Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) lưu ý thị trường tài sản token hóa đã đạt quy mô khoảng 65 tỷ USD. Khi các nền tảng blockchain kết nối sâu hơn với hệ thống tài chính truyền thống, trục trặc có thể lan qua nhiều thị trường và hạ tầng. Token hóa có thể giúp giao dịch, thanh toán hiệu quả hơn, nhưng cũng khiến việc lưu ký tài sản, duy trì thanh khoản và bảo đảm hoạt động liên tục trở thành những vấn đề cần theo dõi.
Thị trường 65 tỷ USD và rủi ro liên kết
Token hóa là quá trình đưa tài sản thực hoặc quyền lợi tài chính lên blockchain dưới dạng token để phát hành hay giao dịch. Các sản phẩm này có thể đại diện cho tài sản truyền thống như trái phiếu và chứng chỉ quỹ. Quy mô thị trường tăng cho thấy các định chế tài chính cùng những bên tham gia khác ngày càng quan tâm đến phát hành, chuyển nhượng và thanh toán trên nền tảng blockchain. Tuy nhiên, quy mô tài sản không cho biết liệu các sản phẩm này có thể tiếp tục giao dịch hoặc được mua lại thuận lợi khi thị trường chịu áp lực hay không.
Một vấn đề IMF quan tâm là mức độ phụ thuộc lẫn nhau giữa thị trường token hóa và hệ thống tài chính hiện hữu. Nếu sản phẩm trên blockchain kết nối với ngân hàng, đơn vị lưu ký, nền tảng giao dịch hoặc các thị trường truyền thống, sự cố tại một mắt xích có thể ảnh hưởng vượt ra ngoài một nền tảng. Mức độ lan truyền thực tế còn tùy thuộc vào cấu trúc sản phẩm, cách các bên tham gia phối hợp và thanh khoản trên thị trường.
Giao dịch nhanh hơn vẫn phụ thuộc vào hạ tầng và thanh khoản
Blockchain có thể hỗ trợ giao dịch liên tục và rút ngắn thời gian thanh toán, nhưng dịch vụ vẫn phụ thuộc vào nền tảng công nghệ, hoạt động của mạng lưới và khâu lưu ký tài sản. Gián đoạn hệ thống, nghẽn mạng hoặc việc một dịch vụ thiết yếu ngừng hoạt động có thể ảnh hưởng đến khớp lệnh và chuyển tài sản. Quy tắc hoặc thiết kế kỹ thuật thiếu tương thích giữa các nền tảng cũng có thể làm quy trình vận hành phức tạp hơn.
Thanh khoản là một điểm cần lưu ý khác. Việc tài sản token hóa có thể giao dịch trong điều kiện bình thường không đồng nghĩa sẽ luôn có đủ bên mua khi thị trường căng thẳng, hoặc người nắm giữ có thể thoái vốn bất cứ lúc nào ở mức giá kỳ vọng. Nếu giờ hoạt động, phương thức thanh toán hoặc cơ chế mua lại của thị trường tài sản cơ sở khác với thị trường giao dịch token, giá và thanh khoản có thể chênh lệch trong giai đoạn áp lực.
Quản trị rủi ro và giám sát cần theo kịp
Với các tổ chức và nhà giao dịch, vấn đề không chỉ là quy mô phát hành tài sản token hóa. Họ còn cần xác định tài sản cơ sở được lưu giữ ra sao, quyền sở hữu được xác nhận thế nào, bên nào chịu trách nhiệm mua lại và bộ quy tắc nào áp dụng nếu xảy ra tranh chấp về công nghệ hoặc giao dịch. Hoạt động trên nhiều nền tảng và tại nhiều khu vực pháp lý cũng khiến việc phân định trách nhiệm, phối hợp giám sát phức tạp hơn.
Cảnh báo của IMF không đồng nghĩa thị trường token hóa chắc chắn sẽ xảy ra khủng hoảng. Tổ chức này nhấn mạnh nhu cầu đi kèm tăng trưởng bằng các biện pháp quản trị rủi ro và giám sát phù hợp. Quy mô khoảng 65 tỷ USD cho thấy thị trường đã đạt đến một mức đáng kể; khi liên kết với tài chính truyền thống tiếp tục mở rộng, khả năng nhận diện và quản lý rủi ro thanh khoản, vận hành và liên kết sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của thị trường trong giai đoạn căng thẳng.