Áp lực nợ Mỹ tăng vọt gây lo ngại, chuyên gia thái độ bi quan
Trong bối cảnh chính phủ Hoa Kỳ thúc đẩy chi tiêu tài chính khổng lồ, thị trường ngày càng lo ngại về mức độ nợ của Mỹ. Goldman Sachs đã phỏng vấn ba chuyên gia kinh tế hàng đầu quốc tế về chủ đề này: người sáng lập Quỹ Bridgewater Ray Dalio, giáo sư Harvard Kenneth Rogoff và nhà sử học Niall Ferguson. Cả ba đều bày tỏ thái độ bi quan hơn thị trường, chỉ ra rằng Hoa Kỳ đang đối mặt với nguy cơ khủng hoảng nợ nghiêm trọng.
Mặc dù nhu cầu đấu giá trái phiếu dài hạn của Mỹ gần đây vẫn mạnh mẽ, tạm thời ổn định niềm tin thị trường, nhưng ba chuyên gia đều cho rằng rủi ro chưa được giải quyết, hiện tại chỉ là "sự yên tĩnh trước cơn bão".
Dalio: Nợ đã trở thành "bệnh tim kinh tế" của Mỹ
Dalio cho rằng, để đánh giá tính bền vững của nợ Mỹ có thể tham khảo ba chỉ số quan trọng: tỷ lệ lãi suất trong thu nhập chính phủ, khả năng hấp thụ của thị trường đối với trái phiếu chính phủ và nghĩa vụ "in tiền" có thể của Cục Dự trữ Liên bang.
Ông cảnh báo rằng chi phí nợ tăng có thể buộc chính phủ cắt giảm chi tiêu ở các lĩnh vực khác, hoặc đẩy tăng lãi suất, ảnh hưởng đến sức sống của thị trường vốn. Ngoài ra, việc in tiền quy mô lớn, mặc dù có thể giảm áp lực trả nợ trong ngắn hạn, nhưng sẽ làm tăng rủi ro lạm phát. Ông đề xuất nén thâm hụt ngân sách xuống dưới 3% GDP và nhấn mạnh nếu có thể giảm lãi suất 150 điểm cơ bản sẽ giúp khôi phục sức khỏe tài chính.
Rogoff: Khủng hoảng nợ có thể bùng nổ sớm
Cựu chuyên gia kinh tế trưởng của IMF, giáo sư Harvard Rogoff cho rằng khủng hoảng nợ sẽ bùng nổ trong vòng 4 đến 5 năm, sớm hơn dự đoán trước của ông là 5 đến 7 năm. Ông chỉ ra rằng Mỹ có thể đi đến hai cực đoan: một là lạm phát tăng cao ảnh hưởng đến cuộc sống dân sinh, hai là chính phủ cố tình hạ thấp lãi suất hoặc kiểm soát vốn để chuyển giao rủi ro, những điều này đều có thể gây tổn hại sâu sắc đến kinh tế.
Rogoff nhấn mạnh rằng thị trường vẫn chưa nhận ra rằng lãi suất cao sẽ trở thành "trạng thái bình thường mới", việc mơ tưởng quay lại thời kỳ lãi suất thấp là không thực tế. Ông kêu gọi các nhà đầu tư nâng cao cảnh giác, đánh giá một cách thận trọng những ảnh hưởng sâu sắc đằng sau sự mở rộng nợ.
Ferguson: "Giới hạn Ferguson" có thể làm lung lay vị thế của Mỹ
Nhà sử học Ferguson từ góc độ địa chính trị đã đưa ra khái niệm "Giới hạn Ferguson": khi chi phí lãi suất nợ của một quốc gia vượt qua ngân sách quốc phòng, quyền lực lãnh đạo toàn cầu của nó sẽ bị thách thức. Ông chỉ ra rằng mức lãi suất mà Mỹ thanh toán trong tài khóa 2024 đã đạt 1,1 nghìn tỷ USD, lần đầu tiên vượt qua chi tiêu quốc phòng, chính là dấu mốc của điểm này.
Ông cảnh báo rằng hiện tượng này đã từng xảy ra trong lịch sử, hầu như mỗi cường quốc khi đến bước này đều mất đi vị thế bá chủ tài chính. Mặc dù đô la Mỹ vẫn là đồng tiền dự trữ toàn cầu, hỗ trợ sự ổn định của thị trường nợ Mỹ, nhưng với sự tiếp tục nới lỏng kỷ luật tài chính, niềm tin quốc tế đã bắt đầu lung lay.
Nhiều rủi ro đan xen, thị trường cần đề phòng “cú sốc hệ thống”
Ba chuyên gia cùng chỉ ra rằng vấn đề nợ của Mỹ không còn là mối đe dọa xa vời mà là thách thức thực tế đang đến gần. Một mặt, tỷ lệ nợ liên tục tăng; mặt khác, không gian cho chính sách nới lỏng của FED cũng đang thu hẹp. Khi nền kinh tế suy thoái, thu thuế giảm, kết hợp với sự kiện địa chính trị bất ngờ, Mỹ có thể rơi vào vũng lầy tài chính không thể thoát ra.
Họ đồng thuận rằng nếu chính phủ không sớm kiểm soát thâm hụt, ngăn chặn chi tiêu vượt trội, khủng hoảng nợ có thể bùng nổ hoàn toàn trong vài năm, gây cú sốc hệ thống đến tăng trưởng kinh tế, kỳ vọng lạm phát và cấu trúc tài chính toàn cầu.
