Cổ phiếu công nghệ chịu sức ép trở lại trong tuần này khi nhà đầu tư đánh giá lại triển vọng của làn sóng AI sau loạt báo cáo kết quả kinh doanh quý. Ed Yardeni, chuyên gia kỳ cựu trên thị trường, nhận định hoạt động đầu tư AI đang gặp trở ngại về vốn, hạ tầng và sự phản đối của cộng đồng. Những yếu tố này có thể làm thị trường biến động mạnh hơn trong ngắn hạn, nhưng nếu buộc doanh nghiệp phân bổ vốn thận trọng, chúng cũng có thể giảm nguy cơ đầu tư quá mức và kéo dài chu kỳ tăng trưởng của ngành.
Kế hoạch chi tiêu của các hãng công nghệ phân hóa
Dòng tiền của Alphabet tiếp tục chuyển sang âm trong quý III. Công ty cùng Meta và Amazon vẫn theo đuổi các kế hoạch chi tiêu quy mô lớn. Cổ phiếu Alphabet giảm khoảng 12% hôm thứ Năm, mức giảm trong một ngày mạnh nhất từ trước đến nay của hãng. Nhà đầu tư tập trung vào câu hỏi liệu khoản đầu tư AI ngày càng tăng có tạo ra lợi nhuận tương xứng hay không.
Microsoft ghi nhận tăng trưởng mạnh ở mảng điện toán đám mây và vẫn có dòng tiền tự do dương, nhưng cho biết chi tiêu vốn sẽ tăng tốc. SK Hynix, nhà sản xuất chip AI, cũng công bố kết quả vượt xa kỳ vọng. Trong khi đó, hồ sơ S-1 của Anthropic trước đợt IPO cho thấy công ty đã chuyển sang dòng tiền dương trong nửa đầu năm nay.
Sự khác biệt về kết quả kinh doanh và tình hình tài chính khiến nhà đầu tư có xu hướng chọn lọc giữa các doanh nghiệp AI thắng thế và tụt lại, thay vì rút vốn khỏi toàn ngành.
Thiếu vốn và điện gây sức ép lên kế hoạch mở rộng
Yardeni cho biết làn sóng đầu tư AI đang vấp phải cả giới hạn tài chính lẫn những trở ngại về hạ tầng và chính trị. Nhà đầu tư đặt câu hỏi liệu lợi nhuận từ AI có đủ bù đắp mức chi tiêu vốn khổng lồ, đồng thời thị trường có thể đáp ứng nhu cầu huy động vốn của các nhà cung cấp dịch vụ đám mây lớn hay không. Riêng trong tuần này, Elon Musk cho biết SpaceX đã hoàn tất khoản vay 40 tỷ USD; Meta công bố kế hoạch huy động 95 tỷ USD vốn cổ phần; còn Microsoft phát hành trái phiếu trị giá 25 tỷ USD.
Việc xây dựng trung tâm dữ liệu cũng bị giới hạn bởi nguồn cung điện và công suất lưới điện. Khi các dự án mở rộng vấp phải nhiều phản đối hơn, tiến độ xây dựng có thể chịu ảnh hưởng từ quyết định của chính quyền địa phương. Nếu khó khăn về vốn, điện hoặc cấp phép xây dựng tăng lên, cổ phiếu liên quan có thể tiếp tục giảm. AI hiện là một động lực quan trọng đối với lợi nhuận doanh nghiệp và tăng trưởng GDP, nên thay đổi trong chu kỳ đầu tư cũng có thể tác động đến toàn thị trường.
Dù vậy, Yardeni cho rằng việc huy động vốn không còn dễ dàng có thể hướng dòng tiền vào các dự án hiệu quả hơn, qua đó giảm khả năng đầu tư quá mức. Theo ông, các nhà cung cấp dịch vụ đám mây lớn với bảng cân đối kế toán vững chắc vẫn có thể tiếp cận vốn và duy trì chi tiêu. Ngược lại, các doanh nghiệp “đám mây mới” có tiềm lực tài chính yếu hơn có thể phải chịu chi phí vay cao hơn và thu hẹp đầu tư.
Chi tiêu của các tập đoàn lớn vẫn ở mức cao
Amazon, Alphabet, Meta, Microsoft và Oracle dự kiến đầu tư tổng cộng gần 800 tỷ USD trong năm nay. Giai đoạn 2027–2030, tổng chi tiêu mỗi năm của nhóm này được dự báo đạt 1.000 tỷ USD. Yardeni vẫn cho rằng các nhà cung cấp dịch vụ đám mây lớn sẽ tiếp tục xây dựng, ngay cả khi điều kiện huy động vốn của một số công ty thắt chặt. Áp lực nhiều khả năng trước tiên sẽ dồn lên những doanh nghiệp có khả năng tiếp cận vốn hạn chế.
Yardeni cũng xem sức chống chịu của kinh tế Mỹ là yếu tố quan trọng khi đánh giá chu kỳ đầu tư AI. Ông cho rằng những lo ngại mới về AI có thể tạo ra cơ hội mua vào, chứ không nhất thiết báo hiệu làn sóng này đã kết thúc. Nhận định đó không loại trừ khả năng giá cổ phiếu tiếp tục biến động; trọng tâm là thị trường đang đánh giá lại năng lực tài chính và khả năng sinh lời của từng dự án.
Xây dựng chậm lại có thể giảm áp lực lạm phát
Các nhà kinh tế của Oxford Economics lưu ý rằng quyết định ở cấp địa phương tại Texas, miền Đông Nam và miền Trung Tây nước Mỹ — nơi tập trung nhiều trung tâm dữ liệu — sẽ ảnh hưởng đến các dự án tiếp theo. Luật AI ở cấp liên bang được dự kiến sẽ tiến triển từng bước, còn khả năng tạm dừng các dự án trung tâm dữ liệu trên toàn quốc được đánh giá là thấp. Vì vậy, chính quyền địa phương có thể tác động trực tiếp hơn đến tiến độ xây dựng.
Tốc độ xây dựng chậm lại cũng có thể ảnh hưởng đến lạm phát. Nếu nhu cầu chip và các đầu vào công nghệ khác không còn tăng nhanh, áp lực giá đối với sản phẩm điện tử có thể dịu bớt. Oxford Economics nhận định chu kỳ chi tiêu vốn cho AI kéo dài trong trạng thái quá nóng có thể khiến lạm phát dai dẳng hơn, buộc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt lâu hơn. Ngược lại, tiến độ xây dựng chậm lại có thể giảm áp lực lạm phát vào cuối thập niên này và hạn chế đà tăng của lãi suất dài hạn. Với thị trường, câu hỏi trọng tâm vẫn là liệu chi tiêu vốn của từng công ty có tạo ra lợi nhuận thực tế hay không, và những hạn chế về vốn, điện sẽ làm thay đổi tiến độ xây dựng ra sao.