Mỹ và Israel được cho là đã xây dựng phương án tiến hành hành động quân sự nhằm vào Iran sau cuộc bầu cử giữa kỳ của Mỹ vào ngày 3/11, trong đó các cơ sở năng lượng có thể nằm trong danh sách mục tiêu. Giá dầu Brent hiện tiến gần 109 USD/thùng, buộc thị trường đánh giá lại tác động của nguy cơ leo thang quân sự đối với nguồn cung, vận tải và kỳ vọng lạm phát.
Tuy nhiên, kế hoạch này chưa được quyết định. Trong tháng này, phía Mỹ từng dừng một cuộc tấn công ngay trước khi hành động bắt đầu và đình chỉ một phần các phương án đã chuẩn bị trước đó. Một số quan chức cho rằng các cơ sở năng lượng có thể được loại khỏi phạm vi tấn công, bởi giá dầu tăng sẽ đẩy chi phí xăng dầu lên cao và làm gia tăng áp lực đối với người tiêu dùng cũng như chính phủ.
Brent từng tăng 27,9% trong một tuần sau xung đột tháng 2
Diễn biến giá trong quá khứ cho thấy hành động quân sự có thể nhanh chóng tạo cú sốc rõ rệt trên thị trường dầu thô. Sau khi Mỹ và Israel bắt đầu cuộc chiến với Iran vào ngày 28/2, giá dầu Brent tăng 27,9% trong tuần kế tiếp. Theo dữ liệu hiện tại, giá Brent vẫn cao hơn gần 50% so với mức đóng cửa trước khi xung đột bùng phát.
Ngày 8/7, sau khi lệnh ngừng bắn chấm dứt và Mỹ nối lại các cuộc tấn công, giá thanh toán dầu Brent tăng 5,2% trong một phiên. Giá dầu cũng tăng mạnh vào ngày 8/10. Phần lớn mức tăng vẫn được duy trì ngay cả sau khi phía Mỹ cam kết không phát động tấn công trước cuộc bầu cử.
Mối liên hệ giữa giá dầu thô và lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ cũng đang rõ nét hơn. Mức tương quan giữa hai thị trường đã lên một trong những mức cao nhất kể từ thập niên 1990, cho thấy rủi ro nguồn cung năng lượng đang truyền dẫn sang các tài sản tài chính rộng hơn thông qua kỳ vọng lạm phát và thị trường lãi suất.
Các cơ sở năng lượng của Iran có thể trở thành mục tiêu đáp trả
Phương án tấn công đang được xem xét có thể liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran, trong đó có cơ sở hạt nhân Pickaxe Mountain nằm sâu trong lớp đá granite. Nhà phân tích Iran Peiman Salehi cho rằng nếu bị tấn công, Iran có thể đưa các nhà máy lọc dầu của Saudi Arabia vào danh sách mục tiêu trả đũa và sử dụng giá dầu như một công cụ chính để gây sức ép lên Mỹ.
Mahdi Mohammadi, cố vấn cấp cao của phái đoàn đàm phán Iran, nhận định khả năng Mỹ tiến hành một chiến dịch quân sự kéo dài 72 giờ chỉ là điều viển vông. Nếu xung đột lan sang các nhà máy lọc dầu của Saudi Arabia hoặc những cơ sở năng lượng khác trong khu vực, mối lo của thị trường sẽ không chỉ dừng ở gián đoạn nguồn cung cục bộ. Các tuyến vận tải và năng lực lọc hóa dầu tại vùng Vịnh cũng có thể bị ảnh hưởng.
Lực lượng quân sự Mỹ cũng chưa được triển khai đầy đủ. Phần lớn lực lượng tăng viện, trong đó có ba tàu sân bay, dự kiến chỉ hoàn tất vào đầu tháng 11, trong khi Israel sẽ tổ chức bầu cử vào ngày 27/10. Nếu Thủ tướng đương nhiệm Benjamin Netanyahu không giành chiến thắng, chính phủ có thể chuyển sang trạng thái lâm thời, qua đó thu hẹp dư địa ra quyết định đối với một chiến dịch quân sự.
Các quan chức Mỹ trước đó cho biết hành động quân sự có thể được nối lại sau khi cuộc bầu cử kết thúc. Trong thời gian tới, thị trường sẽ tập trung vào việc chiến dịch có thực sự bắt đầu hay không, các cơ sở năng lượng có nằm trong danh sách mục tiêu hay không, cũng như phản ứng của Iran và các quốc gia trong khu vực. Trước khi những thông tin then chốt này được xác nhận, giá dầu Brent vẫn chịu tác động đồng thời từ các tin tức địa chính trị và kỳ vọng về rủi ro nguồn cung.