Trung Quốc đang gia tăng lượng vàng nắm giữ với tốc độ chưa từng có. Dữ liệu từ Cục Quản lý Ngoại hối Nhà nước Trung Quốc cho thấy Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC) đã mua thêm khoảng 23 tấn vàng trong tháng 9, mức tăng dự trữ hàng tháng lớn nhất trong gần ba năm, kéo dài chuỗi mua vàng liên tiếp lên 23 tháng. Trong khi đó, lượng vàng nhập khẩu của Trung Quốc trong 8 tháng đầu năm 2026 đã vượt 1.000 tấn, với giá trị đạt 158,8 tỷ USD, cao hơn cả mức 886 tấn và 96,5 tỷ USD của cả năm 2025.
Nhu cầu lần này không chỉ đến từ ngân hàng trung ương mà còn từ các hộ gia đình và doanh nghiệp Trung Quốc. Trong bối cảnh bất động sản trì trệ, thị trường cổ phiếu kém tích cực, còn lợi suất tiền gửi và trái phiếu giảm, vàng một lần nữa trở thành một lựa chọn phân bổ tài sản đáng chú ý. Đối với giá vàng quốc tế, lực mua kéo dài từ Trung Quốc đang tạo ra một phần nền tảng hỗ trợ mang tính cơ cấu. Tuy nhiên, nhu cầu trong thời gian tới vẫn phụ thuộc vào diễn biến của nhân dân tệ, thị trường tài sản trong nước và lãi suất toàn cầu.
PBoC duy trì chuỗi mua vàng 23 tháng
Trong tháng 9, PBoC mua khoảng 23 tấn vàng, mức tăng dự trữ hàng tháng lớn nhất trong gần ba năm và là một trong những chu kỳ mua kéo dài nhất kể từ năm 2015. Theo Hội đồng Vàng Thế giới, tính đến cuối tháng 8, dự trữ vàng chính thức của Trung Quốc đạt 2.387 tấn, đứng thứ năm thế giới nhưng vẫn chưa bằng một phần ba lượng vàng dự trữ của Mỹ.
Carsten Menke, chuyên gia phân tích tại Julius Baer, cho rằng giảm phụ thuộc vào tài sản định giá bằng USD và trái phiếu Chính phủ Mỹ là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy PBoC mua vàng. Việc tài sản của Ngân hàng Trung ương Nga bị phong tỏa sau xung đột Nga - Ukraine năm 2022 cũng khiến các quốc gia chú ý hơn đến những hạn chế có thể phát sinh đối với dự trữ ở nước ngoài khi căng thẳng địa chính trị leo thang. Vàng được lưu giữ trong các kho dự trữ nội địa không phụ thuộc vào hạ tầng tài chính của quốc gia khác.
Dữ liệu của Bộ Tài chính Mỹ cho thấy lượng trái phiếu Chính phủ Mỹ do Trung Quốc nắm giữ đã giảm xuống 618 tỷ USD trong tháng 7, mức thấp nhất trong 18 năm. Trong lúc điều chỉnh cơ cấu dự trữ ngoại hối, Trung Quốc vẫn tiếp tục tăng tỷ trọng vàng. Menke ước tính PBoC đã mua tổng cộng khoảng 190 tấn vàng trong năm nay tính đến cuối tháng 8, trong đó khoảng 110 tấn có thể chưa được công bố.
Nhập khẩu 8 tháng vượt cả năm 2025
Dữ liệu hải quan cho thấy Trung Quốc đã nhập khẩu hơn 1.000 tấn vàng trong 8 tháng đầu năm 2026, với tổng giá trị 158,8 tỷ USD. Cả sản lượng và giá trị đều đã vượt mức của cả năm 2025, cho thấy đà tăng nhu cầu không chỉ phản ánh việc bổ sung dự trữ của ngân hàng trung ương mà còn lan rộng sang các thị trường trang sức, vàng miếng và vàng xu.
Aakash Doshi, trưởng bộ phận chiến lược vàng tại State Street Investment Management, cho biết lượng vàng nhập khẩu phục vụ người tiêu dùng Trung Quốc trong 8 tháng đầu năm đã lập kỷ lục. Mức chênh lệch cao hơn của giá vàng tại Trung Quốc so với giá quốc tế cũng cho thấy nhu cầu tiêu dùng trong mùa đông đang tăng lên.
Tuy nhiên, giá vàng không tăng liên tục dù nhu cầu gia tăng. Trong tháng 9, giá vàng giảm hơn 8%, xuống khoảng 4.176 USD mỗi ounce, sau khi vượt 5.500 USD mỗi ounce vào tháng 1 và lập kỷ lục. Doshi dự báo, nếu nhu cầu vẫn duy trì ổn định, giá vàng có thể dao động trong khoảng 4.750-5.500 USD mỗi ounce vào cuối quý I/2027. Đây là dự báo thị trường và không có nghĩa xu hướng giá đã được xác định.
