Sau đợt tăng lãi suất gần đây của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), áp lực lên các doanh nghiệp nhỏ tại Mỹ tiếp tục gia tăng. Các công ty thanh toán và fintech cho biết chi phí vốn cao hơn không chỉ ảnh hưởng đến những doanh nghiệp phải vay để duy trì hoạt động hằng ngày, mà còn có thể khiến họ trì hoãn mua thiết bị, nâng cấp công nghệ và mở rộng kinh doanh. Nếu Fed tiếp tục tăng lãi suất trong năm 2026, tác động có thể lan rộng hơn tới hàng tồn kho, chuỗi cung ứng và việc làm.
Santhosh Srinivasan, Phó chủ tịch phụ trách kho bạc tại Mỹ của Nium, cho rằng đây không phải vấn đề ngắn hạn. Các doanh nghiệp nhỏ có thể phải chịu chi phí cao hơn trong một thời gian dài, và thời gian kéo dài càng lâu thì sức ép lên hoạt động kinh doanh càng lớn.
Doanh nghiệp nhỏ đã chịu nhiều tầng chi phí
Ben Johnson, Giám đốc vận hành của Kapitus, cho biết các doanh nghiệp nhỏ đã chịu tác động từ lạm phát cao, căng thẳng thương mại với Canada, đà tăng việc làm chậm lại và giá dầu khí tăng do cuộc chiến tại Iran trước khi lãi suất đi lên. Đợt tăng lãi suất mới nhất, cùng kỳ vọng thị trường về một lần tăng nữa trước cuối năm 2026, sẽ tiếp tục đẩy chi phí vay lên cao trong bối cảnh doanh nghiệp đã phải đối mặt với giá cả tăng và bất ổn chuỗi cung ứng suốt nhiều năm.
Xét riêng về quy mô từng lần điều chỉnh, đợt tăng lãi suất hiện tại có thể gây ảnh hưởng trực tiếp đến doanh nghiệp nhỏ ít hơn so với cú sốc từ chi phí nhiên liệu và thuế quan. Tuy nhiên, Johnson nói rằng nếu lãi suất tiếp tục tăng trong năm 2027, sức ép lên hoạt động của nhóm doanh nghiệp này sẽ trở nên rõ rệt hơn.
Dữ liệu của Ủy ban Kinh tế chung Quốc hội Mỹ cho thấy các doanh nghiệp có dưới 10 nhân viên đã cắt giảm 292.000 việc làm trong năm 2025, với mức giảm khoảng 4,5 lần so với năm 2020. Đến tháng 4/2026, nhóm doanh nghiệp này đã ghi nhận tháng thứ 13 liên tiếp giảm số việc làm. Trong cùng giai đoạn, doanh thu của các doanh nghiệp xây dựng có dưới 10 nhân viên giảm 10%, còn doanh thu của các doanh nghiệp giải trí và lưu trú cùng quy mô giảm 15,2%.
Vốn hàng tồn kho và kế hoạch mở rộng chịu sức ép
Những doanh nghiệp vay tiền để chi trả chi phí vận hành thường xuyên là nhóm nhạy cảm nhất với biến động lãi suất. Johnson cho biết các nhà sản xuất, nhà bán buôn và nhà bán lẻ thường sử dụng các sản phẩm như bao thanh toán để mua hàng tồn kho và nguyên vật liệu. Nông dân cần vay trước mùa bán hàng để mua hạt giống, phân bón và thiết bị, trong khi các nhà thầu có thể phải vay trước để khởi động dự án, thuê nhân công và mua vật liệu. Khi lãi suất tăng, chi phí vốn của tất cả các nhóm này đều tăng theo.
Những doanh nghiệp dự định mua thiết bị, bất động sản hoặc thâu tóm đối thủ cũng có thể phải xem xét lại tiến độ dự án. Srinivasan cho biết khi chi phí vốn tăng, doanh nghiệp cần ưu tiên giữ tiền mặt để duy trì thanh khoản cho chuỗi cung ứng. Nguồn tiền từng dành cho đầu tư công nghệ vì vậy có thể bị trì hoãn hoặc chuyển sang mục đích khác.
