Lạm phát hạ nhiệt lần đầu tiên sau bốn tháng
Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) cốt lõi của Tokyo trong tháng 6 tăng 3,1% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn mức 3,4% của tháng 5 và cũng thấp hơn một chút so với dự kiến của thị trường là 3,3%. Đây là lần đầu tiên chỉ số này giảm trong bốn tháng, cho thấy áp lực lạm phát đã phần nào giảm bớt. Xu hướng này chủ yếu do tốc độ tăng giá năng lượng chậm lại và các biện pháp can thiệp chính sách như chính quyền địa phương giảm miễn phí dịch vụ công.
Dữ liệu cho thấy giá điện tăng 5,3% so với cùng kỳ năm trước, giảm rõ rệt so với mức 10,8% của tháng 5; giá xăng thậm chí giảm 1% so với cùng kỳ năm trước, đảo ngược xu hướng tăng 6,3% của tháng trước; giá khí đốt và dầu nhiên liệu cũng giảm bớt. Đồng thời, chính quyền Tokyo đã giảm mạnh phí nước hộ gia đình trước cuộc bầu cử toàn quốc, giá nước giảm 34,6% so với cùng kỳ năm trước, trở thành một trong những biến số chính ảnh hưởng đến dữ liệu lạm phát.
Chính sách giảm bớt tình trạng bất mãn của người dân
Trước bối cảnh giá cả cao vẫn đè nặng lên cuộc sống người dân, chính phủ Nhật Bản gần đây đã đưa ra nhiều biện pháp nhằm xoa dịu sự không hài lòng của dân chúng. Thủ tướng Shigeru Ishiba đã đề xuất kế hoạch hỗ trợ tiền mặt để đối phó với áp lực chi phí sinh hoạt, đồng thời khôi phục trợ cấp tài chính cho xăng dầu.
Từ tháng 5 đến nay, giá thực phẩm, đặc biệt là giá gạo, tăng mạnh đã thu hút sự quan tâm rộng rãi của dư luận. Để đối phó với áp lực giá cả, chính phủ đã giải phóng một phần dự trữ gạo. Dữ liệu mới nhất từ Bộ Nông nghiệp, Lâm nghiệp và Thủy sản cho thấy, sau khi chính sách được thực hiện, giá gạo đã giảm nhẹ liên tục trong bốn tuần. Mặc dù giá gạo tháng 6 vẫn tăng 90,6% so với cùng kỳ năm trước, nhưng mức tăng đã nhẹ hơn so với mức 93,7% của tháng 5.
Ngoài ra, chính phủ Nhật Bản dự định tiếp tục thực hiện nhiều biện pháp giảm thuế và kinh tế trong vài tháng tới để đảm bảo sự ổn định chính trị trước cuộc bầu cử Thượng viện vào ngày 20 tháng 7. Trong cuộc bầu cử này, đảng cầm quyền LDP đã gặp thất bại lịch sử trong cuộc bầu cử hội đồng Tokyo, vấn đề lạm phát trở thành trọng tâm quan tâm lớn nhất của người dân.
Ngân hàng Trung ương Nhật Bản vẫn duy trì khuynh hướng thắt chặt
Mặc dù lạm phát đã giảm nhẹ, nhưng mức giá tổng thể vẫn cao hơn nhiều so với mục tiêu 2% mà Ngân hàng Trung ương Nhật Bản đặt ra. Biên bản cuộc họp tháng 6 cho thấy, nhiều thành viên hội đồng chính sách tin rằng, giá cả hiện tại vẫn có tính bền vững, đặc biệt là xu hướng tăng giá mạnh mẽ trong các lĩnh vực thực phẩm và dịch vụ.
Naoki Tamura, đại diện phe cứng rắn của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản cho rằng, tình hình thương mại toàn cầu mặc dù tạm lắng dịu, nhưng rủi ro lạm phát chưa được loại bỏ, và ngân hàng trung ương nên tiếp tục xem xét việc tăng lãi suất. Ông cảnh báo rằng nếu trì hoãn việc điều chỉnh chính sách, tương lai có thể đối diện với áp lực giá cả cao hơn.
Nhiều nhà kinh tế dự báo rằng Ngân hàng Trung ương Nhật Bản có thể sẽ tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản trong cuộc họp tháng 7. Harumi Taguchi, nhà kinh tế trưởng của S&P Global, cho biết mặc dù chính sách can thiệp đã giúp lạm phát hạ nhiệt trong ngắn hạn, nhưng nếu giá dầu duy trì ở mức cao, chi phí nhập khẩu tiếp tục tăng, một đợt tăng giá có thể nhanh chóng tái diễn.
Dữ liệu tiêu dùng và việc làm phát tín hiệu cảnh báo
Dữ liệu tháng 6 của Bộ Tổng vụ Nhật Bản cho thấy, tỷ lệ thất nghiệp toàn quốc trong tháng 5 duy trì ở mức 2,5%, tỷ lệ tuyển dụng giảm xuống 1,24, tức là có 124 vị trí tuyển dụng cho mỗi 100 người tìm việc, cho thấy việc tuyển dụng từ doanh nghiệp có xu hướng giảm nhẹ. Đồng thời, doanh số bán lẻ trong tháng 5 chỉ tăng 2,2% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn dự kiến của thị trường là 2,5%, và giảm 0,2% so với tháng trước, cho thấy niềm tin của người tiêu dùng vẫn bị kéo lùi bởi giá cả.
Harumi Taguchi cho biết: "Sự giảm tốc của lạm phát tại Tokyo thực sự là kết quả của các biện pháp can thiệp chính sách, nhưng hành vi tiêu dùng thực tế của dân chúng vẫn chậm chạp. Nếu tăng trưởng lương không thể duy trì, tiêu dùng có thể đình trệ trong vài tháng tới, và có nguy cơ giảm trở lại."
