ละครสั้น “Sister” จากรายการ Saturday Night Live เสียดสีว่าลูกสาวมักถูกคาดหวังให้รับหน้าที่ดูแลพ่อแม่โดยปริยาย ประเด็นนี้สะท้อนภาระของผู้ดูแลในครอบครัวหลายสิบล้านคนในสหรัฐฯ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นผู้หญิง และหลายคนต้องแลกด้วยรายได้จากการทำงานและเงินออมเพื่อวัยเกษียณ ทำให้การแบ่งหน้าที่ดูแลและการวางแผนมรดกกลายเป็นเรื่องการเงินที่ครอบครัวควรพูดคุยกันอย่างจริงจัง
ผู้ดูแลในครอบครัว 63 ล้านคนในสหรัฐฯ
ละครสั้นเปิดฉากด้วยโฆษณายาสมมติ จอห์น มูเลนีย์รับบทเป็นลูกชายที่ไม่อยากส่งพ่อเข้าบ้านพักคนชรา แต่ก็จ่ายค่าผู้ดูแลที่บ้านไม่ไหว เขาจึงเสนอ “บริการดูแลที่บ้านฟรีตลอด 24 ชั่วโมง” ซึ่งก็คือน้องสาวของเขา ก่อนจะเสียดสีว่าค่านิยมเรื่องบทบาททางเพศที่ซึมซับกันมานานทำให้ “น้องสาว” มองว่าการดูแลพ่อแม่เป็นหน้าที่ของตัวเอง
รายงานของ National Alliance for Caregiving และสมาคมผู้เกษียณอายุอเมริกัน (AARP) ระบุว่า ปัจจุบันมีชาวอเมริกัน 63 ล้านคนทำหน้าที่ดูแลคนในครอบครัว ในจำนวนนี้เป็นผู้หญิง 61% และผู้ชาย 38% ภาระดังกล่าวไม่ได้มีเพียงเวลาที่ต้องทุ่มเท โดยผู้ดูแล 64% เผชิญความเครียดทางอารมณ์ในระดับสูง และผู้ตอบแบบสำรวจ 56% ระบุว่าถูกบีบให้ต้องรับหน้าที่นี้ ผู้ที่รู้สึกว่าตนไม่มีทางเลือกยังมีสุขภาพจิตแย่กว่า
การดูแลโดยไม่ได้รับค่าตอบแทนอาจบั่นทอนเงินเกษียณ
การดูแลพ่อแม่อาจสร้างต้นทุนทางการเงินสะสมในระยะยาว AARP ประเมินว่า ผู้ดูแลอาจสูญเสียรายได้และผลประโยชน์ประกันสังคมในอนาคตโดยเฉลี่ย 120,500 ดอลลาร์ตลอดชีวิต ขณะที่ข้อมูลจาก Center for Social Policy Studies ระบุว่า ผู้หญิงอายุ 50 ปีขึ้นไปที่ทำหน้าที่ดูแลมีความมั่งคั่งเพื่อวัยเกษียณน้อยกว่าผู้หญิงวัยเดียวกันที่ไม่ได้เป็นผู้ดูแล 58%
ร็อบ ไคลน์ ที่ปรึกษาด้านการวางแผนการดูแลระยะยาวและผู้ก่อตั้ง CAREfidence กล่าวว่า ในทางปฏิบัติ ลูกสาว โดยเฉพาะลูกสาวคนเล็ก มักกลายเป็นผู้ดูแลโดยปริยายเมื่อพ่อแม่ไม่ได้วางแผนเป็นลายลักษณ์อักษร ผู้ที่รับภาระหลักอาจต้องชะลอความก้าวหน้าในอาชีพ หรือมีเวลาให้ครอบครัวของตัวเองน้อยลง