Bất động sản suy yếu làm giảm sức hút của các tài sản khác
Việc các hộ gia đình Trung Quốc tăng phân bổ vào vàng cũng liên quan đến diễn biến kém tích cực của những kênh đầu tư trong nước. Thị trường bất động sản đã điều chỉnh trong nhiều năm. Nhà ở, vốn từng là nơi lưu giữ phần lớn tài sản của các hộ gia đình, vẫn chịu áp lực trong ngắn hạn. Trong khi đó, chỉ số CSI 300 đã giảm khoảng 8% trong năm nay, còn chỉ số S&P 500 của Mỹ tăng khoảng 13%.
Lợi suất tiền gửi ngân hàng và trái phiếu cũng chịu ảnh hưởng từ nhu cầu tín dụng yếu. Lợi suất trái phiếu Chính phủ Trung Quốc kỳ hạn một năm đã giảm xuống khoảng 1,2%, thấp hơn đáng kể so với mức khoảng 4,46% của trái phiếu Chính phủ Mỹ cùng kỳ hạn. Trong môi trường này, chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng - tài sản không trả lãi - tương đối thấp.
Ole Hansen, trưởng bộ phận chiến lược hàng hóa tại Saxo Bank, nhận định chi phí cơ hội khi nắm giữ vàng tại Trung Quốc thấp hơn so với nhiều thị trường phương Tây. Với các hộ gia đình lo ngại về triển vọng kinh tế, trang sức vàng, vàng miếng và vàng xu vừa có giá trị tiêu dùng, vừa được xem là công cụ lưu giữ giá trị khi các tài sản tài chính biến động thiếu ổn định.
Lực mua từ Trung Quốc tạo lớp đệm cho giá vàng
Nhu cầu vàng tăng đã giúp giá kim loại quý chống chịu phần nào áp lực từ đà tăng lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ. Do vàng không tạo ra thu nhập từ lãi, giá vàng thường chịu sức ép khi lãi suất và lợi suất trái phiếu tăng. Tuy nhiên, hoạt động mua kéo dài của PBoC và các tổ chức chính thức khác ít nhạy cảm hơn với biến động giá trong ngắn hạn.
Ewa Manthey, chiến lược gia hàng hóa tại ING, cho rằng lực mua từ Trung Quốc đã trở thành một trụ đỡ mang tính cơ cấu đối với giá vàng. Menke cũng chỉ ra rằng dù kỳ vọng lãi suất trên thị trường trở nên thắt chặt hơn và lợi suất trái phiếu tăng rõ rệt, giá vàng vẫn duy trì trên mức ghi nhận trong mùa hè.
Cục Dự trữ Liên bang Mỹ đã phát đi tín hiệu rằng lãi suất có thể được tăng trở lại trong năm 2026. Nếu lãi suất thực của Mỹ tiếp tục đi lên, vàng vẫn có thể chịu áp lực. Dù vậy, chừng nào hoạt động mua vàng của các ngân hàng trung ương và nhu cầu vàng vật chất tại Trung Quốc còn được duy trì, mức giảm của giá có thể được hạn chế phần nào.
Nhân dân tệ và tài sản trong nước vẫn là biến số
Nhu cầu vàng tại Trung Quốc vẫn chịu một số giới hạn. Hansen cho rằng nếu thị trường bất động sản và cổ phiếu lấy lại niềm tin, nhu cầu phân bổ tài sản vào vàng của các hộ gia đình có thể giảm. Nhân dân tệ suy yếu sẽ đẩy giá vàng trong nước lên cao và có thể làm giảm một phần nhu cầu nhập khẩu. Ngược lại, nếu lãi suất tiền gửi tăng, sức hấp dẫn của vàng so với tài sản ngân hàng có thể suy giảm.
Một thay đổi lớn hơn có thể đến từ chiến lược dự trữ của các ngân hàng trung ương trên toàn cầu. Nếu các ngân hàng trung ương giảm tốc độ đa dạng hóa dự trữ ngoại hối, hoặc căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt rõ rệt, nhu cầu vàng mang tính chiến lược có thể suy yếu. Hiện tại, việc các ngân hàng trung ương tiếp tục mua vàng, số lựa chọn đầu tư trong nước bị thu hẹp và lượng vàng vật chất Trung Quốc nhập khẩu đạt kỷ lục vẫn là những biến số cụ thể cần theo dõi trên thị trường.