Cuộc đua tìm lời giải cho Giả thuyết Riemann có diễn biến mới ngày 20/11: Levent Alpöge, nhà toán học tại Anthropic, cho biết ông đã chứng minh được bài toán nổi tiếng này với sự hỗ trợ của AI. Vài giờ sau, Alessandro Masullo, nghiên cứu viên sau tiến sĩ tại Đại học Stanford, công bố một lời giải độc lập, không sử dụng AI. Tính đến ngày 20/11, cả hai lập luận đều chưa được xác minh chính thức và đang được giới toán học xem xét. Kết quả thẩm định cũng sẽ làm rõ AI có thể đóng vai trò đến đâu trong nghiên cứu toán học.
Masullo công bố sớm bản thảo còn cần kiểm tra
Masullo cho biết ông đã nghiên cứu Giả thuyết Riemann suốt 12 năm và dự định công bố kết quả sau khoảng một năm nữa. Sau khi Alpöge đưa ra lời giải có AI hỗ trợ, ông quyết định công khai bản thảo hiện tại sớm hơn dự kiến. Trong bài viết đăng trực tuyến, Masullo lưu ý việc công bố gấp có thể đồng nghĩa bản thảo vẫn còn sai sót.
Lời giải của Masullo ngắn hơn đáng kể so với phiên bản của Alpöge. Tuy nhiên, độ dài không quyết định một chứng minh có đúng hay không; cả hai lập luận đều cần được kiểm tra kỹ lưỡng. Masullo cũng nhấn mạnh vai trò của các nhà toán học, nói rằng thông điệp ông muốn gửi gắm là “chúng tôi vẫn ở đây” và con người sẽ không biến mất khỏi lĩnh vực này.
Giới toán học chưa xác nhận lời giải nào
Đến chiều 20/11, chưa có lời giải nào trong hai lời giải được chính thức xác nhận. Các nhà toán học đang kiểm tra lập luận bằng cách đọc trực tiếp và sử dụng công cụ AI hỗ trợ. Steven Strogatz, giáo sư toán tại Đại học Cornell, bình luận trên mạng xã hội X: “Diễn biến ngày càng phức tạp.” Sergei Gukov, giáo sư toán tại Viện Công nghệ California (Caltech), cũng nhận định tình hình hiện đã phức tạp hơn.
Trọng tâm lúc này không phải ai tuyên bố giải được bài toán trước, mà là liệu từng bước trong chứng minh có đứng vững qua quá trình thẩm định hay không. Việc công bố một bản thảo chưa đồng nghĩa với sự công nhận của giới học thuật; trước khi quá trình kiểm chứng hoàn tất, chưa thể kết luận Giả thuyết Riemann đã được chứng minh.
Vì sao Giả thuyết Riemann được chú ý
Giả thuyết Riemann mô tả một quy luật dự đoán về cách các số nguyên tố phân bố. Đây là một trong các Bài toán Thiên niên kỷ; lời giải được xác nhận có thể nhận giải thưởng trị giá 1 triệu USD. Trước đó, OpenAI cũng từng tuyên bố giải được phương trình Navier–Stokes, một bài toán khác trong danh sách này.
Gukov từng gọi Giả thuyết Riemann là một trong những vấn đề lớn nhất của toán học, còn Strogatz ví độ khó của bài toán như “cá voi trắng”. Tầm quan trọng của bài toán, cùng những tuyên bố gần đây từ các công ty AI về việc giải quyết các vấn đề toán học tồn tại lâu năm, khiến phát biểu của Alpöge thu hút sự quan tâm rộng rãi. Các nhà nghiên cứu giờ đây cũng cần xác định AI đã góp phần gì trong việc đưa ra, sắp xếp hoặc kiểm chứng những lập luận phức tạp.
Hai hướng tiếp cận đặt ra câu hỏi về vai trò của con người
Việc Masullo công bố lời giải độc lập mở rộng cuộc tranh luận vốn tập trung vào nghiên cứu có AI hỗ trợ. Ông cho biết đã dành nhiều năm theo đuổi bài toán và chỉ đẩy nhanh thời điểm công bố sau khi kết quả của Alpöge xuất hiện; đồng thời, ông chủ động cảnh báo bản thảo hiện tại có thể còn lỗi. Trước đó, Alpöge cho biết ông đã làm việc cùng Claude trong vài tuần để đi đến lời giải của mình.
Cả hai bản thảo vẫn đang được thẩm định. Hiện chưa có cơ sở để xác định bên nào đúng, cũng như chưa thể xem các tuyên bố chưa được xác minh là bằng chứng bài toán đã được giải. Kết luận cuối cùng phụ thuộc vào việc giới toán học có xác nhận được các lập luận hay không, chứ không phải người giải có dùng AI hoặc công bố trước.