Cardano Foundation ngày 7/10 thông báo tiêu chuẩn token gốc CIP-0113 đã được triển khai trên mainnet Cardano. Tiêu chuẩn này cho phép bên phát hành thiết lập quy tắc trên blockchain để đóng băng số dư, thu hồi tài sản và hạn chế các địa chỉ cụ thể nhận token, chủ yếu nhằm phục vụ stablecoin, quỹ token hóa và những tài sản chịu quản lý.
Thay đổi này đưa một số cơ chế kiểm soát vốn thường có trong sản phẩm tài chính truyền thống vào trong tiêu chuẩn token. Với người nắm giữ các token Cardano áp dụng CIP-0113, khả năng chuyển, nhận hoặc bị thu hồi tài sản sẽ phụ thuộc vào các quy tắc do bên phát hành thiết lập trước cũng như cách các quy tắc đó được thực thi. Tuy nhiên, CIP-0113 chỉ áp dụng cho những token được phát hành theo tiêu chuẩn này, không đồng nghĩa bên phát hành có thể đóng băng ADA.
CIP-0113 bổ sung cơ chế đóng băng và giới hạn chuyển token
CIP-0113 là một đề xuất cải tiến Cardano, xây dựng tiêu chuẩn token gốc tích hợp các mô-đun kiểm soát. Bên phát hành áp dụng tiêu chuẩn có thể đóng băng token trong tài khoản, thu hồi tài sản, hạn chế địa chỉ nhận token, đồng thời thực hiện các bước kiểm tra KYC, chống rửa tiền (AML) và sàng lọc lệnh trừng phạt trong quá trình phát hành, đốt và chuyển token.
Tiêu chuẩn này cũng hỗ trợ thiết lập giới hạn chuyển nhượng. Chẳng hạn, bên phát hành có thể quy định một loại token chỉ được lưu chuyển giữa các địa chỉ đáp ứng điều kiện nhất định, hoặc chặn một địa chỉ tiếp tục nhận tài sản khi có yêu cầu pháp lý hay yêu cầu liên quan đến các địa chỉ bị trừng phạt. Với các đơn vị phát hành stablecoin, cơ chế đóng băng và thu hồi tích hợp trên blockchain có thể được sử dụng khi xuất hiện lệnh pháp lý hoặc khi cần hạn chế một địa chỉ thuộc diện bị trừng phạt.
Các cơ chế kiểm soát này không được vận hành thông qua hệ thống tài khoản tập trung của một nền tảng, mà được sổ cái Cardano kiểm tra trong quá trình xử lý giao dịch. CIP-0113 sử dụng mô hình đầu ra giao dịch chưa chi tiêu mở rộng của Cardano (eUTXO), bao phủ các hoạt động phát hành, đốt và chuyển token, đồng thời không yêu cầu mạng lưới nâng cấp bằng hard fork. Một trong các mục tiêu thiết kế là duy trì chi phí thực thi ở mức có thể dự đoán.
Thiết kế mô-đun cho phép tùy chỉnh quy tắc
CIP-0113 được xây dựng theo cấu trúc mô-đun. Bên phát hành có thể tích hợp các tiêu chuẩn con dạng có thể cắm, tạo mô-đun riêng hoặc điều chỉnh những mô-đun hiện có. Nhờ đó, stablecoin, quỹ token hóa và các sản phẩm chịu quản lý khác có thể áp dụng điều kiện hạn chế phù hợp với nghĩa vụ pháp lý của từng sản phẩm.
Tuy nhiên, sự linh hoạt này cũng khiến người dùng cần phân biệt giữa token cụ thể và mạng lưới nền tảng. Việc CIP-0113 được triển khai không trao cho mạng Cardano quyền đóng băng mọi tài sản. Quyền kiểm soát thực tế phụ thuộc vào việc bên phát hành có sử dụng tiêu chuẩn hay không và đã thiết lập những quy tắc nào cho token đó. ADA không thuộc nhóm token có thể bị bên phát hành áp dụng CIP-0113 để đóng băng.
Công việc phát triển liên quan đến cộng đồng đã bắt đầu từ năm 2023. Đề xuất này được đưa vào kho CIP ngày 29/9/2026 và được công bố chính thức cùng thông báo triển khai mainnet ngày 7/10. Trọng tâm của lần triển khai không phải thay đổi đặc tính cơ bản của ADA, mà là cung cấp cho các tổ chức muốn phát hành tài sản on-chain tuân thủ quy định một bộ công cụ được chuẩn hóa.
ADA giảm cùng xu hướng yếu của thị trường
Thời điểm CIP-0113 được triển khai, giá ADA không tăng theo thông tin về tiêu chuẩn mới. Dữ liệu thị trường cho thấy ADA giảm 8,71%, xuống 0,25397 USD. Thị trường tiền mã hóa nói chung cũng suy yếu trong cùng giai đoạn, vì vậy không thể quy toàn bộ biến động giá này cho riêng CIP-0113.
Với các bên tham gia thị trường, câu hỏi trực tiếp hơn là các token áp dụng tiêu chuẩn này trong tương lai sẽ công bố ra sao về quyền đóng băng, thu hồi và hạn chế chuyển nhượng; bên phát hành có thể kích hoạt các chức năng đó trong điều kiện nào; và người dùng có được thông báo kịp thời về những thao tác liên quan hay không. CIP-0113 đã cung cấp khung thực thi trên blockchain, nhưng phạm vi quyền hạn vẫn do quy tắc phát hành của từng token và cơ chế do bên phát hành sắp xếp quyết định.