5 khoản thu nhập hưu trí thường không chịu thuế liên bang Mỹ

Với những người nghỉ hưu sống chủ yếu bằng thu nhập cố định, chi phí sinh hoạt tăng có thể nhanh chóng thu hẹp ngân sách. Giá xăng gần đây tăng 27,4% so với cùng kỳ, trong khi chi phí thực phẩm và nhà ở cũng đi lên. Vì vậy, việc xác định khoản thu nhập nào thường không bị Sở Thuế vụ Mỹ (IRS) tính vào thu nhập chịu thuế liên bang có thể giúp người nghỉ hưu ước tính sát hơn dòng tiền thực tế.

Tuy nhiên, thu nhập hưu trí không chỉ được chia thành hai nhóm "chịu thuế" và "miễn thuế". Có khoản bị đánh thuế toàn bộ, có khoản chỉ chịu thuế một phần, trong khi một số khoản có thể được loại khỏi thu nhập chịu thuế liên bang nếu đáp ứng điều kiện nhất định. Năm nhóm dưới đây khá phổ biến, nhưng cách xử lý cuối cùng còn phụ thuộc vào loại tài khoản, thời gian nắm giữ, mức thu nhập và quy định của từng bang.

Tiền bảo hiểm nhân thọ trả khi qua đời thường không chịu thuế

Khoản tiền bảo hiểm nhân thọ trả cho vợ hoặc chồng, con cái hay người thụ hưởng khác sau khi người được bảo hiểm qua đời thường không được xem là thu nhập chịu thuế liên bang. Về bản chất, đây không phải thu nhập hưu trí, nhưng có thể đóng vai trò quan trọng đối với dòng tiền của gia đình còn lại.

Ví dụ, nếu một người có hợp đồng bảo hiểm nhân thọ trị giá 500.000 USD và qua đời, người thụ hưởng thường có thể nhận toàn bộ 500.000 USD tiền bảo hiểm mà không phải nộp thuế thu nhập liên bang đối với phần tiền gốc này.

Dù vậy, phần lãi được trả thêm ngoài tiền bảo hiểm thường phải chịu thuế. Nếu hợp đồng bảo hiểm từng được chuyển nhượng có đối giá, các quy định thuế đặc biệt cũng có thể được áp dụng. Vì thế, không nên mặc nhiên coi mọi khoản tiền liên quan đến hợp đồng đều được miễn thuế.

Rút tiền đủ điều kiện từ Roth IRA và Roth 401(k)

Các khoản rút tiền đủ điều kiện từ Roth IRA và Roth 401(k) thường không chịu thuế thu nhập liên bang. Điểm đặc trưng của tài khoản Roth là tiền đóng vào đã được đánh thuế và thường không được khấu trừ thuế ở thời điểm đóng. Đổi lại, khoản rút tiền khi nghỉ hưu sẽ không bị đánh thuế nếu đáp ứng các điều kiện liên quan.

Với Roth IRA, khoản rút tiền thường phải đáp ứng đồng thời quy định về thời gian năm năm và điều kiện từ 59 tuổi rưỡi trở lên. Thời hạn năm năm thường được tính từ năm tính thuế gắn với lần đóng tiền đầu tiên vào Roth IRA. Người bị khuyết tật hoặc chủ tài khoản qua đời cũng có thể thuộc các trường hợp được quy định là đủ điều kiện. Các khoản phân phối từ Roth 401(k) cũng phải đáp ứng yêu cầu tương ứng.

Chẳng hạn, một người nghỉ hưu rút 30.000 USD từ Roth IRA và khoản phân phối đáp ứng điều kiện, số tiền này thường không được tính vào thu nhập chịu thuế. Tuy nhiên, không phải mọi khoản rút từ tài khoản Roth đều tự động được miễn thuế. Phần lợi nhuận đầu tư trong khoản rút không đủ điều kiện có thể phải chịu thuế và có thể bị áp thêm mức thuế 10%.

