Chiến lược AI của CEO Meta Mark Zuckerberg ghi nhận bước tiến ban đầu khi trợ lý Muse đứng đầu các bảng xếp hạng ứng dụng chỉ một tuần sau khi ra mắt và vượt 10 triệu lượt tải tại Bắc Mỹ. Meta cũng giới thiệu dòng mô hình tiên tiến Muse Wonder. Tuy vậy, chi phí điện toán cao vẫn đang bào mòn nguồn lực, còn doanh thu từ AI chưa được chứng minh. Sau khi Meta công bố kết quả kinh doanh quý III khả quan và Muse có mức độ đón nhận tích cực, cổ phiếu công ty vẫn giảm 7% vào phiên kế tiếp, cho thấy nhà đầu tư còn lo ngại về cam kết chi tiêu lên tới hàng trăm tỷ USD trong những năm tới.
Trong một podcast gần đây, Zuckerberg kể rằng cuối năm ngoái ông đã hỏi người đứng đầu mảng AI, Alexandr Wang, 29 tuổi: “Anh có chắc việc này sẽ thành công không?”. Hiện ông cho biết phản hồi dành cho Muse vượt kỳ vọng. Dù vậy, khả năng biến khoản đầu tư AI thành nguồn thu bền vững vẫn là thước đo then chốt đối với chiến lược của Meta.
Muse tăng lượt tải, nhưng mô hình doanh thu còn đang thử nghiệm
Chỉ một tuần sau khi ra mắt, Muse đã vươn lên vị trí đầu bảng xếp hạng ứng dụng; tổng lượt tải tại Bắc Mỹ sau đó vượt 10 triệu. Đội ngũ Meta vốn không nghĩ sản phẩm sẽ ra mắt trước đối thủ của OpenAI. Dots của OpenAI được phát hành ba tuần sau Muse.
Lượng người dùng tăng nhanh chưa đồng nghĩa với khả năng sinh lời. Muse hiện tiêu tốn đáng kể do chi phí tính toán cao. Ban lãnh đạo kỳ vọng người dùng sẽ có thể mua sắm qua Muse và sử dụng các công cụ AI của Meta để mua thêm kính thực tế ảo, qua đó từng bước tạo doanh thu từ các khoản đầu tư vào AI và phần cứng. Tuy nhiên, những hướng thương mại hóa này vẫn cần được kiểm chứng.
Meta cũng đang chi mạnh cho năng lực tính toán và nhân sự để phát triển Muse Wonder, dòng mô hình tiên tiến được định vị cạnh tranh với sản phẩm của OpenAI, Anthropic và các công ty khác. Trong cuộc họp công bố kết quả kinh doanh quý III, Zuckerberg bày tỏ lạc quan rằng đầu tư vào AI và phần cứng cuối cùng sẽ tạo ra doanh thu. Nhà đầu tư vẫn đang cân nhắc quy mô chi tiêu và thời gian cần thiết để khoản đầu tư mang lại hiệu quả.
David Wagner, nhà quản lý danh mục tại Aptus Capital Advisors, nhận định quy mô các khoản chi là rất lớn. Theo ông, Zuckerberg hiện thuyết phục được thị trường về câu chuyện AI của Meta, nhưng chưa chứng minh được lợi tức đầu tư. Khoảng 98% doanh thu của Meta trong quý II vẫn đến từ hoạt động quảng cáo truyền thống, cho thấy AI chưa trở thành nguồn thu chủ lực.
Meta tái cơ cấu nhân sự để dồn lực cho AI
Việc đẩy nhanh phát triển AI đi kèm với những thay đổi lớn trong tổ chức. Meta bắt đầu cắt giảm nhân sự từ tháng 3 và tiếp tục một đợt sa thải quy mô lớn hơn vào tháng 5, ảnh hưởng khoảng 10% nhân viên. Khoảng 7.000 nhân viên khác được điều chuyển trong quá trình tái cơ cấu các nhóm kỹ thuật và sản phẩm theo định hướng AI. Một số kỹ sư từng được chuyển sang vai trò chuyên môn không quản lý; đến tháng 9, Meta yêu cầu một bộ phận trong số này quay lại vị trí quản lý.
