Berkshire Hathaway đồng ý đầu tư thêm 330 triệu USD vào tập đoàn công nghệ Italy Bending Spoons. Cộng với khoản 600 triệu USD rót vào thời điểm công ty niêm yết hồi tháng 7, tổng vốn đầu tư của Berkshire vào Bending Spoons đạt gần 1 tỷ USD, tương đương khoảng 4% cổ phần. Giao dịch thu hút sự chú ý không chỉ vì quy mô mà còn đặt ra câu hỏi về hướng đầu tư công nghệ của Berkshire sau khi Warren Buffett rời vị trí lãnh đạo.
Bending Spoons cho biết hôm thứ Tư rằng Berkshire sẽ mua 10 triệu cổ phiếu với giá 33 USD/cổ phiếu, thấp hơn khoảng 13% so với giá đóng cửa 38 USD phiên trước khi thông tin được công bố. Cổ phiếu Bending Spoons tăng gần 50% trong hai phiên sau thông báo. Dù giảm vào thứ Sáu, giá đóng cửa trong tuần vẫn cao hơn hơn 20% so với mức mở cửa hôm thứ Hai. Diễn biến này được thị trường gọi là “hiệu ứng Buffett”, khi khoản đầu tư của Buffett và Berkshire thu hút thêm sự quan tâm của nhà đầu tư.
Luca Ferrari, CEO kiêm đồng sáng lập Bending Spoons, nói trong thông báo rằng Berkshire là một trong những nhà phân bổ vốn được kính trọng nhất thế giới và là hình mẫu mà công ty đã học hỏi trong thời gian dài. Berkshire chưa cho biết Buffett có tham gia quyết định đầu tư hay không.
Mô hình mua lại và tái cấu trúc của Bending Spoons
Bending Spoons mua lại các doanh nghiệp kỹ thuật số, sau đó điều chỉnh tổ chức, công nghệ, sản phẩm và tiếp thị nhằm cải thiện khả năng sinh lời. Công ty dùng dòng tiền tạo ra để tiếp tục thâu tóm. Chiến lược này đã được triển khai hơn một thập kỷ; các thương vụ của công ty bao gồm AOL, Evernote, Vimeo, Eventbrite và WeTransfer. Bending Spoons cho biết chưa từng bán một doanh nghiệp có quy mô đáng kể.
Sau khi hoàn tất mua lại, công ty thường tiến hành thay đổi sâu rộng: tái cơ cấu đội ngũ, nâng cấp kiến trúc công nghệ, thiết kế lại giao diện, đẩy nhanh phát triển sản phẩm và cải thiện tiếp thị cũng như cách tạo doanh thu. Trí tuệ nhân tạo cũng thường được đưa vào quá trình cải tổ.
Ferrari từng dùng Evernote để minh họa cách làm này. Khi Bending Spoons mua Evernote vào đầu năm 2023, doanh nghiệp có khoảng 350 nhân viên. Sau 12-18 tháng, con số giảm còn khoảng 60 và hiện khoảng 20 người vận hành công ty. Ferrari cũng cho biết Evernote ra mắt bản cập nhật sản phẩm vào mùa xuân năm nay, có thể là đợt nâng cấp lớn nhất trong gần một thập kỷ.
Khoản đầu tư công nghệ khác thường của Berkshire
Bending Spoons là một tập đoàn công nghệ, trong khi Berkshire lâu nay hiếm khi đầu tư quy mô lớn vào lĩnh vực này. Apple và Alphabet là những ngoại lệ đáng chú ý. Buffett thường ưu tiên doanh nghiệp dễ hiểu, có thể mua ở mức giá hợp lý và có “biên an toàn”. Các công ty công nghệ có định giá cao, triển vọng lợi nhuận khó dự báo hoặc sản phẩm, dịch vụ phức tạp thường không hoàn toàn phù hợp với cách tiếp cận đó.