Johnson gọi tác động này là “chi phí cơ hội”. Doanh nghiệp không hoàn toàn mất khả năng đầu tư, nhưng khi nhu cầu thị trường chưa chắc chắn, họ khó chấp nhận hơn chi phí vốn bị giữ lại và chi phí khởi động một dự án. Với các công ty fintech thanh toán, nhu cầu vay vốn của thương nhân vẫn có thể tồn tại, song cả người vay và nền tảng cho vay đều phải đối mặt với giá vốn cao hơn.
Nium thử nghiệm tài trợ tức thời bằng stablecoin
Nium đang cung cấp giải pháp tài trợ “đúng thời điểm” dựa trên stablecoin, liên kết việc bố trí vốn với nhu cầu hàng tồn kho theo thời gian thực và thanh toán cho nhà cung cấp khi hàng hóa thực sự cần được bổ sung. Mô hình này nhằm giảm các chi phí phát sinh do phải nắm giữ hàng tồn kho và do sự chậm trễ trong chuỗi cung ứng.
Srinivasan cho biết Nium không có ý định cung cấp vốn ngay lập tức cho toàn bộ nhu cầu. Công ty dự kiến trước hết dùng tiền pháp định để đáp ứng khoảng 50%, sau đó theo dõi và sắp xếp nguồn vốn tùy theo các kênh tài chính của từng khách hàng, qua đó gắn khoản tài trợ sát hơn với nhu cầu hàng tồn kho thực tế.
Johnson khuyến nghị các doanh nghiệp nhỏ theo dõi chặt chẽ biên lợi nhuận và không vội khởi động dự án mới trước khi xác định nhu cầu thị trường đủ để bù đắp thời gian và vốn bỏ ra. Doanh nghiệp cũng cần hiểu rõ khả năng chi trả của người tiêu dùng, bởi chi tiêu hộ gia đình đang chịu sức ép trong môi trường lạm phát. Một số doanh nghiệp có thể phải điều chỉnh danh mục sản phẩm, đưa ra lựa chọn có giá thấp hơn hoặc giá trị rõ ràng hơn, đồng thời chuẩn bị trước các kênh tài trợ để ứng phó với khả năng nhu cầu giảm hoặc tận dụng những cơ hội kinh doanh có mức độ chắc chắn cao hơn.
Block và PayPal cũng chịu chi phí vốn cao hơn
Nium và Kapitus không phải những công ty thanh toán duy nhất cung cấp dịch vụ tài trợ cho doanh nghiệp nhỏ. PayPal, Block và American Express cũng hoạt động trong thị trường này, đồng thời gần đây đầu tư vào trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ các dịch vụ dành cho doanh nghiệp nhỏ. Tuy nhiên, những dự án AI này không được triển khai như biện pháp ứng phó trực tiếp với thuế quan hay lãi suất tăng.
Trong tháng này, American Express công bố một số sản phẩm ngân hàng thương mại. Là một bên cho vay lớn trong phân khúc doanh nghiệp nhỏ, công ty này thường cho biết họ không xây dựng chiến lược cho doanh nghiệp nhỏ dựa quá nhiều vào những biến động kinh tế ngắn hạn.
Eric Grover, người đứng đầu Intrepid Ventures, nhận định nhu cầu tín dụng thương mại trong ngắn hạn nói chung có thể giảm khi chi phí vay tăng. Nếu hoạt động kinh doanh của thương nhân suy yếu và các khoản vay ngân hàng truyền thống trở nên đắt đỏ hơn, một phần nhu cầu có thể chuyển sang Block và PayPal. Những nền tảng này có khả năng quan sát trực tiếp hơn hoạt động hằng ngày của thương nhân và thu hồi tiền từ các giao dịch thẻ.
Tuy vậy, Grover cũng lưu ý rằng trong môi trường lãi suất cao, chi phí vốn của chính Block và PayPal sẽ đồng thời tăng lên. Vì vậy, dư địa để các nền tảng này mở rộng hoạt động tài trợ vẫn bị giới hạn.