Tinh thần nhân viên cũng từng chịu sức ép. Nhân viên bày tỏ bất bình về cách quản lý và những thay đổi trong cơ cấu tổ chức; chương trình theo dõi thao tác gõ bàn phím của nhân viên được triển khai hồi tháng 4 cũng gây lo ngại. Tại một cuộc họp nội bộ tháng 6, Giám đốc công nghệ Meta Andrew “Boz” Bosworth nói tinh thần nhân viên có thể chưa thấp nhất trong 20 năm qua, nhưng đã ở gần mức đó.
Trong thời gian tái cơ cấu, Zuckerberg và Wang được bố trí văn phòng gần nhau. Kể từ năm ngoái, hai người đẩy mạnh tuyển dụng nhân tài và đưa ra các gói thù lao trị giá hàng trăm triệu USD để thu hút những nhà nghiên cứu hàng đầu. Một số lãnh đạo chủ chốt, trong đó có cựu CEO GitHub Nat Friedman, cũng được trao quyền chủ động đáng kể để thúc đẩy các dự án AI do họ phụ trách. Meta tiếp tục áp dụng cách làm với các nhóm nhỏ, thử nghiệm rồi điều chỉnh tổ chức; Muse và Muse Wonder là những sản phẩm ra đời trong quá trình đó.
Cơ cấu kiểm soát và các vụ kiện tiếp tục gây sức ép
Meta gần đây cũng có động thái nhằm duy trì quyền kiểm soát công ty của Zuckerberg. Hồ sơ doanh nghiệp cho biết tại một bữa tối hồi tháng 9, ông nói với các thành viên hội đồng quản trị rằng đang cân nhắc bán nhà ở Palo Alto để ứng phó với đề xuất đánh thuế tỷ phú tại California. Một số thành viên hội đồng quản trị sau đó rời sự kiện sớm. Bốn ngày sau, một ủy ban đặc biệt đề xuất phương án có thể cấp cho Zuckerberg “thanh khoản tức thời” 20 tỷ USD nếu sắc thuế được thông qua, đồng thời không làm suy giảm quyền kiểm soát Meta của ông. Công ty cũng dự định bảo đảm các đợt huy động vốn AI mới không làm pha loãng quyền kiểm soát này.
Meta cho rằng mức tăng đáng kể trong giá trị dành cho cổ đông phần lớn đến từ năng lực lãnh đạo, tầm nhìn và khả năng điều hành của Zuckerberg. Phương án trên cho thấy hội đồng quản trị coi trọng vai trò dài hạn của ông, đồng thời gắn cân nhắc thuế cá nhân với cơ cấu kiểm soát công ty.
Các vấn đề pháp lý của Meta vẫn chưa khép lại. Đầu năm nay, Zuckerberg ra làm chứng trong một vụ kiện lớn cáo buộc các nền tảng của Meta gây tổn hại sức khỏe tâm thần của thanh thiếu niên. Bồi thẩm đoàn kết luận Meta có sơ suất; công ty đang kháng cáo. Một vụ kiện khác do tổng chưởng lý của nhiều bang, Đặc khu Columbia và các vùng lãnh thổ của Mỹ khởi kiện đã được dàn xếp hồi tháng 8. Meta cam kết điều chỉnh một số tính năng ứng dụng, trong đó có giới hạn thời lượng sử dụng hằng ngày và tạm dừng thông báo vào ban đêm.
Trong tuần này, bồi thẩm đoàn tại New Mexico tuyên Meta phải trả 25 tỷ USD trong một vụ việc liên quan đến Cambridge Analytica; công ty dự định kháng cáo. Chi phí pháp lý và trách nhiệm tiềm tàng, cùng quy mô đầu tư AI và tiến độ thương mại hóa, sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến cách thị trường đánh giá chiến lược của Meta. Lượt tải Muse tạo thêm động lực cho câu chuyện tăng trưởng của công ty, nhưng đóng góp doanh thu và hiệu quả của các khoản đầu tư lớn vẫn cần được xác nhận bằng kết quả thực tế.