Sau khi thắng cử, Trump đã làm rõ hơn kế hoạch thuế quan của mình, thông báo trong ngày đầu nhậm chức sẽ áp thuế 25% lên hàng hóa từ Mexico và Canada, đồng thời tăng thuế 10% đối với hàng hóa từ Trung Quốc. Động thái này đã gây ra sự lo ngại rộng rãi trong các thị trường và giới chuyên gia về phát triển kinh tế của Mỹ và các đối tác thương mại trong tương lai.
Kinh tế Mỹ bị ảnh hưởng
Theo kế hoạch thuế quan, Mỹ sẽ áp đặt thuế cao lên nhiều hàng hóa nhập khẩu, trong đó các sản phẩm nông nghiệp từ Canada và Mexico như cà chua, bơ sẽ đối mặt với giá tăng. Điều này không chỉ sẽ đẩy giá nội địa Mỹ lên cao mà còn có thể kìm hãm chi tiêu tiêu dùng, làm suy yếu thị trường lao động và từ đó ảnh hưởng đến tốc độ tăng trưởng kinh tế. Nếu chính sách được thực hiện, GDP của Mỹ dự kiến giảm 1,1% vào năm 2027, trong đó ngành nông nghiệp và khai thác mỏ bị ảnh hưởng nặng nhất, dự kiến giảm 1,5%.
Mexico và Canada chịu tác động
Mexico và Canada là hai nước láng giềng lớn của Mỹ, phụ thuộc kinh tế vào giao thương với Mỹ, chịu tác động rõ rệt từ chính sách thuế quan:
- GDP của Mexico có thể giảm 3,8%;
- GDP của Canada dự kiến giảm 1,2%.
Đặc biệt là ngành công nghiệp ô tô, cả hai nước phụ thuộc vào tính toàn vẹn của chuỗi cung ứng Bắc Mỹ, nếu thuế cao được áp đặt, sản lượng ô tô của Mexico sẽ giảm 10,7%, của Canada sẽ giảm 10,2%.
Chiến thuật chính trị đằng sau thuế quan
Chính sách thuế của Trump không chỉ đơn thuần là biện pháp kinh tế, mà còn nhằm đối phó với vấn đề nhập cư và ma túy, gây áp lực chính trị và kinh tế lên các nước láng giềng. Ông đã nêu rõ ràng rằng kế hoạch thuế quan nhằm thúc đẩy Mexico và Canada tăng cường kiểm soát biên giới, ngăn chặn vấn đề nhập cư vượt biên.
Gần đây, Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum và Thủ tướng Canada Justin Trudeau đã lần lượt có cuộc họp với Trump, trong đó tập trung thảo luận về các vấn đề nhập cư và quản lý biên giới, cố gắng tìm giải pháp trước khi chính sách thuế chính thức được thực thi.
Triển vọng tương lai
Dù kế hoạch thuế của Trump đã gây ra nhiều lo ngại, việc có được thực thi toàn diện hay không vẫn còn là một dấu hỏi. Chính sách thuế quan có thể nhiều hơn là tín hiệu chính trị dành cho đàm phán, hơn là một "vũ khí" kinh tế. Tuy nhiên, đối với Mỹ, Mexico và Canada, sự thay đổi chính sách thương mại sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng và phát triển kinh tế, cần theo dõi chặt chẽ động thái chính sách và tiến trình đàm phán trong tương lai.