Lãi từ nhiều loại trái phiếu đô thị được miễn thuế liên bang

Chính quyền bang, chính quyền địa phương và các cơ quan công lập khác phát hành trái phiếu đô thị để huy động vốn cho các dự án công. Lãi từ nhiều loại trái phiếu đô thị không phải chịu thuế thu nhập liên bang. Với người nghỉ hưu cần dòng tiền từ danh mục đầu tư, khoản lãi này vì thế thường không trực tiếp làm tăng thu nhập chịu thuế liên bang.

Nếu nhà đầu tư nhận được 5.000 USD tiền lãi miễn thuế từ trái phiếu đô thị đủ điều kiện, khoản tiền này thường không được tính vào thu nhập chịu thuế liên bang. Tuy nhiên, một phần lãi từ trái phiếu đô thị phục vụ mục đích tư nhân có thể thuộc diện tính Thuế tối thiểu thay thế (AMT). Một số loại lãi trái phiếu đô thị cũng có thể phải chịu thuế thu nhập liên bang.

Cách áp dụng thuế cấp bang và địa phương cũng không đồng nhất. Nhà đầu tư có thể được miễn thuế ở cấp liên bang nhưng vẫn phải nộp thuế bang hoặc thuế thu nhập địa phương, tùy nơi cư trú và nơi phát hành trái phiếu.

Ngoài ra, dù được miễn thuế, lãi trái phiếu đô thị vẫn được IRS đưa vào phép tính "thu nhập kết hợp" để xác định phần trợ cấp An sinh xã hội có phải chịu thuế hay không. Điều này có nghĩa là lãi miễn thuế có thể đẩy thu nhập kết hợp vượt ngưỡng, khiến tối đa 85% trợ cấp An sinh xã hội bị tính vào thu nhập chịu thuế. Lãi từ trái phiếu đô thị phục vụ mục đích tư nhân đủ điều kiện cũng có thể được đưa vào phép tính AMT.

Phần hoàn lại tiền gốc trong lương hưu hoặc niên kim

Nếu người nghỉ hưu từng đóng tiền vào chương trình lương hưu hoặc hợp đồng niên kim bằng thu nhập sau thuế, phần thanh toán tương ứng với khoản tiền đã đóng ban đầu thường không phải chịu thuế lần nữa. IRS thường gọi khoản tiền sau thuế này là "khoản đầu tư" trong hợp đồng.

Ví dụ, một người đã đóng 50.000 USD vào chương trình lương hưu bằng tiền sau thuế. Khi bắt đầu nhận lương hưu, phần của mỗi khoản thanh toán được xem là hoàn lại tiền gốc 50.000 USD thường không bị đánh thuế; phần vượt quá khoản đóng ban đầu nhìn chung phải được tính vào thu nhập.

Tỷ lệ chịu thuế và không chịu thuế cụ thể do quy định của IRS quyết định. Thời điểm bắt đầu nhận lương hưu, cũng như loại niên kim hoặc chương trình lương hưu, có thể làm thay đổi cách tính. Vì vậy, không thể mặc định rằng toàn bộ khoản tiền nhận từ một chương trình truyền thống đều phải chịu thuế. Người nghỉ hưu nên kiểm tra hồ sơ chương trình và các biểu mẫu thuế để xác định có khoản đóng góp sau thuế hay không; khi cần, có thể tìm tư vấn từ luật sư thuế hoặc chuyên gia phù hợp.

Ít nhất 15% trợ cấp An sinh xã hội không bị tính thuế liên bang

Tối đa 85% trợ cấp An sinh xã hội có thể được tính vào thu nhập chịu thuế liên bang, đồng nghĩa ít nhất 15% khoản trợ cấp không bị tính vào thu nhập chịu thuế. Nếu thu nhập thấp hơn các ngưỡng liên quan, toàn bộ trợ cấp An sinh xã hội cũng có thể không phải chịu thuế thu nhập liên bang.

