Cổ phiếu Anthropic (NASDAQ: ANT) nhanh chóng mất phần lớn mức tăng trong phiên IPO: sau khi chạm 115,10 USD trong ngày 19/11, mã này có lúc giảm còn 83,15 USD vào phiên kế tiếp, thấp hơn khoảng 27% so với đỉnh và tiến sát giá IPO 83 USD. Thị trường đang cân nhắc đồng thời lượng cổ phiếu có thể được bán trong các đợt hết hạn khóa giao dịch và nhu cầu mua thụ động dự kiến khi công ty được đưa vào chỉ số Nasdaq-100 ngày 21/12.
Trong phiên đầu tiên, ANT mở cửa ở 111,50 USD, lên mức cao 115,10 USD rồi đóng cửa tại 97,17 USD, tăng khoảng 17%. Ngày 20/11, cổ phiếu mở cửa ở 89,86 USD trước khi giảm xuống 83,15 USD. Cùng thời gian, S&P 500 và Dow Jones Industrial Average bước vào vùng điều chỉnh, còn Nasdaq Composite chuyển sang mức giảm tính từ đầu năm. Diễn biến yếu của nhóm cổ phiếu AI và thị trường nói chung cũng gây sức ép lên đợt IPO quy mô lớn này.
Quyền mua thêm cổ phiếu đã được thực hiện, giá IPO không phải mức sàn
Anthropic chào bán cơ bản 980 triệu cổ phiếu. Hồ sơ phát hành cho phép các ngân hàng bảo lãnh mua thêm 147 triệu cổ phiếu, tương đương 15% lượng phát hành cơ bản. Trong một đợt IPO thông thường, bên bảo lãnh có thể bán khống cổ phiếu để phân phối thêm; nếu giá giảm dưới giá IPO, họ có thể mua cổ phiếu trên thị trường để đóng vị thế, qua đó tạo lực mua hỗ trợ. Nếu giá cao hơn giá IPO, họ có thể thực hiện quyền mua thêm cổ phiếu từ công ty theo giá phát hành.
Thông báo hoàn tất đợt phát hành của Anthropic cho biết các bên bảo lãnh đã thực hiện toàn bộ quyền mua thêm 147 triệu cổ phiếu, nâng tổng lượng phát hành lên 1,127 tỷ cổ phiếu. Với giá 83 USD/cổ phiếu, IPO huy động khoảng 93,5 tỷ USD. Cộng thêm 26 tỷ USD vốn tư nhân trong cùng giai đoạn, tổng số vốn đạt khoảng 119,5 tỷ USD.
Việc thực hiện toàn bộ quyền mua thêm đồng nghĩa nhóm bảo lãnh đã mua đủ số cổ phiếu cần thiết để đóng vị thế bán khống; họ không còn nghĩa vụ mua vào phát sinh từ chính vị thế đó. Gần giá IPO vẫn có thể xuất hiện lực mua trên thị trường, nhưng mốc 83 USD nên được xem là ngưỡng tâm lý được chú ý, không phải mức giá mà bên bảo lãnh chắc chắn sẽ bảo vệ. Quy tắc 104 trong Regulation M của Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) cho phép thực hiện các hoạt động ổn định giá trong những điều kiện nhất định. Tuy nhiên, khi vị thế bán khống của bên bảo lãnh đã được đóng, động lực kinh tế của lực mua liên quan cũng khác đi.
Tối đa 303 triệu cổ phiếu có thể được bán từ ngày 15/12
Cổ phiếu IPO chiếm khoảng 8,6% tổng số cổ phiếu đang lưu hành của công ty. Theo hồ sơ đăng ký nộp lên SEC, nhân viên không phải nhà sáng lập có thể bán tối đa 10% số cổ phần họ nắm giữ ngay từ ngày đầu, tương đương khoảng 315 triệu cổ phiếu. Gộp hai nhóm này, hiện có khoảng 1,44 tỷ cổ phiếu, tương đương gần 11% vốn công ty, có thể giao dịch.
Khối lượng giao dịch trong phiên đầu vượt 846 triệu cổ phiếu, bằng khoảng 75% lượng cổ phiếu IPO. Mức luân chuyển cao cho thấy giao dịch sôi động trong những ngày đầu, đồng thời cho thấy một phần lực mua có thể đến từ các nhà đầu tư ngắn hạn. Tuy nhiên, riêng khối lượng giao dịch không cho biết những người mua này sẽ hành động thế nào về sau.
