Kho bạc Mỹ đã mua lại 6 tỷ USD mệnh giá trái phiếu chính phủ cũ trong phiên 4/11, chạm mức trần của đợt giao dịch. Tuy nhiên, khoảng 98% lượng được chấp nhận tập trung vào hai trái phiếu, làm dấy lên câu hỏi liệu chương trình có giúp cải thiện thanh khoản trên diện rộng hay chỉ tạo thêm lối thoát cho một số mã nhất định.
Hai trái phiếu chiếm gần 98% lượng mua lại
Kho bạc Mỹ nhận được khoảng 39,636 tỷ USD mệnh giá trái phiếu chào bán, gấp 6,61 lần lượng cuối cùng được chấp nhận. Trong 40 trái phiếu đủ điều kiện, chỉ có 7 mã được mua lại. Giao dịch lớn nhất là trái phiếu đáo hạn tháng 11/2041, với mệnh giá 4,924 tỷ USD, tương đương khoảng 82,1% tổng lượng mua. Trái phiếu đứng thứ hai được mua khoảng 950 triệu USD. Đây là các con số tính theo mệnh giá, không phải số tiền Kho bạc thực tế chi trả.
Lượng chào bán vượt xa mức được chấp nhận cho thấy nhà đầu tư muốn bán nhiều hơn giới hạn Kho bạc đặt ra. Tuy vậy, cơ quan này không công bố chi tiết đầy đủ các mức chào không được nhận. Vì thế, chưa thể xác định liệu cả 33 trái phiếu đủ điều kiện nhưng không được mua có được chào bán hay không; việc lượng mua tập trung cũng không đủ để kết luận quyết định giao dịch là không phù hợp. Kho bạc đánh giá giá chào và giá trị tương đối của từng chứng khoán, nên tập trung mua một số mã có thể phù hợp với cân nhắc về chi phí nếu giá chào của chúng hấp dẫn hơn.
Giới giao dịch muốn mua lại thường xuyên và rộng hơn
Thị trường trái phiếu Kho bạc Mỹ có quy mô lớn, nhưng trái phiếu mới phát hành thường giao dịch sôi động hơn các mã cũ. Những trái phiếu cũ, còn gọi là trái phiếu không còn hoạt động, đôi khi khó bán nhanh; nhà giao dịch có thể phải hạ giá để tìm người mua. Khi nhận trái phiếu từ khách hàng, họ thường phải nắm giữ và thu xếp vốn cho vị thế, đồng thời chịu rủi ro giá biến động theo lãi suất. Hoạt động mua lại của Kho bạc bổ sung một người mua tiềm năng, nhưng hiệu quả còn phụ thuộc vào những mã được đưa vào chương trình.
Phản hồi của các nhà giao dịch do Kho bạc công bố ngày 4/11 cho thấy phần lớn nhận định các đợt mua lại quy mô lớn đã phần nào cải thiện thanh khoản. Trái phiếu cũ có thêm kênh để bán, nguy cơ giá lệch mạnh đột ngột giảm và mối tương quan định giá giữa các trái phiếu tương tự ổn định hơn. Tuy nhiên, ý kiến về việc những thay đổi này có khiến nhà giao dịch sẵn lòng nhận lệnh từ khách hàng hơn hay không lại không đồng nhất. Điều kiện giao dịch có thể tốt lên với một số mã, nhưng không có nghĩa mọi nhà giao dịch đang nắm trái phiếu cũ đều dễ dàng chuyển nhượng hơn.
Các đề xuất từ giới giao dịch gồm công bố lịch mua lại sớm hơn, thực hiện nhiều đợt với quy mô nhỏ hơn và đặt giới hạn mua cho từng chứng khoán. Mỗi trái phiếu Kho bạc có một mã định danh CUSIP; áp hạn mức theo mã có thể giúp tránh tình trạng phần lớn ngân sách dồn vào một vài trái phiếu. Một số nhà giao dịch cũng lưu ý rằng nếu bỏ lỡ một đợt mua lại tập trung, họ có thể vẫn phải giữ trái phiếu và tiếp tục chịu rủi ro lãi suất.
