Trong khi thị trường lao động Mỹ vẫn duy trì sức chống chịu, lạm phát đã ở trên mục tiêu 2% của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) trong gần sáu năm. Chủ tịch Fed Boston Susan Collins cho biết bà ủng hộ quyết định tăng lãi suất 25 điểm cơ bản của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) hồi tháng trước, đồng thời nhận định lãi suất có thể cần được “tăng thêm một chút” trong năm nay nếu áp lực giá tiếp diễn. Diễn biến này sẽ tác động trực tiếp đến chi phí huy động vốn của doanh nghiệp, định giá các khoản vay ngân hàng cũng như chi phí vay mua nhà và tín dụng tiêu dùng của hộ gia đình.
Collins nhận định tăng trưởng vẫn duy trì ổn định
Phát biểu tại hội nghị thường niên về ngân hàng khu vực và ngân hàng cộng đồng do Fed Boston tổ chức, bà Collins cho biết kịch bản có khả năng xảy ra nhất hiện nay vẫn là tổng sản phẩm quốc nội (GDP) tăng trưởng lành mạnh, thị trường lao động ở gần trạng thái toàn dụng và lạm phát dần trở về mức 2%. Theo bà, năng lực sản xuất tăng lên nhờ hiệu quả được cải thiện đang giúp cân bằng lại cung - cầu và góp phần hạ nhiệt lạm phát.
Bà cho biết nền kinh tế Mỹ vẫn thể hiện sức chống chịu nhất định dù chịu tác động rõ rệt từ thuế quan và giá năng lượng. Kết quả tích cực của hoạt động kinh tế thực không chỉ phản ánh nhu cầu mạnh, mà còn cho thấy năng suất của doanh nghiệp được cải thiện và năng lực cung ứng của nền kinh tế tăng lên.
Tuy nhiên, giá năng lượng và đầu tư vào hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) vẫn có thể tạo thêm áp lực lên mặt bằng giá. Các xung đột đã đẩy chi phí nhiên liệu như dầu diesel tăng lên, trong khi giá dầu sưởi tại New England cũng được theo dõi sát khi mùa đông đến gần. Cùng lúc, chi tiêu xây dựng trung tâm dữ liệu tiếp tục tăng, làm chi phí xây dựng tại một số khu vực đi lên.
Theo bà Collins, điều cần theo dõi là liệu lạm phát có chủ yếu tập trung ở năng lượng và xây dựng hạ tầng AI hay không, trong khi tốc độ tăng giá của các hàng hóa và dịch vụ khác tiếp tục chậm lại. Nếu áp lực giá lan sang nhiều nhóm hơn, bài toán đối với chính sách tiền tệ sẽ trở nên phức tạp hơn.
Hoạt động sáp nhập ngân hàng New England chậm lại
Khu vực Fed Boston bao phủ sáu bang New England, nhưng không gồm phần Connecticut giáp với bang New York. Các ngân hàng tương hỗ có tỷ trọng cao hơn mức trung bình toàn nước Mỹ tại khu vực này, còn ngân hàng cộng đồng giữ vai trò đáng kể trên thị trường tín dụng địa phương.
Bà Collins cho biết New England ghi nhận 15 thương vụ sáp nhập ngân hàng trong năm 2025, trong khi từ đầu năm đến nay mới có 5 thương vụ. Hoạt động mua bán và sáp nhập ngân hàng đã tăng lên sau khi các cơ quan quản lý cởi mở hơn trong việc phê duyệt các thương vụ tái cấu trúc danh mục ngân hàng, nhưng đỉnh điểm sáp nhập tại khu vực này có thể đã qua.
Bà nhấn mạnh các ngân hàng cộng đồng vẫn cần tiếp tục cung cấp tín dụng và dịch vụ ngân hàng cơ bản cho doanh nghiệp cũng như người dân địa phương, qua đó hỗ trợ hoạt động kinh tế trong khu vực. Bà dẫn ví dụ các chương trình phát triển kinh tế tại New Hampshire có sự tham gia của nhiều doanh nghiệp nhỏ, trong khi các ngân hàng ở Connecticut cung cấp khoản vay và tư vấn vận hành cho những người kinh doanh cơ sở chăm sóc trẻ em.
