Sự cố Binance: TVL của Aave và Lido giảm tổng cộng 1,743 tỷ USD trong một tuần

Binance cho biết sự cố an ninh ngày 29/10 liên quan đến khoảng 6,34 tỷ USD tài sản và sàn sẽ chịu các tác động tài chính liên quan. Trong tuần từ 27/10 đến 3/11, TVL của Aave giảm khoảng 1,03 tỷ USD, còn Lido giảm 713 triệu USD. Đà giảm diễn ra trong bối cảnh vốn hóa stablecoin đã thu hẹp: dữ liệu DeFiLlama cho thấy con số này giảm khoảng 10,8 tỷ USD trong 30 ngày tính đến 3/11. TVL giảm phản ánh biến động giá trị tài sản tính bằng USD trong giao thức, nhưng riêng chỉ số này không chứng minh người dùng đã rút vốn hay giao thức mất khả năng thanh toán.

Aave đóng băng một số dự trữ nhưng vẫn cho phép rút tiền

Sự cố Binance cũng liên quan đến giao thức cho vay phi tập trung Aave. Một ví được cho là có liên hệ với kẻ tấn công đã gửi 60 triệu USDT vào Aave và vay 19.762 Wrapped Ethereum (WETH), trị giá khoảng 44,6 triệu USD tại thời điểm đó. Ngày 30/10, đơn vị cung cấp dịch vụ quản trị rủi ro cho Aave là LlamaRisk đánh giá vị thế này được thế chấp vượt mức, vẫn chịu cơ chế thanh lý thông thường và không gây rủi ro cho bên cung cấp vốn.

Sau đó, Guardian của Aave đóng băng 175 pool dự trữ Aave V3 và 117 pool dự trữ V4. Trong thời gian đóng băng, các pool này không nhận khoản gửi mới và không cho vay thêm; việc trả nợ, rút tiền và thanh lý vẫn được duy trì. Người dùng có thể rút lượng token hiện có khả dụng, nhưng không thể bổ sung thanh khoản bằng khoản gửi mới.

LlamaRisk cho biết hoạt động rút tiền khiến tỷ lệ sử dụng vốn tại một số pool lớn tăng lên 92%-100%, tức gần như toàn bộ số tiền gửi đã được đem cho vay. Chi phí vay vì thế tăng, buộc đơn vị quản trị tạm thời hạ mức trần của đường cong lãi suất. Các pool bị ảnh hưởng được mở lại vào khoảng ngày 31/10. Trong bản cập nhật ngày 2/11, LlamaRisk cho biết một số thiết lập tài sản thế chấp không phải stablecoin đã được khôi phục; đường cong lãi suất tại các pool liên quan cũng trở về mức trước sự cố từ ngày 1/11.

Tuy nhiên, trong các cấu hình bị ảnh hưởng, USDT, USDC và USDT0 vẫn có hạn mức vay dựa trên tài sản thế chấp bằng 0. Điều đó có nghĩa là các stablecoin này không thể được dùng làm tài sản thế chấp để vay trong những cấu hình tương ứng; giới hạn cụ thể tùy thuộc vào thiết lập của từng pool.

TVL của cả năm giao thức lớn đều giảm

So sánh số liệu tại ngày 27/10 và 3/11, Aave ghi nhận mức giảm TVL tính theo USD lớn nhất. TVL của Lido giảm 713 triệu USD trong cùng kỳ; JustLend, Morpho và Sky cũng đi xuống.

TVL được quy đổi sang USD, nên giá token giảm cũng có thể kéo chỉ số xuống ngay cả khi số lượng token gửi vào giao thức không thay đổi. Vì vậy, mức giảm TVL tự nó không xác nhận dòng tiền đã rời khỏi giao thức, cũng không đủ để kết luận giao thức mất khả năng thanh toán.

Thị trường stablecoin đã thu hẹp trước sự cố Binance

Theo DeFiLlama, vốn hóa stablecoin giảm khoảng 10,8 tỷ USD trong 30 ngày. Ước tính dựa trên số liệu vốn hóa và tỷ lệ biến động đã được làm tròn của nền tảng này cho thấy USDT và USDC chiếm khoảng 8,4 tỷ USD trong mức giảm đó. Một bộ dữ liệu lịch sử khác, với phạm vi thống kê khác, ghi nhận tổng vốn hóa stablecoin giảm từ 308,8 tỷ USD ngày 4/10 xuống 303,3 tỷ USD ngày 27/10. Diễn biến này cho thấy thị trường đã bắt đầu thu hẹp trước sự cố Binance.

Việc nhà phát hành stablecoin mua lại token để đổi lấy tiền pháp định khác với việc người dùng chuyển token khỏi sàn giao dịch sang ví cá nhân hoặc địa chỉ khác. Tương tự, đóng băng token bị đánh cắp không tự động loại chúng khỏi nguồn cung lưu hành. Với thị trường cho vay, vấn đề trực tiếp hơn là người dùng có thể tiếp cận thanh khoản khi cần hay không: thanh khoản trong pool mỏng hơn có thể làm tăng trượt giá với cùng quy mô giao dịch; tỷ lệ sử dụng vốn tại các pool cho vay cao hơn có thể đẩy chi phí vay lên; còn giá tài sản thế chấp giảm sẽ làm rủi ro thanh lý tăng.

Để đánh giá thanh khoản có cải thiện hay không, không thể chỉ dựa vào việc TVL tính bằng USD phục hồi. Các chỉ báo trực tiếp hơn gồm phát hành ròng stablecoin trở lại, tiền gửi cho vay quay về, tỷ lệ sử dụng vốn giảm kèm số dư có thể rút tăng lên, và giá tài sản thế chấp ổn định hơn.