หุ้น Anthropic ปรับขึ้น 16.8% ในวันแรกที่เข้าซื้อขาย ทำให้ตลาดหันกลับมาจับตาผลตอบแทนระยะยาวหลัง IPO อีกครั้ง หากลงทุนหุ้นละ 1,000 ดอลลาร์ตั้งแต่วัน IPO ของ Amazon, Nvidia และ Google มูลค่าพอร์ตตามราคาหุ้นที่ระบุในบทความจะอยู่ที่ราว 3.47 ล้าน, 5.96 ล้าน และ 131,000 ดอลลาร์ตามลำดับ อย่างไรก็ตาม ผลตอบแทนระยะยาวไม่ได้เพิ่มขึ้นต่อเนื่องโดยไม่มีช่วงขาดทุนหนัก ขณะที่ Amazon และ Nvidia เคยเผชิญราคาหุ้นร่วงอย่างรุนแรง ส่วน Pets.com ล้มละลายและทำให้เงินลงทุนสูญไปทั้งหมด
เงิน 1,000 ดอลลาร์จากวัน IPO ของสามบริษัท
Amazon เข้าตลาดเมื่อวันที่ 15 พฤษภาคม 1997 ที่ราคา 18 ดอลลาร์ต่อหุ้น หลังแตกพาร์ 4 ครั้ง หุ้นหนึ่งหุ้นในวัน IPO เทียบเท่าหุ้น 240 หุ้นในปัจจุบัน เงิน 1,000 ดอลลาร์จึงซื้อได้ราว 13,333 หุ้น และมีมูลค่าประมาณ 3.47 ล้านดอลลาร์เมื่อคำนวณตามราคาหุ้นที่ระบุ อัตราผลตอบแทนทบต้นต่อปีตลอดเกือบ 29 ปีอยู่ที่ประมาณ 31.8%
Nvidia เริ่มซื้อขายวันที่ 22 มกราคม 1999 ที่ราคา 12 ดอลลาร์ต่อหุ้น การแตกพาร์ 6 ครั้งทำให้หุ้นเดิมหนึ่งหุ้นเทียบเท่าหุ้น 480 หุ้น เงินลงทุน 1,000 ดอลลาร์จึงเทียบเท่าหุ้นราว 40,000 หุ้น หากใช้ราคาปิดวันพฤหัสบดีที่ 149 ดอลลาร์ต่อหุ้น มูลค่าจะอยู่ที่ประมาณ 5.96 ล้านดอลลาร์ หรือผลตอบแทนทบต้นต่อปีราว 36.7% ในช่วงเกือบ 28 ปี
Google ซึ่งปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของ Alphabet เข้าตลาดเมื่อวันที่ 19 สิงหาคม 2004 ด้วยราคา IPO หุ้นละ 85 ดอลลาร์ผ่านการประมูลแบบดัตช์ หลังการจัดสรรหุ้นประเภท C ในปี 2014 และการแตกพาร์ 20 ต่อ 1 ในปี 2022 เงิน 1,000 ดอลลาร์จะเทียบเท่าหุ้นราว 235 หุ้นต่อประเภท เมื่อนับหุ้นทั้งสองประเภท มูลค่ารวมอยู่ที่ประมาณ 131,000 ดอลลาร์ คิดเป็นผลตอบแทนทบต้นต่อปีราว 24.5%
หากนำเงิน 1,000 ดอลลาร์ไปลงทุนในดัชนี S&P 500 ในวัน IPO ของแต่ละบริษัท และไม่นับเงินปันผล มูลค่าปัจจุบันจะอยู่ที่ประมาณ 8,600 ดอลลาร์สำหรับช่วงเวลาเดียวกับ Amazon, 5,909 ดอลลาร์สำหรับ Nvidia และ 6,635 ดอลลาร์สำหรับ Google ผลตอบแทนระยะยาวของหุ้นรายตัวสูงกว่าดัชนีมาก แต่ความผันผวนระหว่างทางก็แตกต่างกันอย่างชัดเจน
ผลตอบแทนสูงไม่ได้ลบช่วงขาดทุนหนัก
