Năng suất lao động tại các doanh nghiệp phi nông nghiệp Mỹ tăng nhanh hơn tiền lương theo giờ trong quý III, khiến chi phí lao động trên mỗi đơn vị sản phẩm giảm 0,7% theo mức quy đổi năm. Diễn biến này bổ sung một chỉ báo về áp lực chi phí tiền lương và có thể ảnh hưởng đến kỳ vọng lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Nếu áp lực chi phí hạ nhiệt bền vững, điều kiện vay vốn có thể cải thiện và sức ép lãi suất đối với Bitcoin cũng có thể giảm. Tuy vậy, chi phí lao động đơn vị vẫn cao hơn 2,4% so với cùng kỳ năm trước; mức giảm trong một quý chưa đủ để xác định xu hướng lạm phát hay hướng đi chính sách của Fed.
Năng suất quý III tăng nhanh hơn tiền lương
Số liệu sơ bộ do Cục Thống kê Lao động Mỹ công bố ngày 5/11 cho thấy năng suất lao động tại các doanh nghiệp phi nông nghiệp tăng 3,6% trong quý III. Sản lượng tăng 3,7%, trong khi số giờ làm việc tăng 0,1%. Cùng kỳ, tiền lương theo giờ tăng 2,9% và chi phí lao động đơn vị giảm 0,7%. Các mức biến động theo quý này đều được điều chỉnh mùa vụ và quy đổi theo năm.
Chi phí lao động đơn vị đo lường mức tiền lương doanh nghiệp phải trả cho mỗi đơn vị sản lượng, được tính bằng tiền lương theo giờ chia cho năng suất lao động. Khi năng suất tăng, chi phí lao động trên mỗi đơn vị sản phẩm vẫn có thể giảm ngay cả khi tiền lương theo giờ tăng. Vì vậy, mức tăng lương riêng lẻ chưa phản ánh đầy đủ việc chi phí doanh nghiệp có tăng tương ứng hay không.
Số liệu việc làm tháng 10 không thể so trực tiếp với quý III
Ngày 6/11, Cục Thống kê Lao động Mỹ cho biết số việc làm phi nông nghiệp tăng 165.000 trong tháng 10, cao hơn mức bình quân 48.000 việc làm mỗi tháng trong 12 tháng trước đó. Thu nhập bình quân theo giờ của lao động khu vực tư nhân phi nông nghiệp tăng 0,4% so với tháng trước và tăng 3,1% so với cùng kỳ.
Số liệu việc làm và tiền lương cho thấy thị trường lao động vẫn ghi nhận tăng trưởng, nhưng chưa thể chỉ dựa vào đó để kết luận áp lực tiền lương đang đẩy chi phí trên mỗi đơn vị sản phẩm lên cao hơn.
Hai nhóm số liệu có kỳ báo cáo và cách tính khác nhau. Năng suất quý III không phản ánh năng suất của người lao động trong tháng 10; mức tăng năng suất theo năm hóa của một quý cũng không thể lấy trừ trực tiếp cho mức tăng lương theo tháng. Để đánh giá tác động của tiền lương lên chi phí doanh nghiệp, cần theo dõi diễn biến tương quan giữa năng suất và tiền lương, đồng thời tính đến các lần điều chỉnh số liệu sau này.
Chi phí lao động đơn vị vẫn tăng 2,4% so với cùng kỳ
Dù giảm trong quý III, chi phí lao động đơn vị vẫn cao hơn 2,4% so với cùng kỳ năm trước. Mức giảm theo quý giúp hạ bớt áp lực chi phí, nhưng chưa rõ xu hướng này có duy trì hay sẽ truyền sang giá tiêu dùng. Chi phí lao động đơn vị không phải là thước đo lạm phát giá tiêu dùng, nên không thể dùng riêng chỉ số này để kết luận lạm phát nói chung đã giảm.
Quyết định chính sách của Fed ngày 28/10 được đưa ra trước khi hai báo cáo lao động tháng 11 được công bố. Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) bỏ phiếu với tỷ lệ 10-2 để giữ biên độ mục tiêu lãi suất quỹ liên bang ở mức 3,75%-4,00%. Lisa Cook và Beth Hammack ủng hộ tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản.
Khi đó, FOMC vừa nhận định năng suất tăng mạnh, vừa cho rằng lạm phát vẫn ở mức cao. Điều này cho thấy năng suất cải thiện không đồng nghĩa Fed sẽ tự động chuyển sang chính sách nới lỏng.
Triển vọng lãi suất của Bitcoin vẫn phụ thuộc vào lạm phát
Kỳ vọng lãi suất có thể tác động đến lãi suất dài hạn và điều kiện vay vốn, qua đó làm thay đổi mức độ hấp dẫn tương đối giữa các loại tài sản. Nếu năng suất tiếp tục tăng, kìm hãm chi phí lao động đơn vị và góp phần giảm áp lực lạm phát, kỳ vọng của thị trường về lãi suất và chi phí vốn trong tương lai có thể thay đổi. Khi đó, một trong những sức ép lãi suất đối với Bitcoin có thể giảm bớt.
Ngược lại, nếu lạm phát duy trì ở mức cao hoặc số liệu sau này được điều chỉnh cho thấy áp lực chi phí lao động tăng lên, kỳ vọng lãi suất hạ nhiệt có thể suy yếu. Hiện tại, dữ liệu năng suất và chi phí lao động đơn vị quý III cung cấp thêm góc nhìn về phía chi phí, nhưng chưa đủ để xác định Fed sẽ điều chỉnh chính sách ra sao, cũng không chứng minh Bitcoin đã phản ứng theo một hướng cụ thể với các số liệu này.