IRS xác định tỷ lệ trợ cấp chịu thuế dựa trên "thu nhập kết hợp". Khoản này thường gồm tổng thu nhập đã điều chỉnh, một nửa trợ cấp An sinh xã hội và lãi suất được miễn thuế.

Theo các ngưỡng áp dụng cho năm 2026, người độc thân có thu nhập kết hợp dưới 25.000 USD và vợ chồng khai thuế chung có thu nhập kết hợp dưới 32.000 USD thường không phải nộp thuế đối với trợ cấp An sinh xã hội. Khi thu nhập kết hợp của người độc thân nằm trong khoảng 25.000-34.000 USD, hoặc của vợ chồng khai chung nằm trong khoảng 32.000-44.000 USD, tối đa 50% trợ cấp có thể được tính vào thu nhập chịu thuế. Khi vượt các ngưỡng tương ứng, tối đa 85% trợ cấp có thể bị tính thuế.

Các khoản rút từ IRA truyền thống hoặc 401(k) có thể làm tăng thu nhập kết hợp, từ đó nâng tỷ lệ trợ cấp An sinh xã hội chịu thuế. Người nghỉ hưu cần tính đến mối liên hệ này khi lên kế hoạch rút tiền trong cả năm.

Miễn thuế liên bang không đồng nghĩa miễn thuế cấp bang

Quy định thuế liên bang và thuế bang đối với thu nhập hưu trí không hoàn toàn giống nhau. Mỹ có chín bang không thu thuế thu nhập cá nhân, nhưng các bang khác có thể miễn thuế cho trợ cấp An sinh xã hội trong khi vẫn đánh thuế một phần hoặc toàn bộ lương hưu, khoản rút từ IRA truyền thống, 401(k) hoặc các tài khoản hưu trí khác. Một số bang còn áp dụng khoản khấu trừ hoặc mức miễn thuế cho người cao tuổi, hoặc cho những loại và mức thu nhập hưu trí nhất định.

Vì vậy, khi chọn nơi sinh sống sau khi nghỉ hưu, chỉ xem bang đó có thu thuế thu nhập hay không là chưa đủ. Thuế bất động sản, thuế bán hàng, thuế di sản, thuế thừa kế và các khoản thu khác ở cấp bang hoặc địa phương cũng ảnh hưởng đến chi phí sinh hoạt. Khi so sánh gánh nặng thuế giữa các bang, cần tính theo nguồn thu nhập và danh mục tài sản thực tế của từng người, thay vì chỉ dựa vào nhận định chung rằng một bang nào đó "thân thiện với người nghỉ hưu".

Tính trước thời điểm và quy mô rút tiền

Các khoản rút từ IRA truyền thống và 401(k) thường phải chịu thuế. Những nguồn thu phổ biến khác như lãi suất, cổ tức và lãi vốn cũng có thể phát sinh nghĩa vụ thuế. Trước khi rút tiền, người nghỉ hưu nên ước tính tổng thu nhập trong năm và xem xét việc bán một khoản đầu tư lớn, rút tiền từ tài khoản hoặc thực hiện các giao dịch tài chính khác sẽ thay đổi kết quả thuế tổng thể ra sao.

Nếu điều kiện cho phép, phân bổ thu nhập qua nhiều năm có thể dễ quản lý hơn so với việc tạo ra một đỉnh thu nhập chịu thuế lớn trong một năm duy nhất. Đồng thời, không nên bỏ qua quy định thuế cấp bang, đặc biệt khi cân nhắc chuyển nơi ở hoặc so sánh các địa điểm nghỉ hưu. Các khoản lương hưu, trợ cấp An sinh xã hội, thu nhập đầu tư và tiền rút từ tài khoản cần được kiểm tra riêng theo quy định áp dụng.