Blockchain Zano đã rollback mạng lưới sau khi phát hiện một lỗ hổng liên quan đến cơ chế lạm phát, khiến toàn bộ lịch sử on-chain của một ngày bị xóa. Sự cố không chỉ liên quan đến mã giao thức mà còn ảnh hưởng đến dữ liệu nguồn cung token, tính liên tục của giao dịch và các bên sử dụng dữ liệu blockchain để đối soát hoặc thanh toán.
Lỗ hổng buộc Zano điều chỉnh lịch sử mạng lưới
Nguyên nhân trực tiếp của đợt xử lý là một lỗi phần mềm trong cơ chế lạm phát. Các thông tin hiện có cho thấy lỗ hổng buộc đội ngũ dự án phải điều chỉnh lịch sử blockchain. Kết quả là mạng lưới xóa toàn bộ dữ liệu của một ngày, thay vì chỉ sửa một giao dịch đơn lẻ hoặc một số block riêng biệt.
Trong các dự án sử dụng sổ cái blockchain, các block thường được nối tiếp theo trình tự thời gian. Việc xóa nguyên một đoạn lịch sử đồng nghĩa các node phải chấp nhận trạng thái chain mới, đồng thời để phần mềm vận hành node, trình khám phá block, ví và những hạ tầng liên quan đồng bộ lại theo dữ liệu sau khi sửa. Các giao dịch phát sinh trong khoảng thời gian bị xóa sẽ được đánh giá trạng thái cuối cùng dựa trên chain sau rollback.
Dữ liệu nguồn cung token là tâm điểm
Lý do lỗ hổng lạm phát cần được xử lý ở cấp độ mạng lưới là vì nó có thể tác động đến cách phát hành hoặc tính toán nguồn cung token Zano. Tổng cung, phần thưởng block và các quy tắc phát hành liên quan là cơ sở quan trọng để sàn giao dịch, nhà cung cấp ví và người tham gia thị trường kiểm tra số dư tài sản. Nếu kết quả thực thi của phần mềm không phù hợp với thiết kế giao thức, việc chỉ sửa số liệu hiển thị trên giao diện hoặc số dư của từng tài khoản sẽ không giải quyết được vấn đề cốt lõi.
Thông tin đã được xác nhận cho đến nay là Zano chọn xóa một ngày lịch sử để xử lý sự cố. Tuy nhiên, các tài liệu hiện có chưa cho biết lỗ hổng nằm cụ thể trong phép tính phát hành, phần thưởng block hay một logic khác liên quan đến lạm phát. Dự án cũng chưa công bố số token bị ảnh hưởng, phạm vi block liên quan hoặc danh sách đầy đủ các địa chỉ chịu tác động. Đây là những dữ liệu cần thiết để các bên bên ngoài đối soát số dư và trạng thái giao dịch trước và sau khi sửa lỗi.
Node và dịch vụ on-chain phải kiểm tra lại dữ liệu
Rollback mạng lưới thường yêu cầu đơn vị vận hành node nâng cấp phần mềm, chuyển sang trạng thái chain mới và xác minh lại dữ liệu block. Sàn giao dịch, dịch vụ ví, trình khám phá block và các hệ thống khác phụ thuộc vào dữ liệu Zano cũng phải kiểm tra xem hồ sơ nội bộ có khớp với chain chính sau khi sửa hay không. Trong thời gian trạng thái mạng lưới chưa ổn định, các dịch vụ nạp, rút hoặc xác nhận giao dịch có thể cần được rà soát thêm, nhưng thông tin hiện có chưa cho biết nền tảng cụ thể nào đã tạm dừng hoạt động.
Với người dùng, câu hỏi trực tiếp nhất là các giao dịch diễn ra trong ngày bị xóa có còn được chain mới công nhận hay không, cũng như số dư tài khoản và dữ liệu nguồn cung token sẽ được tính lại như thế nào. Với nhà phát triển và đơn vị vận hành node, vấn đề cần xác nhận là tất cả node đã chạy phiên bản chứa bản sửa lỗi hay chưa, nhằm tránh tình trạng các node tiếp tục duy trì những lịch sử không thống nhất.
Sự cố đặt ra vấn đề về tính liên tục của dữ liệu giao thức
Sự việc tại Zano cho thấy tính bất biến của blockchain không loại trừ khả năng rollback ở cấp độ giao thức khi xuất hiện lỗi phần mềm. Việc “xóa một ngày lịch sử” không chỉ là loại bỏ dữ liệu khỏi một trang hiển thị, mà là yêu cầu các thành phần tham gia mạng lưới chuyển sang một bộ hồ sơ chain hợp lệ mới. Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào phạm vi sửa lỗi, tốc độ nâng cấp node và khả năng đồng bộ của các sàn giao dịch cùng nhà cung cấp dịch vụ.
Zano công bố sự cố vào ngày 25 tháng 9 năm 2026. Đến nay, các thông tin công khai mới xác nhận ba điểm: tồn tại lỗ hổng lạm phát, mạng lưới đã rollback và dữ liệu lịch sử của một ngày bị xóa. Nguyên nhân kỹ thuật cụ thể, quy mô tài sản chịu ảnh hưởng, phiên bản sửa lỗi và kết quả xử lý của toàn bộ dịch vụ bên ngoài vẫn chưa được công bố. Người dùng và đơn vị vận hành node cần tiếp tục đối chiếu với các thông tin kỹ thuật tiếp theo từ dự án và kết quả kiểm tra dữ liệu on-chain.