Elon Musk cho rằng một số lợi ích viễn thông lâu năm tại Ấn Độ đang cản trở dịch vụ Internet vệ tinh Starlink của SpaceX gia nhập thị trường, đồng thời gọi hành động này là “tội ác đối với người dân Ấn Độ”. Starlink trước đó đã ký biên bản ghi nhớ hợp tác với Reliance Jio và Bharti Airtel, nhưng dịch vụ vẫn chưa được thương mại hóa. Cạnh tranh trên thị trường và quy trình phê duyệt của cơ quan quản lý đang là hai điểm được chú ý.
Jio và Airtel nắm hơn 80% thị phần
Thị trường viễn thông và dịch vụ Internet Ấn Độ hiện chủ yếu do Jio, thuộc tập đoàn của Mukesh Ambani, và Airtel, thuộc tập đoàn của Sunil Mittal, chi phối. Dữ liệu từ cơ quan quản lý viễn thông Ấn Độ cho thấy hai doanh nghiệp này cộng lại nắm hơn 80% thị phần. Jio là nhà mạng lớn nhất Ấn Độ và thu hút sự chú ý rộng rãi kể từ khi gia nhập thị trường khoảng một thập kỷ trước, nhờ cắt giảm mạnh giá dữ liệu di động tốc độ cao.
Trong bài đăng trên mạng xã hội X hôm thứ Tư, Musk nói Starlink đang bị “một số tập đoàn độc quyền” ngăn cản nhằm duy trì quyền kiểm soát mang tính độc quyền đối với người tiêu dùng Ấn Độ. Ông không nêu đích danh doanh nghiệp nào, nhưng cho rằng mọi người có thể đoán được đó là những công ty nào. Sau đó, Musk nói Starlink khi vào Ấn Độ sẽ cung cấp kết nối Internet tốc độ cao với mức giá phù hợp hơn cho những người hiện chưa đủ khả năng chi trả.
Ký thỏa thuận nhưng Starlink vẫn chưa cung cấp dịch vụ
Năm ngoái, SpaceX công bố thỏa thuận với Jio và Airtel, nhà mạng lớn thứ hai của Ấn Độ, để triển khai dịch vụ Internet Starlink tại nước này. Tuy nhiên, sau khi các thỏa thuận được ký, thông tin công khai về tiến độ vẫn hạn chế và Starlink chưa cung cấp dịch vụ thương mại tại Ấn Độ.
Jio cũng đang xây dựng kế hoạch riêng trong lĩnh vực liên lạc vệ tinh. Tháng 6 năm nay, Jio Platforms cho biết doanh nghiệp dự định triển khai dịch vụ liên lạc vệ tinh quỹ đạo thấp tại Ấn Độ. Akash Ambani, con trai của Mukesh Ambani và là chủ tịch Jio Platforms, khi đó nói với các cổ đông rằng công ty đang hợp tác với những nhà vận hành chòm vệ tinh lớn trên thế giới, đồng thời thuê dung lượng vệ tinh để đẩy nhanh việc đưa dịch vụ kết nối vệ tinh ra thị trường.
Điều này đồng nghĩa Starlink không chỉ phải hoàn tất thủ tục cấp phép và kiểm tra an ninh khi gia nhập Ấn Độ, mà còn có thể cạnh tranh với các tập đoàn viễn thông nội địa lớn trong mảng liên lạc vệ tinh. Với SpaceX, Jio và Airtel vừa là đối tác tiềm năng, vừa là những doanh nghiệp có lượng người dùng lớn và năng lực hạ tầng đáng kể.
SpaceX cho biết đã triển khai khoảng 11.000 vệ tinh
Lauren Dreyer, phó chủ tịch phụ trách hoạt động Starlink của SpaceX, hôm thứ Tư cho biết tại một hội nghị di động ở Ấn Độ rằng Starlink hiện có khoảng 11.000 vệ tinh đang hoạt động trên quỹ đạo, cung cấp dịch vụ cho người dùng tại hơn 170 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Dreyer cho biết Starlink đang hợp tác với các chính phủ và doanh nghiệp tư nhân để sử dụng mạng lưới vệ tinh cung cấp Internet cho những khu vực xa xôi, qua đó thu hẹp khoảng cách số. Bà cũng nói công ty đã xúc tiến công việc liên quan tại Ấn Độ trong nhiều năm và nhắc đến các biên bản ghi nhớ đã ký với Airtel và Reliance Jio.
Giá trị của Internet vệ tinh không chỉ nằm ở khả năng thay thế băng rộng tại các thành phố, mà còn ở việc cung cấp kết nối cho vùng sâu, khu vực ngoài khơi và những nơi mạng mặt đất chưa phủ sóng đầy đủ. Ấn Độ có lượng người dùng Internet rất lớn, nhưng độ phủ và chất lượng dịch vụ vẫn khác nhau giữa các khu vực. Vì vậy, tiến độ thương mại hóa Starlink sẽ ảnh hưởng đến kế hoạch mở rộng người dùng và phân bổ vốn của doanh nghiệp tại thị trường này.
Cơ quan quản lý vẫn xem xét an toàn thiết bị đầu cuối
Bên cạnh cạnh tranh thị trường, Starlink còn phải trải qua quá trình kiểm tra an ninh tại Ấn Độ. Trước đó, cơ quan quản lý nước này đã tạm dừng một số bước phê duyệt do lo ngại thiết bị đầu cuối Starlink có thể được sử dụng khi dịch vụ chưa hoàn tất toàn bộ thủ tục cấp phép. SpaceX phủ nhận những quan ngại liên quan đến an ninh.
Chính phủ Ấn Độ hiện chưa công bố ngày chính thức Starlink bắt đầu cung cấp dịch vụ. Musk quy nguyên nhân trì hoãn cho các lợi ích viễn thông hiện hữu, nhưng thông tin công khai chưa đủ để xác định việc phê duyệt chậm lại chủ yếu do cạnh tranh thương mại, yêu cầu quản lý hay các yếu tố khác. Phản hồi của Jio, Airtel và Reliance Industries trước các cáo buộc này cũng sẽ là yếu tố được theo dõi khi đánh giá tiến độ của những thỏa thuận hợp tác đã ký.