Khi khả năng Trump tái đắc cử Tổng thống Mỹ gia tăng, chính sách cứng rắn trong lĩnh vực năng lượng của ông đang thu hút sự quan tâm toàn cầu. Trump trong suốt chiến dịch tranh cử đã nhiều lần nhấn mạnh sẽ tăng cường các biện pháp trừng phạt năng lượng với Iran, Venezuela và Nga, đồng thời ủng hộ mở rộng ngành công nghiệp dầu khí của Mỹ, động thái này có thể ảnh hưởng sâu rộng đến kinh tế toàn cầu và thị trường năng lượng.
Trừng phạt năng lượng có thể càng khắc nghiệt
Trong nhiệm kỳ của Trump, Mỹ đã thực hiện chính sách "áp lực tối đa" đối với Iran và Venezuela, khiến sản lượng dầu của Iran giảm từ khoảng 3,5 triệu thùng mỗi ngày xuống mức thấp 400,000 thùng. Dù chính quyền Biden đã nới lỏng một phần trừng phạt, xuất khẩu dầu của Iran vẫn phải đối mặt với nhiều hạn chế. Nếu Trump tăng cường trừng phạt trong nhiệm kỳ mới, thị trường dự đoán xuất khẩu dầu của Iran sẽ tiếp tục giảm, tình hình địa chính trị phức tạp ở Trung Đông có thể làm gia tăng xu hướng này.
Ngoài ra, phát ngôn trong chiến dịch của Trump cho thấy ông dự định áp đặt các biện pháp trừng phạt khắt khe hơn đối với dầu của Venezuela và thúc đẩy gây áp lực với các nước xuất khẩu năng lượng qua việc bổ nhiệm các quan chức ủng hộ chính sách cứng rắn, chẳng hạn như Thượng nghị sĩ Rubio, người lâu nay chủ trương thái độ cứng rắn đối với Iran, vào vị trí ngoại trưởng. Phân tích chỉ ra rằng, loạt chính sách này có thể dẫn đến giảm nguồn cung dầu toàn cầu, đẩy giá dầu tăng cao.
Ngành năng lượng Mỹ được lợi
Trump luôn ủng hộ sản xuất dầu khí trong nước của Mỹ, dự kiến sẽ gia tăng sự hỗ trợ cho các ngành liên quan. Dưới sự lãnh đạo của ông, các công ty năng lượng Mỹ có thể sẽ tăng cường hoạt động thăm dò để củng cố vị thế nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới. Theo dữ liệu của Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), hiện nay Mỹ chiếm 22% sản lượng dầu toàn cầu. Chính sách của Trump dự kiến sẽ loại bỏ sự không chắc chắn về giấy phép năng lượng trong nhiệm kỳ của Biden, cung cấp môi trường phát triển ổn định hơn cho ngành dầu khí.
Hiệu ứng hai lưỡi từ trừng phạt
Dù các biện pháp trừng phạt khắc nghiệt hơn có thể tăng cường cạnh tranh cho ngành năng lượng Mỹ, song cũng mang lại những rủi ro không thể bỏ qua. Một mặt, giảm nguồn cung dầu toàn cầu có thể đẩy giá lên, tạo áp lực lạm phát cho kinh tế toàn cầu; mặt khác, trừng phạt có thể dẫn đến các biện pháp phản ứng từ các quốc gia bị ảnh hưởng, gây gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng hơn nữa và tăng khả năng bất ổn địa chính trị.
Trong khi đó, Iran và Venezuela có thể tăng cường quan hệ song phương để đối phó với trừng phạt, điều này sẽ làm gia tăng sự phức tạp chính trị trong khu vực. Các nhà phân tích của Goldman Sachs cho biết, mặc dù giá dầu có thể đối diện áp lực tăng trong ngắn hạn, nhưng căng thẳng thương mại tăng cao trong trung hạn có thể dẫn đến giảm tốc độ tăng trưởng kinh tế toàn cầu, từ đó kìm hãm nhu cầu dầu mỏ.
Triển vọng tương lai
Chính sách năng lượng của Trump có thể thúc đẩy sự thịnh vượng bền vững của ngành dầu mỏ Mỹ, nhưng cũng có thể gây ra tác động cho kinh tế toàn cầu và tình hình địa chính trị. Khi chính phủ mới được thành lập, thị trường cần theo dõi chặt chẽ việc thực hiện cụ thể các chính sách trừng phạt và những ảnh hưởng sâu sắc của chúng đến thị trường năng lượng và kinh tế toàn cầu. Nền kinh tế toàn cầu đang đối mặt với một thử thách phức tạp của kiếm hai lưỡi.