ราคาหุ้น Amazon ร่วงลงประมาณ 95% จากจุดสูงสุดในเดือนธันวาคม 1999 ถึงจุดต่ำสุดในปี 2001 ขณะนั้นเงินลงทุนเริ่มต้น 1,000 ดอลลาร์เคยมีมูลค่าตามบัญชีมากกว่า 75,000 ดอลลาร์ ก่อนลดลงเหลือราว 3,700 ดอลลาร์ ส่วน Nvidia ร่วงประมาณ 90% ในปี 2002 เพียงปีเดียว ตัวเลขเหล่านี้ชี้ให้เห็นว่าผลตอบแทนระยะยาวในท้ายที่สุดไม่ได้ช่วยลดความเสี่ยงจากการขาดทุนอย่างหนักระหว่างถือหุ้น
IPO บางรายไม่ได้ฟื้นตัวกลับมา Pets.com ผู้ค้าปลีกสินค้าเกี่ยวกับสัตว์เลี้ยงออนไลน์ เข้าตลาดเมื่อวันที่ 10 กุมภาพันธ์ 2000 และยื่นขอล้มละลายในเดือนพฤศจิกายนปีเดียวกัน ทำให้เงินลงทุน 1,000 ดอลลาร์สูญมูลค่าทั้งหมด
Snap กำหนดราคา IPO ที่ 17 ดอลลาร์ต่อหุ้นในเดือนมีนาคม 2017 ซึ่งสูงกว่าช่วงราคาเสนอขาย และระดมทุนได้ 3.4 พันล้านดอลลาร์ หุ้นปรับขึ้น 44% ในวันแรก แต่หลังผ่านไปกว่า 9 ปี ราคาหุ้นอยู่ที่ราว 5.28 ดอลลาร์ เงินลงทุน 1,000 ดอลลาร์จึงเหลือมูลค่าประมาณ 310 ดอลลาร์ การปรับขึ้นวันแรกของ Snap ซึ่งสูงกว่า 18% ของ Google แสดงให้เห็นว่าแรงตอบรับในวันเปิดซื้อขายไม่ได้บอกผลตอบแทนระยะยาว
นักวิชาการชี้ Anthropic เริ่มต้นจากฐานมูลค่าที่ต่างออกไป
Jay Ritter ผู้อำนวยการโครงการ IPO Initiative แห่งมหาวิทยาลัยฟลอริดา เปรียบเทียบกระแส AI ในปัจจุบันกับยุคอินเทอร์เน็ตเฟื่องฟู เขากล่าวว่าในอดีตอินเทอร์เน็ตถูกมองว่าเป็น “กระแสใหญ่ถัดไป” และเปลี่ยนวิถีชีวิตของผู้คน ส่วน AI ในวันนี้ก็ถูกมองว่าเป็นเทคโนโลยีสำคัญลำดับถัดไป ซึ่งอาจส่งผลในวงกว้างเช่นกัน
อย่างไรก็ตาม บริษัทที่เข้าตลาดในปัจจุบันมีฐานมูลค่าเริ่มต้นต่างจากบริษัทเทคโนโลยีรุ่นก่อน Nvidia มีมูลค่าบริษัทประมาณ 350 ล้านดอลลาร์ในช่วง IPO ส่วน Google อยู่ที่ราว 23,000 ล้านดอลลาร์ ขณะที่มูลค่าของ Anthropic ตามราคาเสนอขายอยู่ที่ประมาณ 1.5 ล้านล้านดอลลาร์ Ritter ระบุว่า หาก Anthropic ต้องการเติบโตเป็นบริษัทมูลค่า 4 ล้านล้านดอลลาร์ บริษัทอาจต้องทำกำไรปีละราว 200,000 ล้านดอลลาร์ ซึ่งมีบริษัทเพียงไม่กี่แห่งในประวัติศาสตร์ที่ทำได้ในระดับดังกล่าว
ผลตอบแทนสูงจาก IPO ในอดีตส่วนหนึ่งมาจากการที่นักลงทุนเข้าซื้อบริษัทตั้งแต่ยังมีขนาดเล็กและตลาดยังไม่ยอมรับมูลค่าของธุรกิจอย่างแพร่หลาย แต่ Anthropic เข้าตลาดในช่วงที่ตลาดให้ความสนใจธุรกิจของบริษัทอย่างมากแล้ว Ritter เตือนว่าไม่ควรทุ่มเงินทั้งหมดไว้ในหุ้นตัวเดียว การปรับขึ้น 16.8% ในวันแรกของ Anthropic จึงเป็นเพียงข้อมูลผลการซื้อขายช่วงเปิดตลาด ส่วนมูลค่าในระยะต่อไปยังต้องพิจารณาควบคู่กับขนาดบริษัท ความสามารถในการทำกำไร และผลประกอบการระยะยาว