Evernorth dự kiến niêm yết trên Nasdaq vào ngày 12/10 với mã cổ phiếu "XRPN". Sau khi hoàn tất sáp nhập với Armada Acquisition Corp. II, công ty kho bạc tài sản số này sẽ đưa khoảng 473 triệu XRP vào hệ thống tài sản của một doanh nghiệp đại chúng, mở thêm một kênh để nhà đầu tư cổ phiếu truyền thống tiếp cận mô hình kho bạc XRP. Evernorth công bố hoàn tất thương vụ vào ngày 9/10 và cho biết đã nhận khoảng 300 triệu USD tiền mặt trước chi phí giao dịch. Ripple, SBI Group, Pantera Capital, Kraken và GSR đều tham gia đầu tư liên quan đến thương vụ.
Ý nghĩa của giao dịch không chỉ nằm ở số XRP mà Evernorth nắm giữ. Công ty muốn biến nền tảng niêm yết thành cầu nối đưa nguồn vốn từ thị trường cổ phiếu vào các ứng dụng tài chính trên XRP Ledger. Tuy nhiên, mối liên hệ với Ripple cũng có thể khiến Evernorth phải trình bày tài chính khác với nhiều công ty kho bạc tài sản số khác khi giá XRP tăng.
Evernorth muốn tạo doanh thu từ hệ sinh thái XRP
Khác với các công ty kho bạc chủ yếu nắm giữ tài sản số và chờ giá tăng để cải thiện lợi ích cho cổ đông, CEO Asheesh Birla cho biết Evernorth sẽ chủ động phân bổ vốn trong hệ sinh thái XRP. Kế hoạch bao gồm hỗ trợ hạ tầng, tham gia các ứng dụng tài chính và áp dụng các chiến lược nhằm tăng lượng XRP tương ứng với mỗi cổ phiếu.
Phạm vi hoạt động dự kiến của công ty gồm các cơ hội tạo lợi suất cho khách hàng tổ chức, ứng dụng tài chính phi tập trung, tham gia các dự án trong hệ sinh thái và hoạt động trên thị trường vốn. Nói cách khác, Evernorth muốn tài sản mình nắm giữ tạo ra doanh thu nhất định, thay vì hoàn toàn phụ thuộc vào biến động giá XRP.
Trong thư gửi cổ đông ngày 9/10, Birla cho rằng hạ tầng tài chính dựa trên blockchain có thể dần mở rộng và vượt qua giới hạn về giờ hoạt động của ngân hàng cũng như sàn giao dịch truyền thống. Theo ông, token hóa có thể thay đổi cách chứng khoán, tín dụng và các tài sản tài chính khác được giao dịch, thanh toán và sử dụng làm tài sản bảo đảm. Những tài sản này có thể được thiết lập sẵn điều kiện trả lãi, vay và chuyển nhượng, qua đó rút ngắn thời gian xử lý vốn thường phát sinh khi có trung gian tài chính truyền thống.
Tuy vậy, Birla cũng nhấn mạnh thanh khoản là điều kiện để các ứng dụng này có thể thương mại hóa. Một tài sản token hóa có thể được giao dịch suốt ngày đêm, nhưng nếu thiếu vốn và người tham gia thị trường, nhà đầu tư vẫn có thể gặp khó khăn khi muốn mở hoặc đóng vị thế. Evernorth dự định triển khai vốn trên XRP Ledger để hỗ trợ thanh khoản, đồng thời hợp tác với các nhà phát triển hạ tầng tài chính phục vụ khách hàng tổ chức.
Nếu các ứng dụng này tiếp tục phát triển, vai trò của XRP trong hệ sinh thái có thể mở rộng từ thanh toán sang chứng khoán token hóa, hoạt động cho vay và quản lý tài sản thế chấp. Tuy nhiên, nhu cầu XRP có thực sự tăng hay không vẫn phụ thuộc vào cách Evernorth sử dụng nguồn vốn và việc các ứng dụng liên quan có bắt buộc dùng XRP thay vì những tài sản số khác hay không.
Đối với cổ đông, công ty cần chứng minh đồng thời hai yếu tố: quy mô nắm giữ XRP có thể tăng và hoạt động kho bạc có thể tạo ra doanh thu đủ lớn. Các thước đo hiệu quả của Evernorth trong thời gian tới sẽ không chỉ là giá XRP, mà còn gồm lượng XRP trên mỗi cổ phiếu và doanh thu từ việc chủ động quản lý tài sản.
Quan hệ với Ripple ảnh hưởng cách ghi nhận XRP
Một vấn đề riêng của Evernorth xuất phát từ mối quan hệ với Ripple. Sau khi hoàn tất sáp nhập, công ty cho biết lượng XRP nắm giữ sẽ tiếp tục được ghi nhận theo giá gốc trừ các khoản lỗ suy giảm giá trị lũy kế, thay vì áp dụng phương pháp kế toán giá trị hợp lý mà nhiều doanh nghiệp nắm giữ tài sản số có thể sử dụng.
