Triển vọng kinh tế Anh quốc xấu đi, lời hứa của chính phủ có thể bị phá vỡ
Vào giờ London ngày 30 tháng 10, chính trường và thị trường tài chính Anh quốc đồng thời rơi vào chấn động. Thủ tướng Keir Starmer trong phát biểu tại quốc hội đã từ chối tái khẳng định lời hứa "không tăng thuế", ám chỉ chính sách tài chính có thể có sự chuyển hướng lớn. Nhà đầu tư nhanh chóng phản ứng khi đồng bảng Anh so với đô la Mỹ (GBP/USD) giảm trong ngắn hạn, đã có lúc rơi dưới mốc 1.32.
Được biết, Bộ trưởng Tài chính Anh quốc Rachel Reeves đang gấp rút chuẩn bị cho ngân sách dự kiến công bố vào ngày 26 tháng 11. Nhiều nhà kinh tế cho rằng, do thâm hụt tài chính công ngày càng lớn, chính phủ rất có khả năng xem xét tăng thuế thu nhập hoặc điều chỉnh tỷ lệ đóng góp bảo hiểm quốc gia để bù đắp áp lực ngân sách. Nếu điều này được thực hiện, đó sẽ là thử thách chính trị lớn nhất cho đảng Lao động kể từ khi cầm quyền.
Các nhà phân tích thị trường cho biết: "Sự không chắc chắn trong chính sách tài chính của Anh quốc đang làm cho đồng bảng trở thành một trong những đồng tiền chủ chốt dễ bị tổn thương nhất trên thế giới."
Dự báo năng suất điều chỉnh xuống, thâm hụt ngân sách có thể vượt 20 tỷ bảng Anh
Nguồn tin cho hay, Văn phòng Trách nhiệm Ngân sách Anh quốc (OBR) dự kiến sẽ giảm dự báo tăng trưởng năng suất quốc gia khoảng 0.3 điểm phần trăm, điều này có nghĩa là ước tính doanh thu tài chính sẽ giảm đáng kể. Do tác động này, mục tiêu cân đối tài chính trung và dài hạn của chính phủ có thể buộc phải lùi lại.
Theo ước tính sơ bộ, thâm hụt tài chính công của Anh quốc có thể mở rộng đến 20 tỷ bảng Anh, tương đương khoảng 26.8 tỷ đô la Mỹ. Nếu không có biện pháp thắt chặt nào, kế hoạch đạt "cân bằng ngân sách hàng ngày" trước năm 2030 của chính phủ sẽ đối mặt với rủi ro bị trì hoãn.
Nhà kinh tế học Paul Johnson thuộc Viện Nghiên cứu Tài chính (IFS) bình luận: "Chính phủ Starmer đang đối mặt với sự lựa chọn khó khăn - hoặc phá vỡ lời hứa tranh cử, tăng thuế, hoặc chấp nhận mức nợ cao hơn. Cả hai lựa chọn này đều sẽ thử thách uy tín chính trị của chính phủ."
Starmer phê phán những vấn đề di sản từ chính quyền tiền nhiệm
Trong phản hồi với chất vấn của đảng đối lập, Starmer không nêu rõ liệu thuế suất có tăng hay không, nhưng ông đã đổ lỗi cho di sản 14 năm cầm quyền của Đảng Bảo thủ với hoàn cảnh khó khăn của kinh tế Anh. Ông lưu ý các số liệu kinh tế mới nhất cho thấy vấn đề cấu trúc của Anh nghiêm trọng hơn dự đoán, bao gồm đầu tư yếu kém, năng suất đình trệ và khoảng cách tăng trưởng vùng mở rộng.
"Chúng tôi kế thừa một hệ thống kinh tế bị xói mòn," Starmer nói, "Năng suất đình trệ không phải là kết quả của một ngày một đêm, mà là kết quả của việc tích lũy các chính sách sai lầm trong 14 năm qua."
Các nhà phân tích cho rằng, tuyên bố này nhằm xây dựng dư luận cho khả năng chuyển hướng chính sách, bằng cách đổ lỗi cho chính phủ tiền nhiệm để giành lấy không gian chính trị cho những điều chỉnh tài chính sắp tới.