Xét theo lợi nhuận, đây cũng không phải thương vụ giá rẻ điển hình. Bending Spoons ghi nhận lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu 0,32 USD trong năm ngoái, trong khi mức giá Berkshire mua vào cao hơn con số này hơn 100 lần. Dù vậy, công ty vẫn tăng trưởng nhanh: doanh thu quý II tăng 126% so với cùng kỳ, lên 704 triệu USD; lợi nhuận hoạt động điều chỉnh tăng 150%, đạt 381 triệu USD.
Hai bên cũng có cách quản lý doanh nghiệp sau mua lại khác nhau. Berkshire thường để các công ty được mua duy trì quyền tự chủ đáng kể, với nhà sáng lập hoặc ban điều hành tiếp tục lãnh đạo. Ngược lại, việc cải tổ hoạt động của doanh nghiệp sau thâu tóm là trọng tâm trong chiến lược của Bending Spoons.
Điểm chung: nắm giữ doanh nghiệp dài hạn
Khác biệt về vận hành, Berkshire và Bending Spoons đều có xu hướng sở hữu doanh nghiệp lâu dài thay vì mua rồi nhanh chóng bán lại. Berkshire nắm giữ các đơn vị tương đối độc lập như GEICO, Duracell, Fruit of the Loom, Pilot Travel Centers và đường sắt BNSF, đồng thời cung cấp một nền tảng sở hữu ổn định cho các công ty đã mua lại.
Bending Spoons cũng tự định vị là “chủ sở hữu lâu dài” và muốn học hỏi cách Berkshire dùng dòng tiền từ các công ty con để tiếp tục mua doanh nghiệp mới. Ferrari nói công ty không tập trung mọi quyết định ở trụ sở chính, bởi quản lý quá tập trung có thể làm giảm cảm giác làm chủ của nhân viên. Ông cũng nhắc đến sự ham học hỏi ở nhiều lĩnh vực, điểm có nét tương đồng với quan điểm học tập liên tục mà Buffett và cố Phó chủ tịch Berkshire Charlie Munger thường nhấn mạnh.
So với quy mô Berkshire, khoản đầu tư chưa đến 1 tỷ USD này không lớn. Tính đến cuối tháng 6, Berkshire có giá trị vốn hóa khoảng 1.100 tỷ USD và lượng tiền mặt khoảng 365 tỷ USD; khoản nắm giữ cổ phiếu lớn nhất của tập đoàn trị giá khoảng 66 tỷ USD. Vì vậy, ý nghĩa đáng chú ý hơn của thương vụ có thể nằm ở tín hiệu về phạm vi đầu tư của Berkshire trong tương lai, thay vì số tiền bỏ ra.
Ai đứng sau quyết định đầu tư?
Buffett đã rời cương vị CEO và chủ tịch Berkshire vào đầu năm nay. Khoản đầu tư mới có thể phản ánh sự thay đổi trong phong cách đầu tư của tập đoàn, nhưng Berkshire chưa công bố ai là người chủ trì giao dịch. Ted Weschler, một trong các nhà quản lý đầu tư hiện tại, có thể đã tham gia; tân CEO Greg Abel cũng có thể là một trong những người ra quyết định. Mùa hè năm nay, Abel đã tăng thêm khoảng 10 tỷ USD khoản đầu tư vào Alphabet thông qua một giao dịch tư nhân sau khi trao đổi với Buffett.
Hiện chưa rõ Buffett có tham gia thương vụ Bending Spoons hay không, cũng chưa thể xác định đây có phải dấu hiệu Berkshire sẽ tăng đầu tư có hệ thống vào các tập đoàn công nghệ. Các điều khoản được công bố là Berkshire mua 10 triệu cổ phiếu với giá 33 USD/cổ phiếu, trong khi thị giá trước thông báo là 38 USD. Nhà đầu tư sẽ theo dõi cách khoản đầu tư này ảnh hưởng đến định giá của hai bên và chiến lược mua lại của Bending Spoons.