Giá vàng giảm 8,9% trong tuần trước, xuống khoảng 3.538 USD/ounce, trở lại mức ghi nhận từ tháng 9/2025. So với kỷ lục trên 5.600 USD/ounce hồi tháng 1 năm nay, giá hiện thấp hơn hơn một phần ba. Nhà kinh tế Peter Schiff, người lâu nay lạc quan về vàng, cho rằng diễn biến này có nét tương đồng với giai đoạn quanh khủng hoảng tài chính năm 2008: vàng giảm trước khi thị trường cổ phiếu lao dốc, rồi chạm đáy và phục hồi mạnh sau khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) hạ lãi suất sâu và mua tài sản. Tuy nhiên, thị trường hiện vẫn cân nhắc khả năng Fed tăng lãi suất trở lại vào ngày 9/12, khiến thời điểm chuyển hướng chính sách trở thành biến số quan trọng đối với triển vọng giá vàng.
Schiff so sánh diễn biến vàng hiện nay với năm 2008
Trong podcast hằng tuần, Schiff nhắc lại rằng vàng đạt đỉnh vào đầu năm 2008 rồi giảm trong nhiều tháng. Khi thị trường cổ phiếu sụp đổ vào mùa thu năm đó, giá vàng còn giảm mạnh hơn trong một thời gian. Theo ông, vàng chạm đáy vào cuối năm 2008, trong khi chỉ số S&P 500 tiếp tục đi xuống đến tháng 3/2009.
Sau đó, giá vàng tăng từ khoảng 681 USD/ounce lên khoảng 1.921 USD/ounce vào tháng 9/2011, tương đương mức tăng khoảng 183%. Đà tăng diễn ra sau khi Fed đưa lãi suất xuống gần 0% và bơm tiền vào thị trường thông qua các đợt mua tài sản. Schiff cho rằng một đợt giảm mạnh trong ngắn hạn chưa nhất thiết đồng nghĩa xu hướng dài hạn của vàng đã đảo chiều. Dù vậy, nhịp phục hồi năm đó gắn với bối cảnh chính sách tiền tệ cụ thể, không phải bảo đảm cho diễn biến hiện tại.
Áp lực ký quỹ có thể khuếch đại lực bán
Schiff cho rằng một phần áp lực bán gần đây đến từ các vị thế buộc phải đóng. Khi nhà giao dịch vay tiền để đặt cược vào hợp đồng tương lai vàng, giá giảm có thể dẫn đến yêu cầu bổ sung ký quỹ. Họ khi đó có thể phải nộp thêm tiền mặt hoặc bán vị thế, tạo thêm sức ép lên thị trường.
Ông cũng nhận định các bên mua lớn, trong đó có ngân hàng trung ương, đang chờ đợt bán tháo lắng xuống. Với thị trường kim loại quý vật chất, Schiff cho biết các nhà bán lẻ trực tuyến hiện chào bán tiền xu bạc cao hơn giá giao ngay từ 10 đến 15 USD. Không có thông tin chi tiết về loại tiền xu hay phạm vi báo giá, vì vậy mức chênh lệch này không thể được xem là thước đo trực tiếp cho cung cầu toàn thị trường bạc.
Schiff điều hành nhà bán lẻ kim loại quý SchiffGold. Trong cùng podcast, ông cũng đề cập cách các nhà giao dịch vàng và bạc nhìn nhận khủng hoảng: họ có thể nhận thấy khủng hoảng sắp xảy ra nhưng đánh giá sai kết quả cuối cùng đối với thị trường. Đây là nhận định của Schiff về thị trường và chính sách; còn diễn biến giá hiện tại vẫn chịu sức ép từ kỳ vọng lãi suất tăng.
Kỳ vọng chính sách Fed chi phối thời điểm phục hồi
Schiff kỳ vọng Fed sẽ ngừng tăng lãi suất và chuyển sang nới lỏng, qua đó tạo động lực cho một đợt tăng mới của vàng. Trước đó, ông cũng cảnh báo chính sách thắt chặt kéo dài có thể gây sức ép lên thị trường cổ phiếu và trái phiếu. So với năm 2008, yếu tố trước mắt hiện nay là mức độ thị trường đặt cược vào khả năng Fed tăng lãi suất ngày 9/12, cũng như thời điểm lộ trình lãi suất thay đổi.
Với nhà đầu tư nắm giữ vàng miếng, quỹ vàng hoặc cổ phiếu khai thác vàng, mức giảm từ đỉnh trong năm đã thể hiện rõ qua giá trị danh mục. Những người giao dịch hợp đồng tương lai bằng đòn bẩy còn đối mặt với nguy cơ bị yêu cầu bổ sung ký quỹ, buộc phải bán trong lúc giá đi xuống. So sánh lịch sử của Schiff đưa ra một cách lý giải cho nhịp điều chỉnh, nhưng khả năng vàng phục hồi như sau năm 2008 vẫn phụ thuộc vào thay đổi chính sách tiếp theo và việc áp lực bán có dịu đi hay không.