Kho bạc hiện đã có quy định nhằm duy trì lượng trái phiếu riêng lẻ lưu hành trên thị trường. Giới giao dịch cũng thảo luận các cách định giá thay thế và phương án hoán đổi trái phiếu này lấy trái phiếu khác, nhưng Kho bạc cho biết các ý tưởng đó cần được nghiên cứu thêm. Trước mắt, đề xuất trực tiếp là cải thiện thời gian thông báo, tăng số lần mua lại và phân bổ lượng mua rộng hơn.
Mua lại trái phiếu không đồng nghĩa tiền chảy vào Bitcoin
Với nhà đầu tư theo dõi mối liên hệ giữa mua lại trái phiếu Kho bạc Mỹ và thanh khoản của Bitcoin, con số 6 tỷ USD mệnh giá không có nghĩa từng ấy tiền sẽ chuyển sang Bitcoin hay các tài sản rủi ro khác. Giá giao dịch của các trái phiếu liên quan thấp hơn mệnh giá, nên Kho bạc thực tế chi khoảng 4 tỷ USD, chưa kể lãi dồn tích. Trong khi đó, chính phủ vẫn tiếp tục phát hành trái phiếu mới để huy động vốn. Vì vậy, chương trình chủ yếu thay đổi cơ cấu trái phiếu đang lưu hành và hỗ trợ nhà giao dịch quản lý một phần danh mục, chứ không tự động tạo thêm tiền để mua Bitcoin.
Một nghiên cứu Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) công bố ngày 30/10, sử dụng dữ liệu đến tháng 6/2025, cho thấy hoạt động mua lại của Kho bạc làm giảm lượng trái phiếu Kho bạc trong danh mục của các nhà giao dịch và nới bớt một số ràng buộc rủi ro tại bộ phận giao dịch. Tuy nhiên, nghiên cứu không tìm thấy mức giảm có ý nghĩa thống kê trong hoạt động vay vốn để tài trợ cho giao dịch mua lại trái phiếu. Đây là hình thức vay ngắn hạn có chứng khoán làm tài sản bảo đảm, được nhà giao dịch và khách hàng sử dụng để tài trợ các vị thế trái phiếu. Lượng trái phiếu nắm giữ giảm không nhất thiết đồng nghĩa nhu cầu vốn của toàn thị trường cũng giảm.
Do đó, để đánh giá liệu chương trình có hỗ trợ tài sản rủi ro như Bitcoin hay không, cần theo dõi xem thanh khoản trái phiếu cải thiện có dẫn tới điều kiện huy động vốn dễ hơn hoặc giúp nhà đầu tư sẵn sàng chấp nhận rủi ro hơn hay không. Kết quả của riêng phiên 4/11 chưa thể trả lời câu hỏi này.
Kho bạc xem xét điều chỉnh chương trình
Trong kế hoạch huy động vốn quý mới nhất, Kho bạc Mỹ cho biết dự kiến mua lại tối đa 70 tỷ USD trái phiếu nhằm hỗ trợ thanh khoản từ tháng 11 đến tháng 1 năm sau, cùng 25 tỷ USD dành cho quản lý tiền mặt. Cơ quan này cũng đang đánh giá liệu có cần điều chỉnh hạn mức mua, lịch giao dịch, tần suất, phạm vi trái phiếu đủ điều kiện và cách thức thực hiện hay không.
Điều cần theo dõi không chỉ là Kho bạc có sử dụng hết hạn mức mua lại hay không, mà còn là liệu nhiều trái phiếu cũ có dễ giao dịch hơn, nhà giao dịch có sẵn lòng nhận lệnh khách hàng hơn và áp lực huy động vốn có thực sự giảm hay không. Phiên 4/11 cho thấy Kho bạc có thể đạt mức trần 6 tỷ USD, nhưng lượng mua dồn vào một số ít mã. Với nhà giao dịch vẫn nắm giữ những trái phiếu không được mua, tổng quy mô chương trình chưa đủ để chứng minh kênh bán ra đã được cải thiện.