Dự trữ diesel toàn cầu giảm thấp kỷ lục, đẩy chi phí lên cao
Theo dữ liệu từ Platts thuộc S&P Global và CERA, đến ngày 21/8, dự trữ dầu diesel toàn cầu chỉ còn 542 triệu thùng, giảm 28,5 triệu thùng so với cùng kỳ năm ngoái, cho thấy nguồn cung đang rất hạn chế. Nga và Trung Đông, chiếm khoảng một nửa nguồn cung diesel toàn cầu, đang gặp khó khăn do lệnh trừng phạt, các cuộc tấn công bằng drone và gián đoạn vận chuyển qua eo biển Hormuz. Tại Mỹ, công suất nhà máy lọc dầu đã đạt kỷ lục 98%, trong khi giá chênh lệch diesel nhẹ, ít lưu huỳnh tại khu vực Vịnh Mexico ngày 1/9 đã vọt lên mức cao nhất lịch sử 98,15 USD/thùng. Dự trữ các sản phẩm lọc dầu tại Mỹ ở mức thấp hơn trung bình 5 năm, trùng với thời điểm mùa thu hoạch và nhu cầu sưởi ấm tăng cao cùng mùa bảo dưỡng nhà máy tới gần. Diesel là nguồn năng lượng thiết yếu trong vận tải, nông nghiệp và logistics, vì vậy thiếu hụt trực tiếp làm tăng chi phí vận hành và sản xuất.
Chuyên gia Mỹ cảnh báo áp lực lạm phát gia tăng từ lĩnh vực dịch vụ
Diane Swonk – kinh tế trưởng KPMG Mỹ, dựa trên phân tích chỉ số giá sản xuất và dịch vụ ISM gần đây cùng báo cáo "Sách nâu" của Fed, nhận định áp lực lạm phát trong chuỗi cung ứng không những không giảm mà còn có xu hướng tăng. Giá sản xuất tăng chủ yếu do thuế quan và chi phí nhập khẩu, trong khi giá dịch vụ tăng nhanh do thiếu hụt lao động và tăng lương lan tỏa chi phí. Chi phí vận chuyển và logistics tăng cao đang làm lan rộng đà tăng giá từ hàng hóa sang dịch vụ, gây hiệu ứng chồng chất của lạm phát.
Swonk nhấn mạnh các cuộc họp kín của Ủy ban thị trường mở liên bang (FOMC) đang chuyển từ câu hỏi liệu có nên tăng lãi suất hay không sang việc cần thắt chặt bao nhiêu để kiểm soát lạm phát đã "bám rễ sâu". Báo cáo Fed còn cho thấy phân hóa chi tiêu theo dạng chữ K khi nhóm người nhạy cảm về giá giảm tiêu dùng, nhưng nhóm có thu nhập cao vẫn tăng mạnh, giữ vững tổng cầu. Nếu không có can thiệp chính sách, lạm phát khó giảm tự nhiên. Về thị trường lao động, dữ liệu theo dõi tiền lương của Fed Atlanta cho thấy người chuyển việc nhận lương cao hơn, dù báo cáo ADP tháng 8 ghi nhận mức tăng lương việc làm mới chậm lại. Dự báo chi phí phúc lợi tăng trong năm sau có thể đẩy lạm phát tiếp tục lan rộng trong dịch vụ.
Áp lực thị trường từ nguồn cung và chính sách tiền tệ
Mặc dù căng thẳng nguồn cung diesel có phần do yếu tố tạm thời như xung đột Nga – Ukraine và gián đoạn vận chuyển ở Hormuz, nhưng nếu duy trì sẽ khiến chi phí vận tải tăng cao làm lạm phát thêm trầm trọng. Câu chuyện các nhà kinh tế lo ngại về lạm phát ngày càng ăn sâu được phản ánh qua các cuộc họp kín của Fed, cho thấy khả năng chu kỳ tăng lãi suất sẽ kéo dài và mạnh mẽ hơn. Thị trường giờ đây đang định giá khả năng lãi suất duy trì cao trong thời gian dài, điều này tạo sức ép ngay lên chứng khoán và các tài sản không sinh lời như vàng.
Đáng chú ý, vàng vẫn giữ vai trò trú ẩn dài hạn và phòng ngừa rủi ro lạm phát cũng như mất giá tiền tệ, mặc dù ngắn hạn giá vàng thường nhạy cảm với lãi suất. Các dữ liệu CPI tháng 9 của Mỹ và cuộc họp chính sách ngày 15-16/9 của Fed sẽ là những mốc quan trọng để thị trường đánh giá xu hướng lạm phát và hướng đi của chính sách tiền tệ, khi đó sự biến động trên thị trường tài sản có thể xuất hiện những bước ngoặt mới.