Trong bối cảnh các nhà đầu tư toàn cầu coi năng lượng hạt nhân là sự hỗ trợ quan trọng cho sự phát triển AI trong tương lai, công ty điện hạt nhân Oklo (OKLO.US) do Sam Altman - CEO của OpenAI đầu tư đã có màn trình diễn ấn tượng trong tháng qua với giá cổ phiếu tăng vọt gần 140%. Oklo công ty tập trung phát triển các lò phản ứng hạt nhân mô-đun nhỏ (SMR), nhắm tới việc cung cấp năng lượng nhanh hơn, tiết kiệm hơn và thân thiện với môi trường để đáp ứng nhu cầu năng lượng ngày càng tăng trên toàn thế giới. Với sự quan tâm ngày càng tăng của các đại gia công nghệ đối với năng lượng hạt nhân, Oklo đang được săn đón trên thị trường vốn.
Các lò phản ứng hạt nhân mô-đun nhỏ được coi là phương án thay thế cho điện hạt nhân truyền thống, với lợi thế là tốc độ xây dựng nhanh và chi phí tương đối thấp. Vào giữa tháng 10, Amazon (AMZN.US) và Google (GOOGL.US) đã công bố khoản đầu tư lớn vào dự án SMR với mục đích cân bằng mục tiêu khí hậu với nhu cầu điện ngày càng tăng của các trung tâm dữ liệu AI. Larry Ellison, CEO của Oracle (ORCL.US), cũng thông báo vào tháng 9 về kế hoạch xây dựng một trung tâm dữ liệu được điều khiển bởi SMR để hỗ trợ mở rộng công nghệ của mình.
Eric Stine, nhà phân tích của Craig-Hallum, trong báo cáo của mình đã chỉ ra rằng, sự phục hưng năng lượng hạt nhân toàn cầu đang dần triển khai, và năng lượng hạt nhân dần được coi như một giải pháp cho nhu cầu cơ bản của lưới điện và yêu cầu khử cacbon. Stine cũng đề cập rằng, sự đầu tư của Google và Amazon chỉ là khởi đầu cho xu hướng dài hạn này. Goldman Sachs dự đoán rằng do sự mở rộng nhanh chóng của ngành AI, nhu cầu năng lượng của các trung tâm dữ liệu trên toàn cầu sẽ tăng 160% vào năm 2030. Đồng thời, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế dự đoán rằng vào năm 2050, sản lượng điện hạt nhân ở Bắc Mỹ có thể tăng gấp đôi.
Sau khi tin tức về việc Google và Amazon đầu tư vào Oklo được công bố, các công ty khác trên thị trường có công nghệ tương tự, như NuScale (SMR.US) và NANO Nuclear Energy (NNE.US), cũng đã có một đợt tăng giá cổ phiếu lớn. Tuy nhiên, các đợt tăng giá này đã có sự suy giảm trong tuần này.
Jacob DeWitte, CEO của Oklo, cho biết trong một cuộc phỏng vấn rằng, cơ hội thị trường rất lớn và trong tương lai sẽ có nhiều công ty hưởng lợi từ đó. Ông cũng tiết lộ rằng, mặc dù Oklo đã được thành lập từ năm 2013, trước khi AI bùng nổ, nhưng sự phát triển nhanh chóng của ngành AI đã mang lại cơ hội kinh doanh mới cho công ty. Hiện nay, một phần lớn trong đơn đặt hàng của họ đến từ khách hàng trong lĩnh vực chip và trung tâm dữ liệu.
Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của thị trường cũng đi kèm với không ít thách thức. Các nhà phân tích cảnh báo rằng, trước khi Oklo và các công ty tương tự đạt được sản xuất quy mô lớn và đáp ứng nhu cầu điện của các trung tâm dữ liệu AI, họ cần phải vượt qua các trở ngại về quy định và chuỗi cung ứng. Kể từ sau các sự cố rò rỉ hạt nhân ở Three Mile Island, Chernobyl, và Fukushima, các dự án điện hạt nhân phải đối mặt với các quy định vô cùng nghiêm ngặt. Theo nghiên cứu của Canaccord Genuity, Ủy ban Quản lý Hạt nhân Hoa Kỳ mất trung bình 80 tháng để phê duyệt các nhà máy điện hạt nhân, trong khi chu kỳ phê duyệt của Anh là 54 tháng. Ngay cả khi nhiều công ty, bao gồm TerraPower của Bill Gates, đang nỗ lực phát triển các lò phản ứng nhỏ, cuộc triển khai tại Hoa Kỳ đến nay vẫn chưa thành công.
Báo cáo tài chính đầu tiên của Oklo sau khi lên sàn vào ngày 13 tháng 8 cho thấy, trong sáu tháng đầu năm nay, công ty lỗ ròng 53 triệu USD, tăng so với mức lỗ 9 triệu USD trong cùng kỳ năm ngoái. Đối mặt với những thách thức này, Oklo và các đối thủ cần khám phá cách thực hiện lợi nhuận dưới áp lực của môi trường quy định nghiêm ngặt và thủ tục phê duyệt kéo dài.
Vấn đề cung cấp nhiên liệu cũng là thách thức chính của ngành SMR hiện nay. Các công ty như Oklo, NuScale và TerraPower cần dựa vào loại uranium HALEU có hàm lượng thấp nhưng được làm giàu cao, chủ yếu nhập khẩu từ Nga. Do các quốc gia phương Tây tránh phát triển chuỗi cung ứng uranium được làm giàu cao, việc cung cấp trong nước Mỹ gần như không có. Nghiên cứu của Canaccord Genuity chỉ ra rằng, uranium được làm giàu cao bị kiểm soát chặt chẽ vì có thể được sử dụng để sản xuất vũ khí hạt nhân.
Vikram Bagri, nhà phân tích của Citi, bày tỏ lo ngại về vấn đề này, ông gần đây đã hạ mục tiêu giá cổ phiếu của Oklo từ 11 USD xuống 10 USD, cho rằng có nhiều yếu tố không chắc chắn trong quá trình phát triển nhanh của ngành. Ông nói rằng công nghệ mới và việc triển khai cơ sở hạ tầng hạt nhân có thể phải chờ đến sau năm 2030, và ai là người thành công sau đó vẫn chưa rõ ràng.
Tuy nhiên, Jeffrey Campbell, nhà phân tích của Seaport, cho rằng Oklo có lợi thế trong thị trường phát triển nhanh này, ông chỉ ra rằng Oklo có thể sử dụng nhiên liệu tái sinh "rẻ hơn" để giảm chi phí.
DeWitte cho biết, ông rất tin tưởng vào tương lai của thị trường năng lượng hạt nhân và tương lai của Oklo. Ông cũng nêu rằng, lưỡng đảng Mỹ dần dần ủng hộ việc giảm bớt các rào cản quy định cho các dự án năng lượng hạt nhân, đồng thời thúc đẩy tăng cường cung cấp HALEU trong nước. Khác với các công ty khác, Oklo tìm cách sở hữu và vận hành cơ sở của mình, trực tiếp cung cấp năng lượng cho khách hàng, thay vì theo mô hình cấp phép truyền thống. DeWitte tin rằng, mô hình này sẽ giúp Oklo nhanh chóng triển khai thương mại hóa các lò phản ứng.