Năm 2023, Hội đồng Chuẩn mực Kế toán Tài chính Mỹ (FASB) ban hành quy định mới yêu cầu các tài sản số đủ điều kiện được đo lường theo giá thị trường, với lãi và lỗ chưa thực hiện được phản ánh trực tiếp vào kết quả kinh doanh trong kỳ. Tuy nhiên, quy định này loại trừ một số tài sản số do doanh nghiệp báo cáo hoặc bên liên quan của doanh nghiệp đó tạo ra, phát hành.
Sau sáp nhập, Evernorth không còn là công ty con do Ripple sở hữu hoàn toàn hoặc thuộc phạm vi báo cáo hợp nhất của Ripple. Dù vậy, ban lãnh đạo Evernorth xác định hai công ty vẫn là các bên liên quan. Vì lý do đó, Evernorth cho rằng lượng XRP nắm giữ không thuộc phạm vi áp dụng phương pháp đo lường giá trị hợp lý mới và vẫn phải ghi nhận theo giá gốc trừ suy giảm giá trị.
Cách xử lý này có thể tạo ra sự lệch pha giữa kết quả tài chính và giá trị thị trường. Khi giá XRP giảm mạnh, công ty có thể phải ghi nhận khoản lỗ suy giảm và hạ giá trị ghi sổ của lượng nắm giữ. Nhưng nếu giá phục hồi sau đó, các khoản suy giảm đã ghi nhận thường không tự động được hoàn nhập khi phương pháp kế toán này vẫn được áp dụng, đồng thời cũng không tạo ra khoản lãi chưa thực hiện tương ứng.
Ví dụ, nếu một khoản nắm giữ XRP có giá vốn 100 triệu USD bị ghi giảm còn 70 triệu USD, báo cáo tài chính sẽ không tự động đưa giá trị khoản nắm giữ lên 150 triệu USD nếu giá XRP sau đó tăng lên mức tương ứng. Công ty cũng không ghi nhận khoản lãi chưa thực hiện 80 triệu USD chỉ từ mức tăng này. Vì vậy, giá trị thị trường của kho bạc Evernorth có thể cao hơn đáng kể giá trị tài sản được thể hiện trên báo cáo tài chính.
Hồ sơ ngày 9/10 cho thấy tác động tiềm ẩn
Hồ sơ sáp nhập đã cho thấy ảnh hưởng có thể phát sinh từ phương pháp kế toán này. Ban lãnh đạo Evernorth cho biết trong giai đoạn từ ngày 1/7 đến ngày 9/10, thời điểm hoàn tất sáp nhập, mức giá XRP thấp nhất có thể quan sát được do Coinbase ghi nhận là 0,99 USD. Dựa trên mức giá này, công ty có thể phải ghi nhận thêm 6,9 triệu USD lỗ suy giảm sau ngày 30/6, nhưng hồ sơ không xác nhận khoản tiền này cuối cùng đã được đưa vào báo cáo tài chính hay chưa.
Việc ghi nhận theo giá gốc trừ suy giảm giá trị không ngăn Evernorth hưởng lợi về mặt kinh tế khi XRP tăng giá. Công ty vẫn có thể hiện thực hóa lợi nhuận bằng cách bán tài sản, hoặc tạo doanh thu thông qua các chiến lược đầu tư. Tuy nhiên, so với các công ty kho bạc tài sản số được áp dụng kế toán giá trị hợp lý, lợi nhuận báo cáo và giá trị ghi sổ của Evernorth có thể khó so sánh trực tiếp hơn.
Khác biệt này cũng ảnh hưởng đến cách thị trường đánh giá mục tiêu “tăng lượng XRP trên mỗi cổ phiếu” của Evernorth. Số lượng XRP nắm giữ, giá thị trường của XRP, giá trị tài sản trên báo cáo tài chính và doanh thu đầu tư đã ghi nhận có thể vận động theo các hướng khác nhau trong cùng một giai đoạn. Nhà đầu tư sẽ cần tách riêng hiệu quả do hoạt động quản lý kho bạc tạo ra khỏi tác động của biến động giá XRP, thay vì chỉ dựa vào một chỉ tiêu lợi nhuận hoặc giá trị ghi sổ.
Báo cáo tài chính đầu tiên của Evernorth sau sáp nhập sẽ là phép thử đầu tiên đối với mô hình này. Báo cáo sẽ cho thấy hoạt động kho bạc đã tạo ra bao nhiêu doanh thu được ghi nhận và biến động giá XRP ảnh hưởng thế nào đến các khoản suy giảm tài sản. Trong khi đó, việc giá XRP phục hồi nhưng lãi chưa thực hiện không được đưa vào báo cáo vẫn là điểm cần theo dõi khi đánh giá khả năng mở rộng và kết quả tài chính của công ty.