บล็อกเชน Zano ดำเนินการย้อนสถานะเครือข่ายหลังพบช่องโหว่ที่เกี่ยวข้องกับกลไกเงินเฟ้อ ส่งผลให้ประวัติธุรกรรมบนเครือข่ายตลอดหนึ่งวันถูกลบออก เหตุการณ์นี้กระทบทั้งบันทึกอุปทานโทเคน ความต่อเนื่องของข้อมูลธุรกรรม และผู้ให้บริการที่ใช้ข้อมูลบนเชนเพื่อการชำระบัญชีหรือการตรวจสอบรายการ
ช่องโหว่ด้านเงินเฟ้อทำให้ Zano ต้องย้อนเครือข่าย
สาเหตุหลักของการดำเนินการครั้งนี้คือช่องโหว่ในซอฟต์แวร์ที่เกี่ยวข้องกับกลไกเงินเฟ้อของ Zano ข้อมูลที่เปิดเผยในขณะนี้ระบุว่า ช่องโหว่ดังกล่าวทำให้โครงการต้องปรับประวัติของบล็อกเชน โดยเครือข่ายลบข้อมูลย้อนหลังออกไปครบหนึ่งวัน แทนที่จะจำกัดการแก้ไขไว้ที่ธุรกรรมเดียวหรือบล็อกบางรายการ
สำหรับเครือข่ายที่ใช้บัญชีแยกประเภทแบบบล็อกเชน บล็อกจะถูกเพิ่มต่อเนื่องตามลำดับเวลา การลบประวัติทั้งช่วงจึงทำให้โหนดต่าง ๆ ต้องยอมรับสถานะเครือข่ายใหม่ และให้ซอฟต์แวร์ที่เกี่ยวข้อง รวมถึงบล็อกเอ็กซ์พลอเรอร์ กระเป๋าเงินดิจิทัล และโครงสร้างพื้นฐานอื่น ๆ ซิงก์ข้อมูลตามบันทึกที่ได้รับการแก้ไข ธุรกรรมที่เคยเกิดขึ้นในช่วงเวลาซึ่งถูกลบจะต้องยึดสถานะบนเชนหลังการย้อนเครือข่ายเป็นหลัก
อุปทานโทเคนเป็นประเด็นที่ต้องตรวจสอบ
เหตุผลที่ช่องโหว่ด้านเงินเฟ้อต้องได้รับการแก้ไขในระดับเครือข่าย อยู่ที่ความเป็นไปได้ว่าปัญหาอาจกระทบการออกโทเคนหรือการคำนวณอุปทานของ Zano อุปทานรวม รางวัลบล็อก และกฎการออกโทเคนที่เกี่ยวข้อง ล้วนเป็นข้อมูลพื้นฐานที่แพลตฟอร์มซื้อขาย ผู้ให้บริการกระเป๋าเงิน และผู้เข้าร่วมตลาดใช้ตรวจสอบยอดสินทรัพย์ หากผลการทำงานของโปรแกรมไม่สอดคล้องกับการออกแบบของโปรโตคอล การแก้ไขเพียงการแสดงผลด้านหน้าเว็บไซต์หรือยอดคงเหลือของบัญชีบางบัญชีย่อมไม่เพียงพอ
ข้อเท็จจริงที่ทราบในขณะนี้คือ Zano เลือกลบประวัติหนึ่งวันเพื่อจัดการกับเหตุการณ์ดังกล่าว อย่างไรก็ตาม ข้อมูลที่มีอยู่ยังไม่ระบุว่าช่องโหว่อยู่ในขั้นตอนคำนวณการออกโทเคน รางวัลบล็อก หรือตรรกะอื่นที่เกี่ยวข้องกับเงินเฟ้อ รวมถึงยังไม่มีการเปิดเผยจำนวนโทเคนที่ได้รับผลกระทบ ช่วงบล็อกที่เกี่ยวข้อง หรือรายชื่อที่อยู่ที่ได้รับผลกระทบอย่างครบถ้วน รายละเอียดเหล่านี้จะเป็นปัจจัยสำคัญต่อการตรวจสอบยอดคงเหลือและสถานะธุรกรรมก่อนและหลังการแก้ไข