Các đợt hết hạn khóa giao dịch diễn ra theo từng giai đoạn: tối đa 303 triệu cổ phiếu có thể được bán từ ngày 15/12, thêm tối đa 303 triệu vào ngày 5/1/2027, rồi tối đa 353 triệu cổ phiếu vào mỗi ngày 19/1 và 2/2. Tính theo giá 83 USD, lô cổ phiếu đầu tiên có giá trị danh nghĩa khoảng 25,1 tỷ USD. Việc cổ phiếu được phép bán không đồng nghĩa chủ sở hữu sẽ bán, nhưng đây vẫn là nguồn cung tiềm năng cần theo dõi.
Theo ước tính của Bloomberg Intelligence, cơ chế đưa nhanh vào Nasdaq-100 có thể kéo theo khoảng 4,6 tỷ USD tiền mua từ các quỹ bám theo chỉ số. Ước tính rộng hơn về nhu cầu thụ động trong tháng đầu vào khoảng 19 tỷ USD. Dù xét theo cách tính nào, lượng cổ phiếu có thể được bán từ ngày 15/12 cũng không nhỏ hơn quy mô lực mua thụ động dự kiến. Tác động thực tế sẽ phụ thuộc vào quyết định bán của cổ đông và khả năng hấp thụ của thị trường.
SpaceX, Meta và Uber cho thấy IPO có thể diễn biến khác nhau
SpaceX, công ty lên sàn năm 2026, phát hành cổ phiếu ở mức 135 USD và đóng cửa phiên đầu tại 161 USD. Cổ phiếu có lúc tăng lên 225,64 USD ngày 16/6. Công ty được đưa vào Nasdaq-100 ngày 7/7, nhưng sau đó vẫn lần đầu đóng cửa dưới giá IPO vào ngày 16/7, rồi giảm xuống 104,83 USD ngày 3/8, thấp hơn khoảng 22% so với giá phát hành. Sau khi giai đoạn khóa giao dịch đầu tiên kết thúc, cổ phiếu phục hồi và đóng cửa ở 162,57 USD ngày 9/10.
Meta Platforms, khi đó mang tên Facebook, phát hành cổ phiếu ở mức 38 USD năm 2012 và đóng cửa phiên đầu tại 38,23 USD. Đến phiên giao dịch thứ hai, cổ phiếu đã giảm dưới giá IPO; trong tháng 9 cùng năm, giá có lúc xuống khoảng 17,55 USD, thấp hơn hơn 50% so với giá phát hành. Uber Technologies phát hành ở mức 45 USD năm 2019 nhưng đóng cửa phiên đầu tại 41,57 USD, thấp hơn giá IPO ngay từ ngày đầu giao dịch.
Các trường hợp này cho thấy việc cổ phiếu giảm dưới giá IPO không đủ để đánh giá triển vọng kinh doanh dài hạn, nhưng mức giảm sau niêm yết có thể đáng kể. SpaceX tiếp tục đi xuống sau khi vào Nasdaq-100, cho thấy nhu cầu mua từ các quỹ chỉ số không nhất thiết ngăn được điều chỉnh ngắn hạn; một phần lực cầu cũng có thể đã được thị trường phản ánh trước ngày công ty chính thức được đưa vào chỉ số.
Doanh thu tăng mạnh nhưng quý III chuyển sang lỗ hoạt động
Hồ sơ S-1 sửa đổi của Anthropic cho biết doanh thu quý III/2026 đạt 16,96 tỷ USD, tăng 1.127% so với cùng kỳ và tăng 47% so với quý II. Doanh thu 12 tháng gần nhất vào khoảng 35,3 tỷ USD. Tuy nhiên, kết quả lợi nhuận thay đổi: công ty ghi nhận lợi nhuận hoạt động 974 triệu USD trong quý II, rồi chuyển sang khoản lỗ hoạt động 567 triệu USD trong quý III.
Chi phí tính toán và hạ tầng trong quý III tăng lên bằng 58% doanh thu, so với 48% trong quý II. Công ty cho biết đã sử dụng một phần nguồn lực tính toán ngắn hạn có giá cao hơn, đồng thời công bố các cam kết về năng lực tính toán và hạ tầng trị giá khoảng 895 tỷ USD. Tăng trưởng doanh thu nhanh đi cùng biến động về chi phí và lợi nhuận là những yếu tố thị trường cần cân nhắc khi định giá công ty.
