Mục tiêu lạm phát Nhật Bản có thay đổi? Đảng đối lập thách thức ngân hàng trung ương
Thách thức chính sách: Đảng đối lập kêu gọi "mục tiêu không lạm phát"
Khi cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ-Nhật sắp diễn ra, trọng tâm chính sách trong nước của Nhật Bản chuyển hướng sang mục tiêu tiền tệ của ngân hàng trung ương. Đảng đối lập lớn nhất Nhật Bản - Đảng Dân chủ Lập hiến gần đây đã đề xuất rằng cần giảm mục tiêu lạm phát của ngân hàng trung ương từ mức 2% hiện tại xuống gần bằng không, và trao cho ngân hàng nhiều sự linh hoạt hơn trong việc tăng lãi suất để ứng phó hiệu quả hơn với áp lực lạm phát nhập khẩu và đồng yên suy yếu.
Đề xuất này nhằm thẳng vào khung mục tiêu lạm phát 2% được thiết lập năm 2013 bởi thủ tướng khi đó là Abe Shinzo và chính phủ liên kết với ngân hàng trung ương, cho rằng nó đã lỗi thời. Người đứng đầu đảng, Noda Yoshihiko nhấn mạnh rằng lạm phát hiện tại đã vượt quá tầm kiểm soát, người dân Nhật Bản đang phải đối mặt với chi phí sinh hoạt cao và cần điều chỉnh chính sách hiện tại ngay.
Áp lực thị trường: Đồng yên yếu và thắt chặt trái phiếu đồng hành
Dù ngân hàng trung ương đã nâng lãi suất ngắn hạn lên 0,5% vào đầu năm nay, thị trường vẫn nghi ngờ khả năng ứng phó của ngân hàng với sự suy yếu của đồng yên. Hiện tại, ngân hàng đang trong quá trình dần rút lui khỏi chính sách nới lỏng định lượng kéo dài một thập kỷ, bao gồm việc giảm quy mô mua trái phiếu. Tuy nhiên, theo tin nội bộ tiết lộ, ngân hàng Nhật Bản có thể làm chậm lại tốc độ giảm trái phiếu khi bắt đầu tài khóa mới để tránh gây sốc cho thị trường.
Tâm lý thị trường tiếp tục căng thẳng, chủ yếu do sự bất định từ bên ngoài có thể đến từ việc Mỹ tăng thuế. Ngân hàng trung ương Nhật Bản giữ lập trường thận trọng, dù có ý định tăng lãi suất thêm, nhưng cũng nhấn mạnh cần duy trì sự linh hoạt trong chính sách để tránh chạm vào mức lãi suất bằng không.
Triển vọng lãi suất: Thống đốc Ueda gửi tín hiệu hòa bình lẫn quyết liệt
Thống đốc ngân hàng trung ương Ueda Kazuo gần đây nhiều lần phát biểu rằng nếu lạm phát cơ bản ổn định đạt mục tiêu 2%, ngân hàng sẽ tiếp tục tăng lãi suất. Nhưng ông cũng lưu ý rằng lạm phát hiện tại dù cao, nhưng chủ yếu đến từ giá nhập khẩu thực phẩm tăng, chưa đủ cấu thành "lạm phát tốt" do nhu cầu nội địa thúc đẩy.
Ueda chỉ ra rằng, nếu giá thực phẩm duy trì ở mức cao trong thời gian dài và ảnh hưởng đến kỳ vọng lạm phát, ngân hàng cần phải có phản ứng; nhưng nếu có dấu hiệu suy thoái kinh tế, không gian chính sách sẽ cực kỳ hạn chế và phải ngăn ngừa rơi vào tình trạng lãi suất bằng không lần nữa.
Chính trị và chính sách: Những biến đổi từ nhiều phía
Đáng chú ý là giới chính trị Nhật Bản cũng đang biến đổi. Do lạm phát gây áp lực sinh hoạt, tỷ lệ ủng hộ của liên minh chính phủ do thủ tướng Ishiba Shigeru lãnh đạo đang giảm sút. Các nhà phân tích dự đoán rằng nếu đảng cầm quyền thất bại trong bầu cử, họ có thể bị buộc phải đàm phán với đảng đối lập như Đảng Dân chủ Lập hiến để thành lập chính phủ liên minh, từ đó thay đổi thái độ đối với chính sách của ngân hàng trung ương.
