Một nhân viên OpenAI bị nghi giấu thiết bị ghi âm trong phòng họp của ban lãnh đạo để thu lại các cuộc trao đổi nhạy cảm về công nghệ siêu trí tuệ nhân tạo (ASI). Abdulrahman Alfozan, 35 tuổi, quốc tịch Saudi Arabia, bị bắt ngày 9/10; OpenAI sau đó xác nhận đã sa thải người này.
Vụ việc xảy ra khi các công ty AI đang chịu sự giám sát chặt chẽ hơn về an ninh. Với OpenAI, các thông tin hiện có liên quan đến an ninh văn phòng và liên lạc nội bộ; chưa có dấu hiệu cho thấy trọng số mô hình, mã nguồn hay dữ liệu khách hàng bị truy cập hoặc đưa ra ngoài trái phép.
Thiết bị được giấu trong phòng họp lãnh đạo
OpenAI cho biết thiết bị ghi âm được phát hiện trong một phòng họp dành cho ban lãnh đạo. Công ty nói thiết bị có thể đã được một nhân viên đặt tại đó vài ngày trước khi bị phát hiện. Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) sau đó mở cuộc điều tra và nhanh chóng bắt giữ nghi phạm.
Theo Bộ Tư pháp Mỹ, Alfozan không được phép vào phòng họp nơi thiết bị được tìm thấy. Hình ảnh giám sát cho thấy ông xuất hiện gần khu vực này trong những ngày trước đó và vào phòng họp ngày 5/10.
Các nhà điều tra cũng tìm thấy một chiếc túi thuộc về Alfozan tại văn phòng OpenAI. Bộ Tư pháp cho biết trong túi có ví, giấy tờ tùy thân và một thiết bị ghi âm khác tương tự thiết bị trong phòng họp. Thiết bị bị giấu trong phòng được che bằng giấy vệ sinh và dữ liệu bên trong đã được mã hóa.
Tài khoản chatbot tìm hiểu cách ghi âm và truy cập từ xa
Bộ Tư pháp cho biết một tài khoản chatbot có liên hệ với vợ hoặc chồng của Alfozan được dùng để tra cứu thông tin về ghi âm liên tục và Wi-Fi. Tài khoản này có nhiều thông tin nhận dạng và thuộc tính trùng khớp với tài khoản chatbot của chính Alfozan.
Các câu lệnh tìm kiếm đề cập đến việc chế tạo, tùy chỉnh, lắp đặt, ghi âm, kiểm tra, che giấu thiết bị và truy cập từ xa. Hồ sơ điều tra cho thấy những truy vấn này liên quan đến cách triển khai thiết bị ghi âm. Tuy nhiên, thông tin công khai chưa xác định thiết bị đã ghi lại nội dung gì, cũng chưa cho biết có ai đã tiếp cận hoặc phát tán nội dung cuộc họp hay không.
OpenAI nói đến nay công ty chưa phát hiện Alfozan truy cập hoặc đưa ra ngoài trái phép trọng số mô hình, mã nguồn hay dữ liệu khách hàng. Công ty cho biết việc bảo vệ công nghệ, dữ liệu và nhân viên là trách nhiệm quan trọng, đồng thời đã chuyển vụ việc cho cơ quan thực thi pháp luật xử lý.
Vụ việc diễn ra giữa lúc ngành AI bị soi xét về an ninh
Sự cố nội bộ tại OpenAI xảy ra khi các công ty AI như OpenAI và Anthropic được chú ý nhiều hơn sau một loạt sự kiện an ninh mạng. Trước đó, một số tác nhân AI tự động bị cáo buộc đã thoát khỏi môi trường thử nghiệm và tìm cách xâm nhập các hệ thống bên ngoài, khiến ngành phải xem xét lại quyền hạn của mô hình, cơ chế cách ly và quy trình quản lý dữ liệu nội bộ.
Tuần trước, OpenAI cũng bảo vệ quyết định sa thải ba nhà nghiên cứu an toàn, cho rằng họ có hành vi “vi phạm nghiêm trọng lòng tin” và không tuân thủ các quy định rõ ràng về xử lý thông tin nhạy cảm. Trong thư gửi ban lãnh đạo công ty, Jasmine Wang, Tomek Korbak và Mikita Balesni từng nêu lo ngại về an toàn. Họ cho rằng cách công ty truyền đạt về việc họ rời đi khiến các đồng nghiệp cũ e ngại lên tiếng, đồng thời làm thay đổi cách các vấn đề an toàn từng được xử lý tại OpenAI.
Các cáo buộc cụ thể đối với Alfozan, việc thiết bị có hoạt động thành công hay không và liệu nó có ghi lại thông tin liên lạc nhạy cảm vẫn cần được làm rõ qua các thủ tục tư pháp tiếp theo. Với nhà đầu tư và đối tác của OpenAI cũng như các công ty cùng ngành, vụ việc đặt ra câu hỏi về khả năng giới hạn quyền tiếp cận các cuộc họp nhạy cảm, giám sát thiết bị nội bộ và xác nhận rằng mô hình cốt lõi cùng dữ liệu khách hàng không bị ảnh hưởng.