Phản ứng thị trường: Đồng bảng chịu áp lực, lợi suất trái phiếu tăng
Do lo ngại tài chính, thị trường tài chính London đã gia tăng biến động vào ngày thứ Tư. Đồng bảng Anh so với đô la Mỹ đã giảm xuống còn 1.3170, mức thấp nhất trong ba tuần qua; lợi suất trái phiếu chính phủ Anh kỳ hạn 10 năm đã tăng lên 4.21%, phản ánh sự lo ngại của nhà đầu tư về việc mở rộng quy mô phát hành trái phiếu trong tương lai.
Các nhà giao dịch ngoại hối nhận định, trong ngắn hạn, diễn biến của đồng bảng sẽ phụ thuộc chủ yếu vào nội dung ngân sách và hướng đi của chính sách thuế. “Nếu chính phủ công bố bất kỳ hình thức tăng thuế nào, thị trường sẽ diễn giải đó là tín hiệu của một nền kinh tế chịu áp lực, đồng bảng có thể giảm thêm.”
Trong khi đó, báo cáo của Morgan Stanley cho biết, bù rủi ro tài chính của Anh quốc đang tăng đáng kể, nhà đầu tư đang đặt câu hỏi về khả năng bền vững của nợ dài hạn. Báo cáo chỉ ra, nếu năng suất không thể hồi phục, con đường tài chính của Anh quốc "sẽ rơi vào tình trạng rối loạn cấu trúc sâu sắc hơn."
Áp lực cầm quyền của đảng Lao động gia tăng, mức độ tin tưởng vào chính sách bị thử thách
Kể từ khi thắng cử năm 2024, chính phủ Starmer đã cam kết "không tăng gánh nặng thuế cho người lao động", để duy trì sự tin tưởng của dân chúng. Tuy nhiên, trước thực tế tài chính, lời hứa này có thể khó giữ vững. Một số nghị sĩ đảng Lao động lo ngại, nếu kế hoạch tăng thuế được thực hiện, sự tin tưởng của cử tri sẽ giảm và sự đoàn kết trong đảng sẽ bị lung lay.
Học giả chính trị Alan Bennett cho biết: "Starmer đang bước vào một khu vực nguy hiểm - vừa phải ổn định tài chính, vừa bảo vệ danh dự. Kết quả của trò chơi này sẽ quyết định số phận của chính phủ đảng Lao động trong ba năm tới."
Tín hiệu kinh tế Anh quốc phức tạp, chính phủ cần cân bằng giữa tăng trưởng và kỷ luật
Ở mặt số liệu kinh tế, GDP Anh quốc trong quý II đã giảm xuống còn 0.2%, chỉ số niềm tin tiêu dùng giảm liên tục trong ba tháng. Dù lạm phát đã giảm xuống 3.8%, nhưng tốc độ tăng lương thực sự vẫn đang yếu kém. Đầu tư doanh nghiệp bị chế ngự bởi lãi suất cao và sự mập mờ trong chính sách, sản lượng sản xuất đình trệ.
Các nhà phân tích nhận định, nếu chính phủ thực hiện chính sách tăng thuế, trong ngắn hạn có thể tiếp tục kìm nén tiêu dùng và tăng trưởng, nhưng nếu để mặc nợ gia tăng, sẽ phải đối mặt với áp lực xếp hạng tín dụng quốc tế. Làm thế nào để tìm ra sự cân bằng giữa kỷ luật tài chính và phục hồi kinh tế sẽ trở thành câu hỏi mấu chốt cho các nhà lập chính sách của Anh quốc.
Anh quốc đang ở một ngã rẽ tài chính mới. Các bước đi tiếp theo của chính phủ Starmer không chỉ liên quan đến diễn biến của đồng bảng mà còn quyết định sự tin tưởng của thị trường toàn cầu vào khả năng quản lý kinh tế của Anh quốc. Trước thềm công bố ngân sách, thị trường nín thở chờ đợi, trong khi bầu không khí chính trị tại London đã bước vào giai đoạn đếm ngược đầy căng thẳng.