Với giá cổ phiếu khoảng 83-84 USD, vốn hóa tính theo số cổ phiếu cơ bản vào khoảng 1,1 nghìn tỷ USD, tương đương gần 31 lần doanh thu 12 tháng gần nhất. Nếu quy đổi doanh thu quý III thành mức doanh thu năm khoảng 67,8 tỷ USD và sử dụng mức định giá pha loãng hoàn toàn khoảng 1,5 nghìn tỷ USD, tỷ lệ giá trên doanh thu vào khoảng 22 lần. Theo mức đồng thuận thị trường về doanh thu năm 2027 khoảng 128 tỷ USD, tỷ lệ này vào khoảng 12 lần trên cơ sở pha loãng hoàn toàn. Hai cách tính sau đều phụ thuộc vào kỳ vọng tăng trưởng doanh thu trong tương lai; khả năng cải thiện lợi nhuận vẫn là biến số quan trọng.
Cạnh tranh cũng là một yếu tố được chú ý. Michael Burry gần đây cho biết Anthropic đang giành thị phần khách hàng doanh nghiệp từ Palantir Technologies. Việc mở rộng ở thị trường doanh nghiệp là cơ sở cho kỳ vọng tăng trưởng của Anthropic, đồng thời khiến thị trường đặt kỳ vọng cao hơn vào khả năng duy trì đà tăng và kết quả các quý tiếp theo.
Những mốc cần chú ý từ nay đến cuối tháng 12
Ngày 23/11, quyền chọn cổ phiếu ANT cùng các ETF Tradr ANTT và ANTZ, lần lượt cung cấp mức tiếp xúc đòn bẩy 2 lần theo chiều tăng và 2 lần theo chiều giảm, dự kiến bắt đầu giao dịch. Quyền chọn và sản phẩm đòn bẩy có thể làm phát sinh nhu cầu phòng hộ, qua đó khuếch đại biến động theo cả hai hướng; chiều tác động cụ thể sẽ tùy thuộc vị thế thị trường và diễn biến giao dịch. Ngày 30/11 là ngày xếp hạng cho cơ chế đưa nhanh vào Nasdaq-100, khi nhà đầu tư theo dõi việc đưa ANT vào chỉ số có được xác nhận hay không và quy mô nhu cầu mua thụ động tương ứng.
Ngày 9/12, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ công bố quyết định lãi suất. Tại thời điểm đó, thị trường đã tính đến kỳ vọng tăng lãi suất; thay đổi về lãi suất có thể ảnh hưởng đến cổ phiếu tăng trưởng, vốn nhạy cảm với giá trị dòng tiền trong tương lai. Khoảng ngày 14/12, thời gian im lặng của các nhà phân tích thuộc bên bảo lãnh dự kiến kết thúc, cho phép họ bắt đầu công bố nhận định nghiên cứu. Ngày 15/12 là thời điểm lô cổ phiếu bị khóa đầu tiên có thể được bán. Từ ngày 18 đến 21/12 là kỳ đáo hạn các sản phẩm phái sinh theo quý; việc đưa ANT vào Nasdaq-100 dự kiến có hiệu lực từ đầu phiên ngày 21/12.
ANT mới giao dịch trong thời gian ngắn nên các chỉ báo kỹ thuật như đường trung bình động và RSI chưa có đủ dữ liệu lịch sử. Những mốc giá có thể tham khảo gồm đỉnh phiên đầu 115,10 USD, giá đóng cửa phiên đầu 97,17 USD, mức thấp nhất phiên đầu 92,72 USD và giá IPO 83 USD. Dựa trên biên độ từ 83 USD đến 115,10 USD, các mức thoái lui Fibonacci lần lượt vào khoảng 102,84 USD, 99,05 USD và 95,26 USD. Đây là các mốc trong vùng giao dịch đã hình thành, không đảm bảo diễn biến giá tiếp theo.
Tính đến ngày 20/11, nhà đầu tư đang đánh giá Anthropic trong bối cảnh doanh thu tăng nhanh nhưng quý III ghi nhận lỗ hoạt động, quyền mua thêm của bên bảo lãnh đã được thực hiện đầy đủ, còn đợt cổ phiếu đầu tiên có thể được bán và nhu cầu từ việc vào chỉ số đều tập trung vào giữa tháng 12. Mốc 83 USD vẫn được theo dõi sát, nhưng vị thế bán khống của bên bảo lãnh đã được đóng; giá IPO tự thân không đồng nghĩa với việc có cơ chế hỗ trợ giá rõ ràng.