So với ngân hàng tại nhiều khu vực khác của Mỹ, ngân hàng cộng đồng New England có tỷ trọng cho vay trong tổng tài sản cao hơn, trong đó một phần đáng kể là các khoản vay mua nhà cho những bất động sản từ một đến bốn căn. Bà Collins cho biết tốc độ tăng trưởng tín dụng trong khu vực đang chậm lại, nhưng chất lượng tài sản cho vay nhìn chung vẫn tốt; tỷ lệ các khoản vay có vấn đề trên tổng dư nợ vẫn thấp hơn mức trung bình dài hạn.
Khi các khoản vay kỳ hạn 5 năm bắt đầu được định giá lại trong môi trường lãi suất cao hơn, đồng thời các ngân hàng tiếp tục giải ngân khoản vay mới, biên lãi ròng của các ngân hàng trong khu vực đang dần trở về mức bình quân hình thành sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu. Lợi nhuận ngân hàng hiện tương đối vững, lãi suất tiền gửi chịu lãi tăng liên tục trong hai năm qua đã ổn định hơn, còn tỷ trọng tiền gửi cốt lõi cũng được cải thiện.
Dù vậy, bà Collins lưu ý New England vẫn là thị trường cho vay cạnh tranh gay gắt. Tỷ suất sinh lời tổng thể của các ngân hàng cộng đồng trong khu vực vẫn thấp hơn các ngân hàng hoạt động trên phạm vi toàn quốc, và khoảng cách này đã kéo dài nhiều năm.
AI tác động đến chi phí và quyết định tuyển dụng
Bà Collins cho biết AI đã trở thành một chủ đề thường xuyên trong các cuộc trao đổi của bà với đại diện nhiều ngành tại New England. Việc xây dựng các trung tâm dữ liệu AI có thể đẩy chi phí xây dựng và năng lượng tăng lên, nhưng tiềm năng nâng cao năng suất của doanh nghiệp cũng có thể ảnh hưởng đến năng lực cung ứng của nền kinh tế và diễn biến lạm phát.
Bà cho biết những cải thiện về hiệu quả mà các doanh nghiệp trong khu vực ghi nhận hiện chủ yếu đến từ việc tối ưu hóa quy trình, thay vì thay thế nhân viên trên quy mô lớn bằng AI. Trong bối cảnh doanh nghiệp tương đối thận trọng cả với tuyển dụng lẫn cắt giảm nhân sự, bà hiếm khi nghe nói doanh nghiệp lên kế hoạch sa thải vì sử dụng AI. Tuy nhiên, một số công ty đang cân nhắc kỹ hơn việc tuyển người thay thế các vị trí bỏ trống và tìm kiếm những khâu có thể cải thiện quy trình.
Đối với ngân hàng, AI có thể đảm nhận thêm các công việc lặp lại và thao tác thủ công, giúp nhân viên dành nhiều thời gian hơn cho phân tích, phục vụ khách hàng và những nhiệm vụ cần phán đoán hoặc tính sáng tạo. Tuy nhiên, việc cải thiện năng suất có được chuyển hóa trên diện rộng thành chi phí thấp hơn và giá cả ổn định hơn hay không vẫn phụ thuộc vào tốc độ doanh nghiệp triển khai công nghệ, cũng như tác động của công nghệ đối với nhu cầu lao động.
Fed Boston nhấn mạnh tính độc lập của chính sách
Bà Collins cũng cho biết Fed Boston đang triển khai các tiêu chuẩn giám sát mới được Phó chủ tịch Fed phụ trách giám sát Michelle Bowman đề xuất trong năm qua. Trong lúc cân bằng giữa kiểm soát lạm phát và hỗ trợ việc làm, Fed đồng thời chịu sức ép từ các yếu tố chính trị.
Theo bà Collins, để hoàn thành nhiệm vụ do Quốc hội giao, Fed phải duy trì tính độc lập trong hoạch định chính sách và không để các sức ép chính trị chi phối. Bà cũng cho biết coi trọng những quan điểm dựa trên dữ liệu và phân tích mà Thống đốc Fed Lisa Cook đưa ra tại các cuộc họp của FOMC.
Đối với thị trường, các yếu tố cần tiếp tục theo dõi gồm giá năng lượng, khả năng đầu tư vào hạ tầng AI tiếp tục làm chi phí tăng, và liệu áp lực lạm phát có lan từ một số nhóm hàng sang phạm vi rộng hơn gồm hàng hóa và dịch vụ hay không. Những diễn biến này sẽ ảnh hưởng đến đánh giá của Fed về lộ trình lãi suất trong năm nay, đồng thời tiếp tục truyền dẫn tới lãi suất cho vay, lãi suất tiền gửi và nguồn cung tín dụng tại các ngân hàng trong khu vực.