ไคลน์ยังชี้ว่า หากพี่น้องแบ่งหน้าที่กันไม่เท่าเทียม ความสัมพันธ์ระหว่างผู้ดูแลกับสมาชิกครอบครัวคนอื่นอาจย่ำแย่ลง เมื่อพ่อแม่เสียชีวิต ลูกที่ไม่ได้ช่วยดูแลอาจยังได้รับมรดกในสัดส่วนเดิม ละครสั้นสะท้อนความเหลื่อมล้ำนี้ผ่านคำพูดของตัวละครลูกชายว่า การดูแลไม่ได้ทำให้ส่วนแบ่งมรดกเปลี่ยนไปโดยอัตโนมัติ และพี่น้องคนอื่นก็อาจได้รับส่วนแบ่งในบ้านที่เธอเป็นคนดูแล
การจัดสรรมรดกจริงขึ้นอยู่กับสถานการณ์ของแต่ละครอบครัวและเอกสารทางกฎหมาย แต่หากพ่อแม่ไม่ได้ระบุความประสงค์ไว้ตั้งแต่ยังมีชีวิต ความไม่สอดคล้องระหว่างภาระดูแลกับส่วนแบ่งมรดกก็อาจกลายเป็นข้อขัดแย้งได้
ทำข้อตกลงเรื่องค่าดูแลและมรดกตั้งแต่เนิ่นๆ
แอนดรูว์ โฮป ทนายความผู้ก่อตั้งสำนักงาน Hope กล่าวว่า พ่อแม่สามารถจัดทำข้อตกลงอย่างเป็นทางการเพื่อชดเชยบุตรที่รับหน้าที่ดูแลได้ แต่ควรดำเนินการในช่วงที่พ่อแม่ยังสามารถตัดสินใจและบันทึกความประสงค์ของตนได้ วิธีหนึ่งคือทำสัญญาดูแลในครอบครัว โดยระบุบริการที่บุตรจะให้ ขอบเขตความรับผิดชอบ และค่าตอบแทนที่พ่อแม่จะจ่าย
เอกสารเป็นลายลักษณ์อักษรช่วยบันทึกเงื่อนไขและมูลค่าของงานดูแลให้ชัดเจนกว่าการพูดกันด้วยวาจาว่าในอนาคตจะยกมรดกให้มากขึ้น อีกทางเลือกคือกำหนดส่วนแบ่งมรดกให้บุตรที่รับภาระดูแลมากกว่า โฮปเน้นว่าควรรวมเรื่องการดูแลไว้ในแผนมรดกของพ่อแม่ ไม่ใช่รอจัดการหลังจากพ่อแม่เสียชีวิต
โครงการ Medicaid บางส่วนยังอนุญาตให้บุตรที่เป็นผู้ใหญ่ได้รับค่าตอบแทนในฐานะผู้ดูแลในครอบครัว แต่เงื่อนไขการมีสิทธิ์ค่อนข้างเข้มงวดและแตกต่างกันไปในแต่ละรัฐ
คุยเรื่องแบ่งหน้าที่และความช่วยเหลือจากภายนอก
สำหรับผู้ที่ดูแลพ่อแม่อยู่แล้ว ไคลน์และโฮปแนะนำให้กำหนดขอบเขตงานที่ตนรับไหว พูดคุยกับพ่อแม่และพี่น้องอย่างตรงไปตรงมา และจัดประชุมครอบครัวตั้งแต่เนิ่นๆ เพื่อวางแผนการดูแล หากพี่น้องอยู่ไกลหรือมีงานรัดตัว อาจตกลงให้ช่วยออกค่าใช้จ่ายสำหรับจ้างผู้ดูแลที่บ้าน เพื่อแบ่งเบาภาระด้านเวลาให้ผู้ดูแลหลัก
ทางเลือกต่างๆ เช่น ประกันการดูแลระยะยาว การพักอาศัยแบบมีบริการช่วยเหลือ และการจ้างผู้ดูแลมืออาชีพ ควรนำมาหารือกับพ่อแม่ก่อนที่ความต้องการดูแลจะเกิดขึ้นบ่อยครั้ง ยิ่งครอบครัวตกลงเรื่องบริการ แหล่งเงินทุน และการแบ่งหน้าที่ได้เร็ว ก็ยิ่งลดโอกาสที่ภาระจะตกอยู่กับลูกคนใดคนหนึ่งโดยไม่มีการพูดคุย ข้อตกลงและแผนมรดกควรจัดทำขณะที่พ่อแม่ยังมีความสามารถในการตัดสินใจ