Đà mở rộng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đang đưa các dự án trung tâm dữ liệu tại Mỹ lên quy mô mới. Meta, Google, OpenAI, xAI, Oracle cùng các đối tác đang triển khai nhiều khu phức hợp ở Texas, Indiana, Michigan và các bang khác, với công suất điện thiết kế phổ biến từ 1 gigawatt (GW). Một số dự án có quy mô gần bằng nhu cầu của cả một thành phố.
Mỹ hiện có hơn 3.000 trung tâm dữ liệu đang hoạt động và hơn 1.500 cơ sở khác trong giai đoạn phát triển, phần lớn nằm ở khu vực nông thôn. Năm 2025, các trung tâm dữ liệu tại Mỹ tiêu thụ khoảng 313 terawatt-giờ (TWh), gần 40% tổng lượng điện mà ngành này sử dụng trên toàn cầu và cao hơn tổng điện năng tiêu thụ của Australia trong cùng kỳ. Phòng thí nghiệm Quốc gia Lawrence Berkeley dự báo đến năm 2030, trung tâm dữ liệu có thể chiếm 11,8% lượng điện tiêu thụ tại Mỹ, tăng mạnh so với khoảng 4,4% năm 2023.
Với nhà đầu tư và hệ thống điện địa phương, công suất thiết kế là một chỉ dấu công khai về quy mô năng lực tính toán mà một khu AI có thể cung cấp. Tuy nhiên, để dự án đi vào hoạt động còn cần mở rộng lưới điện, bổ sung nguồn phát, bảo đảm nước làm mát, xử lý ưu đãi thuế và ký các thỏa thuận mua điện dài hạn. Người dân tại Texas, Utah và một số nơi khác đã phản đối vì tiếng ồn, ảnh hưởng đến giá trị nhà đất và môi trường sống. New York từng tạm dừng cấp phép xây dựng các trung tâm dữ liệu AI quy mô lớn mới.
Meta xây hai khu trung tâm dữ liệu tại Indiana và Texas
Khu trung tâm dữ liệu Meta đang xây ở Lebanon, bang Indiana, là một trong những dự án có vốn đầu tư lớn nhất của công ty và là cơ sở thứ hai của hãng tại bang này. Khởi công đầu năm 2026, dự án có vốn đầu tư dự kiến 10 tỷ USD, trải rộng khoảng 1.500 mẫu Anh và được thiết kế với công suất điện 1 GW. Meta dự kiến hoàn tất công trình vào đầu năm 2028.
Trong thời gian thi công, một số cư dân lân cận phàn nàn về ánh sáng ban đêm. Người dân tại Indiana cũng kêu gọi chính quyền bang ban hành quy định rõ ràng hơn cho các trung tâm dữ liệu, đặc biệt về nhu cầu điện và cách phân bổ chi phí liên quan.
Tại El Paso, Texas, Meta khởi công trung tâm dữ liệu trên khu đất khoảng 1.000 mẫu Anh vào tháng 10/2025. Cơ sở này cũng có công suất thiết kế 1 GW. Mức đầu tư ban đầu 1,5 tỷ USD sau đó được nâng lên 10 tỷ USD. Khi hoàn thành, dự án dự kiến tuyển trực tiếp hơn 300 nhân viên; giai đoạn xây dựng có khoảng 4.000 công nhân tham gia. Mục tiêu hoàn tất là năm 2028. Dự án cũng vấp phải phản đối từ cư dân địa phương.
Các dự án Stargate trải rộng nhiều bang
Kế hoạch hạ tầng AI Stargate do OpenAI và SoftBank thúc đẩy ban đầu đặt mục tiêu đầu tư tới 500 tỷ USD tại Mỹ. Project Freebird ở hạt Milam, Texas, gần Austin, là một trong các dự án thuộc kế hoạch này. Khu đất rộng khoảng 595 mẫu Anh, với công suất thiết kế 1,2 GW.
