Cơ quan Giám sát Thị trường Tài chính Thụy Sĩ (FINMA) sửa quy định nhận diện khách hàng trực tuyến và qua video, yêu cầu các tổ chức tài chính xác minh người đăng ký đang hiện diện thật khi mở tài khoản bằng e-ID quốc gia hoặc chữ ký điện tử đủ điều kiện. Quy định có hiệu lực từ ngày 1/11/2026, tác động đến quy trình mở tài khoản từ xa tại ngân hàng, công ty môi giới và doanh nghiệp fintech, đồng thời bổ sung lớp kiểm soát trong xác minh danh tính và phòng chống rửa tiền.
FINMA cảnh báo tội phạm có thể dùng giấy tờ giả để mở tài khoản từ xa, hoặc dụ nạn nhân đứng tên tài khoản rồi sử dụng vào hoạt động phi pháp. Trong đợt kiểm tra 19 tổ chức hồi tháng 4 năm nay, có 8 đơn vị chưa xây dựng chính sách chuyên biệt về gian lận số. Trước đây, kiểm tra sự hiện diện thật đã áp dụng khi khách hàng mở tài khoản bằng ảnh chụp giấy tờ; quy định sửa đổi mở rộng yêu cầu này sang cả e-ID quốc gia và chữ ký điện tử đủ điều kiện.
FINMA mở rộng kiểm tra sau góp ý về deepfake
FINMA lấy ý kiến dự thảo từ ngày 16/12/2025 đến 27/2/2026. Bản dự thảo ban đầu không yêu cầu kiểm tra sự hiện diện thật đối với hai hình thức mở tài khoản bằng e-ID quốc gia và chữ ký điện tử đủ điều kiện. Một số bên góp ý cho rằng công cụ trí tuệ nhân tạo có thể bị dùng để làm giả danh tính, còn deepfake làm tăng nguy cơ đánh cắp danh tính. FINMA đã tiếp thu và đưa yêu cầu này vào quy định cuối cùng.
Swissquote Bank là một trong 24 đơn vị gửi ý kiến. Tính đến cuối tháng 6/2026, ngân hàng có 1,22 triệu tài khoản khách hàng, cung cấp dịch vụ ngân hàng và giao dịch ngoại hối, hợp đồng chênh lệch (CFD). Trong thư ký ngày 26/2, CEO Marc Bürki cho rằng các biện pháp chống gian lận nhắm vào hệ thống ngân hàng Thụy Sĩ không nên chỉ dừng ở mức tối thiểu nêu trong thông tư.
Swissquote đề xuất kiểm tra IBAN dùng cho lần chuyển tiền đầu tiên của khách hàng với danh sách tài khoản liên quan đến gian lận; đồng thời đặt mức nạp tiền ban đầu tối thiểu cao hơn giá bán tài khoản đứng tên hộ trên dark web. Ngân hàng cũng kiến nghị đối chiếu khuôn mặt người đăng ký với hồ sơ khách hàng hiện có để phát hiện trường hợp một người mở nhiều tài khoản bằng các danh tính khác nhau. FINMA cho biết thông tư đưa ra chuẩn tối thiểu, các tổ chức có thể áp dụng thêm biện pháp tùy theo rủi ro và mô hình kinh doanh, nhưng không đưa đề xuất cụ thể của Swissquote vào nội dung quy định.
PayPal, Twint và thẻ tín dụng không thay thế chuyển khoản ngân hàng
Khách hàng xác minh danh tính trực tuyến bằng bản sao giấy tờ vẫn phải chuyển tiền từ tài khoản đứng tên mình. Tài khoản phải được mở tại ngân hàng ở Thụy Sĩ, Liechtenstein hoặc một khu vực tài phán thành viên Lực lượng Đặc nhiệm Tài chính (FATF) đáp ứng điều kiện. Yêu cầu chuyển khoản được miễn nếu tổ chức tài chính có thể đọc chip sinh trắc học trên giấy tờ tùy thân.
Một số bên góp ý đề nghị chấp nhận tiền chuyển đến từ công ty chứng khoán, tổ chức phát hành thẻ, Twint, PayPal hoặc nhà cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa. FINMA không đồng ý, cho rằng giấy phép ngân hàng đi kèm khuôn khổ giám sát và chống rửa tiền mang lại mức độ xác minh cao hơn. Cơ quan này cũng lưu ý không phải tổ chức tài chính nào cũng xác nhận được tiền vào có thực sự xuất phát từ ngân hàng hay không. Chẳng hạn, khoản tiền do một tổ chức thanh toán được cấp phép tại Anh hoặc một tổ chức tiền điện tử tại Ireland chuyển đến không đáp ứng yêu cầu.
FINMA đồng thời bỏ cơ chế chuyển khoản ngân hàng “ngược” khỏi bản cuối cùng của quy định. Hiệp hội Ngân hàng Thụy Sĩ từng cảnh báo người đăng ký có thể chuyển mã dùng để xác minh danh tính cho bên thứ ba, làm giảm hiệu quả kiểm tra.
e-ID dùng được khi mở tài khoản trực tuyến, nhưng không qua video
e-ID quốc gia của Thụy Sĩ có thể thay thế giấy tờ vật lý trong quy trình mở tài khoản trực tuyến thông thường, nhưng không được dùng để xác minh danh tính qua video. FINMA giải thích e-ID không có vùng đọc bằng máy hoặc mã QR, cũng không thể sao chép và lưu trữ, nên không đáp ứng yêu cầu của phương thức xác minh qua video hiện hành.
Quy định bắt đầu có hiệu lực ngày 1/11 để đồng bộ với thời điểm hiệu lực của sắc lệnh liên bang về e-ID. Cử tri Thụy Sĩ đã thông qua Luật Định danh điện tử trong cuộc trưng cầu dân ý tháng 9/2025.
Giấy tờ có mã QR, chẳng hạn bằng lái xe Thụy Sĩ, hiện có thể được sử dụng tương đương giấy tờ có vùng đọc bằng máy. Các tổ chức tài chính cũng được phép xác minh địa chỉ khách hàng bằng phương thức số, trong đó có định vị địa lý. Một số ý kiến trước đó cho rằng hóa đơn điện, nước dễ bị làm giả; Swissquote cho biết kẻ gian có thể ghép dữ liệu từ mạng xã hội và các vụ rò rỉ thông tin để tạo danh tính giả.
Các tổ chức cho phép mở tài khoản bằng chữ ký điện tử đủ điều kiện phải bổ sung xác minh địa chỉ và kiểm tra sự hiện diện thật trước ngày 1/11/2027. Hiện tại, e-ID được cấp theo quy định eIDAS của Liên minh châu Âu không thuộc phạm vi thông tư. FINMA cho biết việc công nhận các loại danh tính này cần thêm chuẩn bị về kỹ thuật và quản lý ở cấp quốc tế.