Căng thẳng Trung Đông leo thang khiến thế giới lo lắng
Khi xung đột giữa Israel và Iran ngày càng leo thang, mặc dù chiến tranh cách xa Mỹ, nhưng tác động kinh tế tiềm năng của nó lại rất gần. Nhiều nhà kinh tế cảnh báo rằng căng thẳng địa chính trị ở Trung Đông có thể là một yếu tố gây tổn thương kinh tế khác cho Mỹ, đặc biệt trong bối cảnh hiện nay đang bị ảnh hưởng bởi thuế quan.
JPMorgan trong báo cáo mới nhất cho biết: “Năm 2025, kinh tế toàn cầu đối mặt với nhiều cú sốc, và khả năng xảy ra chiến tranh toàn diện ở Trung Đông là một trong những rủi ro lớn nhất.”
Eo biển Hormuz có thể trở thành điểm rủi ro then chốt
James Knightley, nhà kinh tế học quốc tế trưởng của ING, chỉ ra rằng một trong những cú sốc trực tiếp nhất có thể đến từ việc phong tỏa tiềm tàng eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển năng lượng chính trên toàn cầu có thể bị gián đoạn do xung đột, đẩy giá dầu và khí đốt lên cao.
Eo biển Hormuz là tuyến đường biển duy nhất giữa vịnh Ba Tư và Ấn Độ Dương, điểm hẹp nhất chỉ rộng 29 hải lý, nhưng lại đảm nhận gần một phần ba vận chuyển dầu thô và một phần năm vận chuyển LNG toàn cầu. Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), tuyến đường này là “điểm huyết mạch dầu mỏ quan trọng nhất trên thế giới”.
Theo dữ liệu từ IEA, năm 2023 có khoảng 20 triệu thùng dầu và sản phẩm dầu mỗi ngày đi qua eo biển này, trong đó phần lớn đổ về thị trường châu Á, gồm nhiều nền kinh tế lớn như Ấn Độ, Nhật Bản.
Giá năng lượng tăng có thể ép buộc chi tiêu hộ gia đình Mỹ
Knightley chỉ ra rằng, dù Mỹ có khả năng tự cung cấp năng lượng khá tốt, nhưng giá dầu tăng vẫn sẽ nhanh chóng truyền đến thị trường cuối, tiếp tục làm giảm không gian chi tiêu của các hộ gia đình.
“Người tiêu dùng đã cảm thấy áp lực từ việc giá cả hàng hóa tăng do thuế quan, nếu giá dầu tăng cao, kinh tế Mỹ có thể đối mặt với nguy cơ chậm lại rõ rệt hơn.” Knightley cho biết.
Thị trường vẫn còn tiếng nói lạc quan: Hành động của Iran có thể hạn chế hơn
Mặc dù rủi ro rõ rệt, nhưng cũng có phân tích cho rằng kịch bản xấu nhất có thể không xảy ra. Công ty S&P Global cho rằng chính phủ Iran có thể không có khả năng phong tỏa lâu dài eo biển Hormuz.
Báo cáo phân tích của họ cho biết: “Iran có thể chọn can thiệp giới hạn bằng cách triển khai quân sự, như chặn một số tàu theo quốc tịch và đích đến, thay vì phong tỏa toàn diện.”
Powell phát biểu: Cú sốc năng lượng không phải là nguồn lạm phát lâu dài
Chủ tịch Fed, Jerome Powell, hôm thứ Tư cho biết, các quan chức đang theo dõi sát sao tình hình Trung Đông và thừa nhận giá năng lượng có thể tăng trong ngắn hạn do xung đột, nhưng thường không dẫn đến lạm phát dài hạn.
“Lịch sử cho thấy, tình trạng bất ổn ở Trung Đông thường gây ra cú sốc năng lượng, nhưng tác động thường ngắn hạn.” Ông cũng đề cập đến hai cuộc khủng hoảng năng lượng trong thập niên 70, nói rằng phụ thuộc của Mỹ vào dầu mỏ nước ngoài hiện đã giảm đáng kể, không nên so sánh với quá khứ.
