao dịch thấp, yêu cầu bên tạo block chờ lô đạt tối thiểu hai tập FEC có thể làm tăng độ trễ phát tán. Tài liệu hiện có chưa đưa ra kết quả đo độ trễ.
Đề xuất cũng không ngăn bên tạo block ưu tiên giao dịch của mình bằng cách tự trả phí ưu tiên. Theo đề xuất, phí ưu tiên quay trở lại bên tạo block, trong khi phần phí cơ bản bị đốt vẫn là một khoản chi phí. Vì vậy, kiểm tra thứ tự trong lô không phải biện pháp bảo đảm chống thiên vị, giá trị có thể trích xuất tối đa (MEV) hay trượt giá.
SIMD-0649 đóng lại ngày 25/9; việc có tiếp tục hay không sẽ phụ thuộc vào các cuộc thảo luận tiếp theo và sự ủng hộ của nhà phát triển client. Với nhà giao dịch, những câu hỏi quan trọng vẫn là có bao nhiêu giao dịch thực sự cạnh tranh nằm trong cùng một lô và quy mô tối thiểu có làm thay đổi hành vi của bên tạo block hay không. Khi chưa có dữ liệu này, đề xuất mới chỉ đưa ra một phương thức kiểm tra thứ tự tương đối trong từng lô; tác động lên việc thực thi giao dịch thực tế vẫn chưa thể xác định.