Ngưỡng gia nhập thị trường lao động của người trẻ Mỹ đang cao hơn khi một bộ phận doanh nghiệp cho rằng các ứng viên thuộc thế hệ mới còn thiếu kỹ năng giao tiếp, tác phong chuyên nghiệp và kinh nghiệm thực tế. Tổ chức phi lợi nhuận Genesys Works đang triển khai chương trình đào tạo tập trung trong 8 tuần, cố vấn dài hạn và thực tập có lương tại doanh nghiệp để bổ sung những kỹ năng nền tảng cần thiết khi học sinh chuyển từ trường học sang môi trường công sở. CEO Byron V. Garrett cho biết doanh nghiệp không hẳn thiếu ứng viên, nhưng muốn tuyển những người có thể “bắt nhịp công việc ngay”.
Chương trình 8 tuần dạy email, họp và công cụ AI
Từ năm 2002, Genesys Works đã cung cấp cơ hội nghề nghiệp cho học sinh trung học Mỹ thuộc các gia đình có hoàn cảnh khó khăn. Thông thường, học sinh tham gia khóa đào tạo chung vào mùa hè trước năm cuối trung học. Nội dung gồm viết sơ yếu lý lịch, hoàn thiện hồ sơ LinkedIn, phỏng vấn thử, giao tiếp, tư duy phản biện, kỹ năng số, Excel và tác phong công sở.
Chương trình cũng xử lý những chi tiết dễ ảnh hưởng đến hiệu quả làm việc, chẳng hạn cất điện thoại trong các cuộc họp, tránh dùng từ viết tắt trong email công việc và sắp xếp, theo dõi kịp thời các tài liệu sau cuộc họp. Garrett nhận định các “kỹ năng nghề nghiệp cốt lõi” như logic, suy luận và tư duy phản biện đang ngày càng quan trọng. Học sinh không chỉ cần nắm công nghệ liên quan đến vị trí công việc mà còn phải hiểu các yêu cầu cơ bản như đi làm đúng giờ, báo cáo với cấp trên và phối hợp trong một cơ cấu tổ chức.
Trí tuệ nhân tạo cũng là một phần của khóa học. Do nhiều trường học chưa đưa các công nghệ này vào chương trình chính thức, Genesys Works hướng dẫn học sinh kiểm tra nội dung do AI tạo ra, nhận biết giới hạn của công cụ và tránh tiết lộ thông tin độc quyền của doanh nghiệp. Học sinh cũng học cách sử dụng phần mềm văn phòng và áp dụng kỹ thuật viết câu lệnh để nâng cao hiệu quả trong bối cảnh kinh doanh, thay vì chỉ dùng ChatGPT như một công cụ cá nhân.
Thực tập có lương, thu nhập tối đa 14.000 USD
Genesys Works hiện triển khai chương trình tại 9 khu vực ở Mỹ và đã hỗ trợ hơn 14.000 học sinh trong hơn hai thập niên qua. Riêng năm 2025, tổ chức này giúp 2.161 thanh thiếu niên bắt đầu sự nghiệp, đồng thời hợp tác với 205 doanh nghiệp trong 27 ngành, gồm y tế, công nghệ, tài chính và xây dựng.
Khác với nhiều trường hợp người trẻ chỉ được tiếp cận các kỳ thực tập không lương, Genesys Works chỉ bố trí các vị trí có trả lương. Trong năm cuối trung học, thu nhập từ thực tập của học sinh có thể lên tới 14.000 USD. Theo Garrett, khoản thu nhập này không chỉ giúp giảm áp lực tài chính cho gia đình mà còn làm thay đổi cách học sinh nhìn nhận giá trị lao động và lựa chọn nghề nghiệp của mình.
Dữ liệu thu nhập dài hạn của các cựu học viên cũng được quan tâm. Những người đã hoàn thành chương trình ít nhất 7 năm có mức lương trung bình 67.000 USD mỗi năm, cao hơn mức lương khởi điểm trung bình 56.153 USD của sinh viên mới tốt nghiệp đại học cùng độ tuổi. Genesys Works ước tính trong nhóm cựu học viên được khảo sát, 73% có thu nhập hằng năm cao hơn ít nhất một phụ huynh và 20% đã sở hữu nhà. Tuy nhiên, các con số này dựa trên thống kê và ước tính riêng của tổ chức đối với cựu học viên, không thể đại diện trực tiếp cho thu nhập của toàn bộ người tham gia.
Doanh nghiệp y tế, xây dựng và công nghệ mở rộng vị trí
Trong bối cảnh doanh nghiệp siết tuyển dụng các vị trí cấp thấp, người tìm việc thuộc thế hệ Gen Z phải đối mặt với cạnh tranh gay gắt hơn. Garrett cho biết một số doanh nghiệp đối tác cũng đang kiểm soát chi phí, nhưng nhu cầu tại các lĩnh vực liên quan đến y tế và xây dựng vẫn tăng.
Cơ sở của Mayo Clinic tại Jacksonville, bang Florida, đã tăng gấp đôi số thực tập sinh trong đợt chương trình mới so với chu kỳ trước. Hoạt động xây dựng phục hồi cũng tạo thêm vị trí việc làm. Học sinh không trực tiếp tham gia các công việc công trường cần đội mũ bảo hộ, nhưng có thể làm việc trong vận hành hậu cần, mua sắm và bảo đảm chất lượng.
Khi số lượng trung tâm dữ liệu AI tăng lên tại nhiều khu vực của Mỹ, Genesys Works cũng theo dõi tình trạng thiếu hụt nhân sự kỹ thuật dữ liệu và kỹ thuật viên hệ thống sưởi, thông gió và điều hòa không khí. Garrett cho rằng công nghệ vẫn là một trong những hướng có kết quả dài hạn tốt nhất của chương trình. Những người trẻ vừa hiểu công cụ công nghệ vừa nắm được cách vận hành trong môi trường công sở đặc biệt được doanh nghiệp quan tâm; một số cựu học viên đã làm việc tại các vị trí như hỗ trợ kỹ thuật công nghệ thông tin.
Đối với doanh nghiệp, các chương trình này không chỉ cung cấp thực tập sinh trong ngắn hạn mà còn tạo ra một kênh sàng lọc và đào tạo nhân sự cấp thấp ngay từ giai đoạn trước tuyển dụng. Với học sinh, việc đào tạo có chuyển thành việc làm lâu dài hay không vẫn phụ thuộc vào quy mô tuyển dụng của doanh nghiệp, nhu cầu từng ngành và cơ hội được giữ lại sau kỳ thực tập. Dù vậy, dữ liệu hiện có của chương trình cho thấy kinh nghiệm làm việc có lương và hoạt động cố vấn nghề nghiệp đã trở thành một phần đáng kể trong con đường tiếp cận các ngành y tế, công nghệ, tài chính và xây dựng.