Cựu Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ Ben Bernanke gần đây đã nói tại một hội nghị ở Wellington, New Zealand rằng, lạm phát nhanh mà thế giới trải qua trong những năm gần đây có thể khiến các ngân hàng trung ương khó kiểm soát giá cả trong tương lai. Ông nhấn mạnh rằng sự tăng giá sau đại dịch đã có tác động sâu sắc đến hành vi của người tiêu dùng và doanh nghiệp, có thể dẫn đến việc kiểm soát lạm phát trong tương lai trở nên phức tạp hơn.
Lạm phát tăng vọt ảnh hưởng đến hành vi thị trường, điều chỉnh trong tương lai có thể là thách thức hơn
Bernanke chỉ ra rằng sự biến động mạnh của lạm phát trong những năm qua đã thay đổi hành vi thị trường, doanh nghiệp có thể dễ dàng hơn trong việc tăng giá, trong khi tâm lý phản đối của người tiêu dùng có thể bị suy yếu. Ngoài ra, sự nhạy cảm của con người đối với lạm phát tăng lên, có thể sẽ điều chỉnh kỳ vọng của chính mình, điều này vô hình chung làm tăng thêm độ khó trong việc kiểm soát giá cả của các ngân hàng trung ương trong tương lai.
Ông lấy ví dụ rằng, những nhà hoạch định chính sách từng trải qua cú sốc giá dầu thập niên 1970 thường có xu hướng áp dụng vị thế "diều hâu" để tránh giá cả tăng vọt một lần nữa. "Bà nội của bạn sống trong thời kỳ Đại khủng hoảng sẽ không chi tiền cho hàng xa xỉ, luôn rất chú trọng đến việc tiết kiệm," Bernanke bổ sung, "Người Đức cho đến nay vẫn còn nhớ đến lạm phát phi mã năm 1923."
Mặc dù ông cho biết hiện chưa rõ điều này sẽ trở thành vấn đề lớn đến đâu, nhưng ông cảnh báo rằng sự gia tăng lạm phát toàn cầu đột ngột trong vài năm qua là một cú sốc lớn đối với nhiều người, và những yếu tố này có thể liên quan chặt chẽ đến quyết định chính sách.
Cục Dự trữ Liên bang nên cải thiện giao tiếp chính sách, tránh ảnh hưởng uy tín thị trường
Ngoài việc phân tích tình hình lạm phát, Bernanke cũng nhấn mạnh rằng các ngân hàng trung ương cần cải thiện cách truyền thông khi xây dựng chính sách tiền tệ để tăng cường sự hiểu biết và lòng tin của thị trường đối với chính sách. Ông chỉ ra, dự báo lạm phát mà Cục Dự trữ Liên bang công bố ra ngoài vào năm 2021 đã tập trung quá nhiều vào "lý thuyết lạm phát tạm thời," nhưng khi thực tế chứng minh rằng lạm phát không phải ngắn hạn, nhận định sai lầm này đã làm tổn hại đến uy tín của Cục Dự trữ Liên bang.
"Khi lạm phát được chứng minh không phải là tạm thời, điều đó đã làm tổn hại đến uy tín của Cục Dự trữ Liên bang." Bernanke chỉ ra rằng nghiêm trọng hơn, Cục Dự trữ Liên bang đã không thể truyền tải trước thông điệp rõ ràng cho công chúng rằng nếu dự báo cơ bản sai, Cục Dự trữ Liên bang sẽ như thế nào đối phó với sự thay đổi này.
Ông đề xuất rằng, trong giao tiếp chính sách tương lai, ngân hàng trung ương nên nhấn mạnh đến các khả năng khác có thể xảy ra bên cạnh việc cung cấp dự báo cơ bản, và mô tả trước các biện pháp ứng phó trong các tình huống khác nhau. Ví dụ, trong chính sách nới lỏng định lượng (QE), Cục Dự trữ Liên bang có thể đã chỉ rõ trước điều kiện nào sẽ kết thúc chính sách nới lỏng, thay vì điều chỉnh sau đó, tạo ra sự không chắc chắn cho thị trường.
Ngân hàng Trung ương phải đối mặt với thách thức lạm phát như thế nào?
Hiện nay, các ngân hàng trung ương trên toàn cầu vẫn đang đối mặt với thách thức kép làm sao vừa kiềm chế lạm phát vừa duy trì tăng trưởng kinh tế. Cảnh báo của Bernanke cho thấy sự tăng vọt lạm phát sau đại dịch đã có tác động lâu dài đến hành vi thị trường và quá trình xây dựng chính sách, các ngân hàng trung ương cần phải thận trọng hơn khi xây dựng chính sách tiền tệ và cải thiện giao tiếp với thị trường để duy trì ổn định kinh tế và độ tin cậy của chính sách. Trong tương lai, tính minh bạch của chính sách và độ linh hoạt trong ứng phó sẽ trở thành chìa khóa đối phó với thách thức lạm phát.