การย้อนเครือข่ายกระทบโหนดและบริการบนเชน
การย้อนสถานะเครือข่ายโดยทั่วไปทำให้ผู้ดูแลโหนดต้องอัปเกรดซอฟต์แวร์ เปลี่ยนไปใช้สถานะเชนใหม่ และตรวจสอบข้อมูลบล็อกอีกครั้ง ขณะที่แพลตฟอร์มซื้อขาย ผู้ให้บริการกระเป๋าเงิน บล็อกเอ็กซ์พลอเรอร์ และระบบอื่นที่พึ่งพาข้อมูล Zano ต้องตรวจสอบว่าบันทึกของตนสอดคล้องกับเชนหลักหลังการแก้ไขหรือไม่ ก่อนที่สถานะเครือข่ายจะกลับมามีเสถียรภาพ บริการฝาก ถอน หรือการยืนยันธุรกรรมที่เกี่ยวข้องอาจต้องตรวจสอบเพิ่มเติม แต่ข้อมูลที่เปิดเผยยังไม่ได้ระบุว่าแพลตฟอร์มใดระงับบริการเป็นการเฉพาะ
สำหรับผู้ใช้ คำถามสำคัญคือธุรกรรมที่เกิดขึ้นในวันที่ถูกลบยังได้รับการยอมรับบนเชนใหม่หรือไม่ รวมถึงยอดคงเหลือและข้อมูลอุปทานโทเคนจะถูกคำนวณใหม่อย่างไร ส่วนผู้พัฒนาและผู้ดูแลโหนดต้องยืนยันว่าโหนดทั้งหมดใช้งานซอฟต์แวร์รุ่นที่มีแพตช์แก้ไขแล้ว เพื่อป้องกันไม่ให้โหนดต่าง ๆ ยังคงรักษาประวัติที่ขัดแย้งกัน
เหตุการณ์ชี้ให้เห็นความเสี่ยงต่อความต่อเนื่องของข้อมูล
กรณีของ Zano แสดงให้เห็นว่า แม้บล็อกเชนจะออกแบบมาให้ข้อมูลแก้ไขได้ยาก แต่ก็ยังสามารถเกิดการย้อนระดับโปรโตคอลเมื่อพบช่องโหว่ในซอฟต์แวร์ การ “ลบประวัติหนึ่งวัน” จึงไม่ได้หมายถึงการนำข้อมูลออกจากหน้าแสดงผลเพียงอย่างเดียว แต่หมายถึงการให้ผู้เข้าร่วมเครือข่ายเปลี่ยนไปใช้บันทึกเชนชุดใหม่ที่ถือว่าใช้งานได้ ผลกระทบจะขึ้นอยู่กับขอบเขตของการแก้ไข ความเร็วในการอัปเกรดโหนด และความสามารถของแพลตฟอร์มซื้อขายหรือผู้ให้บริการรายอื่นในการปรับข้อมูลให้ตรงกัน
Zano เปิดเผยเหตุการณ์ดังกล่าวเมื่อวันที่ 25 กันยายน 2026 จนถึงขณะนี้ ข้อมูลสาธารณะยืนยันเพียงสามประเด็น ได้แก่ การพบช่องโหว่ด้านเงินเฟ้อ การย้อนเครือข่าย และการลบประวัติย้อนหลังหนึ่งวัน แต่ยังไม่มีรายละเอียดเกี่ยวกับสาเหตุทางเทคนิคของช่องโหว่ ขนาดสินทรัพย์ที่ได้รับผลกระทบ รุ่นซอฟต์แวร์ที่ใช้แก้ไข หรือผลการดำเนินการของบริการภายนอกทั้งหมด ผู้ใช้และผู้ดูแลโหนดยังต้องอ้างอิงรายละเอียดทางเทคนิคเพิ่มเติมจากโครงการ รวมถึงผลการตรวจสอบข้อมูลบนเชน เพื่อยืนยันสถานะของยอดคงเหลือและธุรกรรม