Thượng viện Mỹ ngày thứ Năm đã bỏ phiếu với tỷ lệ 49-50 để bác nghị quyết yêu cầu chấm dứt cuộc chiến giữa Mỹ và Iran. Kết quả cho thấy chỉ 4 thượng nghị sĩ Cộng hòa bỏ phiếu ủng hộ, trong khi Thượng nghị sĩ John Fetterman của bang Pennsylvania là thành viên Dân chủ duy nhất bỏ phiếu chống.
Nghị quyết không được thông qua đồng nghĩa Tổng thống Donald Trump tạm thời không phải điều chỉnh các hoạt động quân sự nhằm vào Iran sau một vòng bỏ phiếu mới tại Quốc hội. Tuy nhiên, áp lực từ giá năng lượng do chiến sự kéo dài đang trở thành vấn đề kinh tế đối với người tiêu dùng, nông dân, các doanh nghiệp vận tải đường bộ và các nghị sĩ Cộng hòa chuẩn bị bước vào cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Nghị quyết không đạt đủ phiếu tại Thượng viện
Biện pháp này là một nghị quyết chung được đưa ra theo khuôn khổ Đạo luật Quyền lực Chiến tranh. Nếu được Thượng viện thông qua, nghị quyết sẽ yêu cầu tổng thống rút lực lượng khỏi các hoạt động thù địch trên lãnh thổ Iran hoặc nhằm vào Iran, trừ khi Quốc hội chính thức cho phép tiếp tục chiến tranh. Hạ viện đã thông qua nghị quyết vào tháng 7, còn tại Thượng viện, biện pháp này chỉ cần 50 phiếu để được thông qua.
Bốn thượng nghị sĩ Cộng hòa ủng hộ nghị quyết gồm Thom Tillis của bang North Carolina, Susan Collins của bang Maine, Lisa Murkowski của bang Alaska và Rand Paul của bang Kentucky. Phe thúc đẩy nghị quyết, do các nghị sĩ Dân chủ dẫn dắt, muốn củng cố quyền của Quốc hội trong các quyết định về chiến tranh. Tuy nhiên, kết quả 49-50 không làm thay đổi chính sách hiện hành.
Khác với một dự luật có tính ràng buộc pháp lý, nghị quyết chung lần này không được chuyển tới tổng thống để ký ban hành. Ngay cả khi được thông qua, hiệu lực pháp lý trực tiếp của nghị quyết cũng hạn chế. Vì vậy, cuộc bỏ phiếu chủ yếu phản ánh quan điểm của Quốc hội về hoạt động quân sự, đồng thời cho thấy sự bất mãn của một bộ phận nghị sĩ trước việc nhánh hành pháp triển khai hành động mà không có sự ủy quyền mới từ Quốc hội.
Tim Kaine cáo buộc chính quyền vượt qua thẩm quyền Quốc hội
Thượng nghị sĩ Tim Kaine của bang Virginia là một trong những người nhiều năm thúc đẩy các cuộc bỏ phiếu liên quan đến quyền lực chiến tranh. Ông cho rằng Hiến pháp Mỹ trao quyền tuyên chiến cho Quốc hội, trong khi các hoạt động hiện nay của tổng thống vi phạm Hiến pháp, Đạo luật Quyền lực Chiến tranh và những nghị quyết liên quan mà Quốc hội đã thông qua trước đó.
Kaine cũng nói Quốc hội lẽ ra không cần phải bỏ phiếu lại về cùng một vấn đề, bởi tổng thống có nghĩa vụ tuân thủ luật hiện hành. Tuy nhiên, khi chiến tranh đã kéo dài nhiều tháng, những người ủng hộ nghị quyết muốn thu hút thêm nghị sĩ và đáp lại tâm lý phản đối chiến tranh đang gia tăng trong công chúng Mỹ.
Kể từ khi chiến sự bắt đầu, Thượng viện Mỹ đã nhiều lần bỏ phiếu về các biện pháp tương tự, trong đó có một nghị quyết từng được thông qua. Mức độ ủng hộ của các nghị sĩ Cộng hòa đối với vấn đề này gần đây tăng lên một phần do chính quyền vẫn chưa tìm kiếm sự ủy quyền chính thức theo yêu cầu của Quốc hội. Lộ trình thực hiện việc này cũng đã nhiều lần bị trì hoãn.
Giá xăng trung bình lên 4,48 USD mỗi gallon
Giá nhiên liệu tại Mỹ tiếp tục tăng trong thời gian chiến tranh. Dữ liệu của Hiệp hội Ô tô Mỹ cho thấy giá xăng trung bình trên toàn quốc hiện ở mức 4,48 USD mỗi gallon. Giá dầu diesel cũng tăng nhanh trong thời gian gần đây, bắt đầu làm chi phí vận hành của nông dân và các doanh nghiệp vận tải đường bộ cao hơn.
Chi phí năng lượng tăng đang tạo thêm áp lực cho các nghị sĩ Cộng hòa tại khu vực Trung Tây. Một số người bắt đầu giữ khoảng cách với Nhà Trắng và công khai kêu gọi chấm dứt chiến tranh. Với các hộ gia đình, giá xăng và dầu diesel tác động trực tiếp đến chi phí đi lại, sản xuất nông nghiệp và vận chuyển hàng hóa. Đối với thị trường, thời gian kéo dài của xung đột và những thay đổi trong nguồn cung năng lượng tiếp tục là các biến số quan trọng đối với kỳ vọng lạm phát.
Chi phí năng lượng trở thành chủ đề trước bầu cử giữa kỳ
Chỉ còn chưa đầy sáu tuần trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ, các nghị sĩ sẽ trở về bang của mình trong phần lớn tháng 10 để vận động tranh cử. Các nghị sĩ Cộng hòa phải giải thích với cử tri chính phủ sẽ làm gì để hạ giá xăng và các chi phí sinh hoạt khác, đồng thời trả lời những lo ngại về tác động của chiến tranh đối với ngân sách công và tài chính hộ gia đình.
Khi được hỏi về cách truyền tải thông điệp tới những cử tri đang chịu sức ép kinh tế, Thượng nghị sĩ Cộng hòa Kevin Cramer của bang North Dakota nói đảng của ông có nhiều thành quả chính sách để thảo luận, nhưng cử tri quan tâm hơn đến những thay đổi mà chính phủ đã mang lại cho họ trong thời gian gần đây. Ông cũng cho biết sự đối đầu giữa hai đảng vẫn sẽ là một phần trong thông điệp vận động tranh cử.
Việc nghị quyết bị bác bỏ không tạo ra thay đổi chính sách ngay lập tức đối với các hoạt động quân sự của Mỹ nhằm vào Iran. Tuy nhiên, khi giá xăng trung bình toàn quốc đã lên 4,48 USD mỗi gallon và chi phí dầu diesel tiếp tục gây sức ép lên ngành nông nghiệp, vận tải, cái giá năng lượng của chiến tranh vẫn sẽ tác động đến các cuộc bỏ phiếu tại Quốc hội và cuộc cạnh tranh trong bầu cử giữa nhiệm kỳ.