Chính phủ Mỹ đóng cửa tròn một tháng, khủng hoảng lan ra lõi đời sống dân sinh
Chính phủ liên bang Hoa Kỳ đã đóng cửa được một tháng, bế tắc chính trị vẫn chưa được giải quyết. Sự chia rẽ về ngân sách giữa đảng Cộng hòa và đảng Dân chủ khiến cuộc khủng hoảng "đóng cửa" ngày càng trầm trọng. Từ cuộc đấu tranh chính trị ở Washington đến bữa ăn của người dân thường, tác động của việc đóng cửa đang lan nhanh trên toàn quốc. Các chương trình trợ giúp thực phẩm, trợ cấp y tế và phúc lợi xã hội tại các bang đều bị đình trệ, hàng chục triệu gia đình buộc phải đối mặt với chi phí sinh hoạt tăng cao và sự gián đoạn phúc lợi.
Trợ giúp thực phẩm bị gián đoạn, cộng đồng cơ sở lâm vào cảnh khó khăn
Là một trong những hệ thống cứu trợ xã hội quan trọng nhất của Hoa Kỳ, chương trình Hỗ trợ Dinh dưỡng Bổ sung (SNAP) vốn cung cấp trợ cấp thực phẩm cho người thu nhập thấp, nay bị đóng băng tài chính và tê liệt. Các ngân hàng thực phẩm và tổ chức từ thiện tại nhiều nơi đang chịu áp lực chưa từng có. Tại các trung tâm phát thực phẩm ở New York, Chicago, Dallas và các thành phố khác, hàng dài đang nối đuôi nhau, nhiều tình nguyện viên cho biết nguồn cung không thể đáp ứng được nhu cầu.
Một tình nguyện viên ở bang Michigan cho biết trong cuộc phỏng vấn với báo chí địa phương: "Mỗi ngày đều có người khóc xin sự giúp đỡ. Họ không phải là những người lười biếng mà là nạn nhân bị gián đoạn cung cấp đột ngột." Sự bất ổn xã hội do việc gián đoạn tài chính liên bang gây ra đang lên men nhanh chóng trong tầng lớp dưới của xã hội Hoa Kỳ.
Vụ kiện pháp lý và đấu đá chính trị song hành
Đối với quyết định của Bộ Nông nghiệp tạm ngưng phân bổ SNAP, hơn hai mươi bang đã cùng nhau đệ đơn kiện, yêu cầu chính phủ liên bang kích hoạt cơ chế tài chính khẩn cấp. Tòa án liên bang ở Rhode Island đã phán quyết rằng, chính phủ có nghĩa vụ duy trì tối thiểu trợ giúp thực phẩm để ngăn chặn khủng hoảng công cộng trở nên tồi tệ hơn. Tuy nhiên, việc thực thi phán quyết này vẫn đối mặt với những rào cản tài chính và chính trị. Người bên trong Bộ Tài chính cho biết nếu Quốc hội tiếp tục không đạt được thỏa thuận ngân sách, thì quỹ khẩn cấp cũng khó có thể duy trì hoạt động của các chương trình trong thời gian dài.
Bế tắc chính trị tại Washington càng làm cho vấn đề phức tạp hơn. Đảng Cộng hòa yêu cầu giảm chi tiêu xã hội để đổi lấy ngân sách thông qua, trong khi đảng Dân chủ kiên quyết duy trì chi tiêu phúc lợi để bảo vệ nhóm dễ bị tổn thương. Cả hai bên không nhượng bộ, khiến hệ thống an sinh xã hội của Mỹ đối mặt với nguy cơ tê liệt.
Rạn nứt xã hội và khủng hoảng lòng tin gia tăng
Việc chính phủ đóng cửa không chỉ là sự nối dài của tranh cãi ngân sách, mà còn làm lộ ra những mâu thuẫn cấu trúc xã hội Hoa Kỳ. Gián đoạn trợ giúp thực phẩm làm tăng khoảng cách giàu nghèo, tăng cường lo lắng trong nhóm thu nhập thấp. Các chuyên gia chỉ ra rằng, nếu việc đóng cửa kéo dài hơn sáu tuần, thì các gia đình nghèo có thể đối mặt với nguy cơ đói nghèo hệ thống, từ đó gây ra sự bất ổn xã hội lan rộng hơn.
Công chúng cũng gia tăng sự không tin tưởng vào chính phủ. Cuộc khảo sát mới nhất của tổ chức Gallup cho thấy gần bảy mươi phần trăm người được hỏi cho rằng sự chia rẽ chính trị của hai đảng "làm tổn hại nghiêm trọng đến lợi ích quốc gia." Trên mạng xã hội, "#ChínhPhủĐóngCửaKhủngHoảng" trở thành thẻ gắn kết nổi bật, kêu gọi khôi phục sống căn bản ngày càng vang vọng.
Thử thách kép về kinh tế và lòng dân
Khi chính phủ liên bang đóng cửa bước sang tuần thứ năm, kinh tế Hoa Kỳ bắt đầu có dấu hiệu mệt mỏi. Các chuyên gia dự đoán, nếu bế tắc kéo dài, tốc độ tăng trưởng GDP quý IV sẽ giảm rõ rệt, và niềm tin người tiêu dùng có thể giảm xuống mức thấp nhất trong vòng mười năm qua. Các nhà phân tích cho rằng, cuộc khủng hoảng lần này không chỉ là vấn đề tài chính mà còn là thách thức về khả năng quản lý.