SB Energy, công ty hạ tầng được SoftBank hậu thuẫn, phụ trách phát triển dự án. Giai đoạn đầu dự kiến hoàn tất vào tháng 10, các hạng mục tiếp theo sẽ kéo dài đến năm 2028. Chi phí xây dựng giai đoạn đầu ước tính khoảng 470 triệu USD; tổng vốn đầu tư dự kiến từ 1,8 đến 3 tỷ USD.
“The Barn” tại Saline Township, phía tây nam Ann Arbor, bang Michigan, cũng liên quan đến Stargate. Nhà phát triển trung tâm dữ liệu Related Digital đang xây khu này cho Oracle và hợp tác với OpenAI. Dự án gồm ba trung tâm dữ liệu, tổng công suất 1,4 GW, với quy mô đầu tư khoảng 16 tỷ USD. Related Digital và công ty đầu tư Blackstone hậu thuẫn dự án; các cơ sở đầu tiên dự kiến đi vào hoạt động cuối năm 2027.
Cư dân địa phương đã tổ chức biểu tình, bày tỏ lo ngại về tác động lên lưới điện và mức độ ô nhiễm. Các thỏa thuận tài chính cốt lõi, kế hoạch xây dựng nguồn cấp điện và tiến độ đưa cơ sở vào vận hành sẽ quyết định khả năng đáp ứng nhu cầu tính toán AI của khu này.
Project Jupiter ở hạt Doña Ana, New Mexico, gần biên giới Texas, do STACK Infrastructure và BorderPlex Digital Assets phát triển, cũng thuộc Stargate. Dự án dự kiến cung cấp hạ tầng cho hoạt động tính toán AI của OpenAI do Oracle đảm nhận. Công trình bắt đầu xây dựng vào tháng 9/2025; hệ thống điện tại địa điểm này có thể được trang bị tối đa 2,45 GW pin nhiên liệu Bloom Energy.
Tháng 5, Oracle từ bỏ phương án xây nhà máy điện khí tự nhiên cho Project Jupiter. Trước đó, dự án từng cân nhắc sử dụng tuabin khí và máy phát điện diesel làm nguồn cung chủ đạo. Việc thay đổi phương án cho thấy tiến độ của các trung tâm dữ liệu AI phụ thuộc không chỉ vào máy chủ và cơ sở vật chất, mà còn vào khả năng tiếp cận nguồn điện ổn định, bền vững tại địa phương.
Texas có nhiều dự án công suất từ 1,2 GW
Stargate ở ngoại ô Abilene, Texas, do Crusoe dẫn dắt phát triển và xây dựng, có công suất thiết kế 1,2 GW. Dự án khởi công tháng 6/2024; giai đoạn đầu đã hoạt động, trong khi giai đoạn hai vẫn đang được xây dựng. Giai đoạn này được hỗ trợ bởi liên doanh giữa Crusoe, Blue Owl Capital và Primary Digital Infrastructure, với vốn đầu tư 15 tỷ USD. Sáu tòa nhà mới sẽ nâng tổng số tòa nhà trong khu lên tám. Toàn bộ dự án có diện tích khoảng 875 mẫu Anh.
Stargate Frontier Campus tại hạt Shackelford, gần Albany, Texas, do Vantage Data Centers phát triển. Khu đất rộng khoảng 1.200 mẫu Anh, công suất dự kiến 1,4 GW và được thiết kế cho các tác vụ AI mật độ cao. Vantage dự kiến đầu tư hơn 25 tỷ USD, với mục tiêu hoàn tất toàn bộ công trình vào năm 2028. Dự án bắt đầu thi công cuối năm 2025.
CloudBurst San Marcos Data Center I ở miền trung Texas có diện tích 706 mẫu Anh và công suất thiết kế 1,2 GW. Hạt Guadalupe đã phê duyệt khoản ưu đãi thuế trị giá 500 triệu USD cho dự án. CloudBurst cùng đối tác Evolve Holdings khởi công vào tháng 11/2025. Giai đoạn đầu có công suất 50 MW, dự kiến hoàn tất trước cuối năm 2026; toàn bộ dự án dự kiến hoàn thành năm 2029.
Người dân San Marcos từng phản đối việc xây trung tâm dữ liệu vì lo ngại về nước và năng lượng. Thành phố sau đó trở thành địa phương đầu tiên tại Texas cấm xây trung tâm dữ liệu mới. Tuy nhiên, dự án CloudBurst nằm ngoài ranh giới thành phố nên lệnh cấm không áp dụng với công trình này.
Dự án Google tại Indiana làm dấy lên tranh luận về tiền điện
Google khởi công khu trung tâm dữ liệu trị giá 2 tỷ USD tại Fort Wayne, Indiana, vào năm 2024. Cơ sở này chủ yếu phục vụ hoạt động AI và điện toán đám mây, với nhu cầu điện tối đa dự kiến lên tới 1,2 GW khi hoàn tất.
Các câu hỏi tại địa phương tập trung vào việc bổ sung nguồn phát và phân bổ hóa đơn điện. Nếu phải xây dựng cơ sở phát điện mới để phục vụ trung tâm dữ liệu, chi phí đầu tư lưới điện, đường truyền tải và nguồn cung dài hạn sẽ được chia sẻ ra sao giữa doanh nghiệp, công ty dịch vụ tiện ích và người dùng phổ thông là vấn đề quan trọng trong quá trình phê duyệt. Chi phí điện vừa ảnh hưởng đến hoạt động của trung tâm dữ liệu, vừa có thể tác động đến quyết định tiếp tục dành ưu đãi thuế của chính quyền địa phương.
Nebius đối mặt với vụ kiện tại Missouri
Nebius, công ty hạ tầng đám mây AI có trụ sở tại Amsterdam, đang xây trung tâm dữ liệu trên khu đất khoảng 400 mẫu Anh ở Independence, Missouri. Dự án có công suất thiết kế tối đa 1,2 GW, khởi công vào tháng 5 và dự kiến tạo khoảng 1.200 việc làm trong giai đoạn xây dựng cùng 130 vị trí dài hạn.
Nebius chưa công bố tổng vốn đầu tư, nhưng Independence dự kiến bắt đầu thu thuế từ dự án vào năm 2028. Trong khi đó, một nhóm cư dân đã kiện chính quyền thành phố và các công ty tham gia dự án, đưa ra 16 cáo buộc, trong đó có vi phạm Đạo luật Sunshine của Missouri. Họ cho rằng các bên chưa cung cấp phương án xây dựng trung tâm dữ liệu cuối cùng. Nebius chưa bình luận về vụ kiện.
xAI mở rộng Colossus 2 tại Tennessee
xAI của Elon Musk đang xây Colossus 2 tại Memphis để cung cấp năng lực tính toán cho chatbot Grok trên nền tảng mạng xã hội X. Dự án bắt đầu thi công năm 2025 và công ty dự kiến mở rộng khu này lên 1,5 GW. Viện nghiên cứu Epoch AI ước tính công suất hiện tại của dự án vào khoảng 946 MW.
Tranh luận về nguồn điện tập trung vào các tuabin khí. Các nhóm vận động về công bằng môi trường, trong đó có NAACP, đã kiện xAI, cáo buộc công ty lắp đặt và vận hành các tuabin phục vụ Colossus 2 gần Southaven, bang Mississippi, mà không có giấy phép phát thải không khí cần thiết. Cơ quan quản lý Mississippi đã phê duyệt cho xAI xây dựng và vận hành một loạt tuabin khí mới vào tháng 3.
Cư dân địa phương cũng khởi kiện tập thể xAI, MZX Tech và SpaceX, cho rằng tiếng ồn và rung động từ tuabin ảnh hưởng đến sinh hoạt và làm giảm giá trị bất động sản lân cận. Các vụ kiện vẫn có thể tác động đến phương án vận hành dự án và mức độ chấp nhận của cộng đồng.
Từ một khu trung tâm dữ liệu của Meta đến mạng lưới hạ tầng Stargate tại nhiều bang, Mỹ đang bước vào giai đoạn đầu tư vốn lớn cho trung tâm dữ liệu AI. Những vấn đề chung của các dự án là khả năng hiện thực hóa công suất điện đã công bố, cách phân bổ chi phí phát điện và truyền tải, cùng việc xử lý tranh cãi về tiếng ồn, nước, khí thải và sử dụng đất.